του γγελου Αθανασπουλου, απ το Βμα της Κυριακς

28 2013

http://tvxs.gr/sites/default/files/article/2012/26/98787-assets_large_t_420_54066556.jpegΣτην εκ βθρων ανασνταξη του ευρωπακο οικοδομματος προσανατολζεται το Βερολνο μλις ολοκληρωθον οι εκλογς της 22ας Σεπτεμβρου. Σμφωνα με αποκλειστικς πληροφορες του «Βματος», το επιτελεο της νγκελα Μρκελ και οι υπηρεσες του υπουργεου Οικονομικν υπ τον Βλφγκανγκ Σιμπλε εργζονται πυρετωδς για να δημιουργσουν τον καμβ πνω στον οποο θα στηριχθον οι γερμανικς προτσεις με απτερο σκοπ την αναδιρθρωση της αρχιτεκτονικς της Οικονομικς και Νομισματικς νωσης (ΟΝΕ), οδηγντας σε να νο Μαστριχτ.

Η μυστικ συζτηση στο Βερολνο για την αναδιρθρωση της αρχιτεκτονικς της ΟΝΕ διεξγεται τη στιγμ που χει ανψει η διαμχη για την αναγκαιτητα ανσχεσης του μοντλου της λιττητας που απ πολλς πλευρς κρνεται πλον μη διαχειρσιμο πολιτικ και απειλε τον κοινωνικ ιστ σε αρκετς χρες, απειλντας να διεισδσει ακμη και στον πυρνα της ευρωζνης.

Ο σχεδιασμς, επιμνουν οι πληροφορες, χει τριετ ορζοντα και αφορ λα τα φλγοντα ζητματα, πως π.χ. η τραπεζικ νωση και ιδιατερα ο μελλοντικς ρλος της Ευρωπακς Κεντρικς Τρπεζας (ΕΚΤ), καθς και η αναγκαιτητα μη αλλαγς των Συνθηκν (πιθαντατα χι ευρεας) με σκοπ την εκχρηση μρους της εθνικς κυριαρχας σε υπερεθνικ ργανα. Υπρχει ωστσο λλο να στοιχεο που καθιστ τον σχεδιασμ αυτν να παγνιο με γνωστη κβαση. Και τοτο δεν εναι λλο απ την ανληψη σημαντικν υποχρεσεων απ τα δια τα κρτη-μλη.

Το ζτημα αυτ αναμνεται να δοκιμσει σφδρα τις αντοχς του πολιτικο συστματος κθε χρας, ρα και της Ελλδας. Οι διες πηγς υπογραμμζουν μλιστα τι οι ελληνικς πολιτικς δυνμεις θα πρπει να αρχσουν να προετοιμζονται το ταχτερο δυνατν για τις τεκτονικς μεταβολς στη ζνη του ευρ αντ να αναλνονται αποκλειστικ σε υψηλς προσδοκες περ «κουρματος» του δημοσου χρους απ τον Οκτβριο και μετ. πως επιπλον τονζουν, δεν αποκλεεται στο πλασιο της συζτησης να πσει στο τραπζι ακμη και το σενριο διευκλυνσης εξδου μιας χρας (π.χ. μσω της υιοθτησης ρτρας εξδου) στε το ευρτερο οικοδμημα να παραμενει σταθερ.   

νθρωποι που εναι σε θση να γνωρζουν τι διαμεβεται στους διαδρμους εξουσας της γερμανικς πρωτεουσας αναφρουν τι η ποψη της γερμανικς ηγεσας διαπερν λους τους βασικος πυλνες του πολιτικο φσματος. Δεν περιορζεται μνο στη Δεξι (Χριστιανοδημοκρτες και Χριστιανοκοινωνιστς), αλλ επεκτενεται και στους Σοσιαλδημοκρτες. Δεν πρπει λλωστε να λησμονεται τι το SPD χει υποστηρξει λες τις βασικς επιλογς της κυβρνησης Μρκελ κατ τη διρκεια της κρσης.

 

ταν η Bundesbank μπανει στον χορ...

Η βασικ αρχ της γερμανικς σκψης εναι τι η ευρωζνη και γενικτερα η Ευρωπακ νωση (ΕΕ) πρπει να διαθτει σαφες και μνιμους μηχανισμος που θα διασφαλζουν τη δημοσιονομικ πειθαρχα, την εφαρμογ των μεταρρυθμσεων που εναι απαρατητες για την ανταγωνιστικτητα και την ανταμοιβ των «καλν μαθητν».  

Η γνωμοδτηση της Bundesbank που διρρευσε στην γκυρη γερμανικ εφημερδα «Handelsblatt» και με την οποα ασκε σφοδρ κριτικ στο πργραμμα αγορς ομολγων (ΟΜΤ) που αποφσισε η ΕΚΤ το 2012 κατπιν πρωτοβουλας του Μριο Ντργκι, στε να ελεγχθον τα spreads των ομολγων σε χρες πως η Ιταλα και η Ισπανα, αποκαλπτει τον τρπο σκψης της γερμανικς πλευρς. Ο πρεδρος της γερμανικς κεντρικς τρπεζας Γενς Βιντμαν ταν ο μνος που εχε ττε ψηφσει εναντον του μτρου αυτο.

Το κεμενο, κτασης 29 σελδων, γρφτηκε κατπιν εντολς του Συνταγματικο Δικαστηρου της Καρλσροης, το οποο στις 11 Ιουνου θα εξετσει προσφυγ κατ της σστασης του Ευρωπακο Μηχανισμο Σταθερτητας (ESM). Τρα εναι τα σημεα που χουν ενδιαφρον. Το πρτο εναι τι η δικαιολογα για το πργραμμα ΟΜΤ στηρχθηκε σε «υποκειμενικ στοιχεα» σχετικ με το αν το ψος των επιτοκων που ορζει η ΕΚΤ περν με τον σωστ τρπο στην πραγματικ οικονομα. Η Bundesbank μλιστα σημεινει τι ακμη και αν ο μηχανισμς αυτς δυσλειτουργε, «ανακπτει το ερτημα αν και γιατ πρπει να διορθωθε μια ττοια εξλιξη». Και χι μνο αυτ, αλλ εκφρζεται η ποψη τι ο ρλος της ΕΚΤ δεν εναι να εγγυται τη μη αναστρεψιμτητα του ενιαου νομσματος.

λλωστε, αν η ΕΚΤ υποχρεωθε κποια στιγμ να παρμβει στην αγορ ομολγων, αυτ θα εναι νδειξη χαμηλς πιστοληπτικς ικαντητας ενς κρτους, θα επιβαρνει τον ισολογισμ της ευρωτρπεζας και θα μεταφρει τα βρη στους φορολογουμνους λλων χωρν. Σε αυτ το πλασιο, η γερμανικ κεντρικ τρπεζα ασκε κριτικ για τη χρση των κονδυλων του μηχανισμο κτακτης Βοθειας Ρευσττητας (ELA) απ τις ελληνικς τρπεζες για την αγορ εντκων γραμματων, διτι αυτ συνιστ ουσιαστικ νομισματικ χρηματοδτηση που απαγορεεται απ τις κοινοτικς Συνθκες.   

Κατ μα σμπτωση, η διαρρο της γνωμοδτησης συνπεσε με μια πρωτοφαν παρμβαση της κυρας Μρκελ σε θματα που πτονται της ανεξαρτησας της ΕΚΤ, πως ο ορισμς των επιτοκων. Μιλντας στη Δρσδη την Πμπτη και εν λοι αναμνουν πως ο κ. Ντργκι θα ανακοινσει την προσεχ εβδομδα μεωση του ευρωεπιτοκου κατ 0,25%, η γερμανδα καγκελριος παραδχθηκε:  «Η ΕΚΤ βρσκεται σε δσκολη θση. Για τη Γερμανα θα πρεπε να αυξσει ελαφρς τα επιτκια σμερα, για λλες χρες μως θα πρεπε να κνει περισστερα με σκοπ περισστερη ρευσττητα, ιδιατερα σε ,τι αφορ την πρσβαση των επιχειρσεων σε χρηματοδτηση». Το ταμπο εχε ββαια σπσει νωρτερα ο κ. Σιμπλε, λγοντας σε πρσφατη συνντευξη τι η ΕΚΤ πρπει να μεισει τη ρευσττητα στο σστημα.  

 

Κομισιν και ΔΝΤ κατ της λιττητας

Τι εχε στο μυαλ του ο Ζοζ Μανουλ Μπαρζο ταν ριξε τη «βμβα» τι η πολιτικ της λιττητας στην ευρωζνη χει φθσει στα ρι της; Ορισμνοι λνε παρασκηνιακς τι επιδικει να κερδσει πντους για να διεκδικσει μια τρτη θητεα ως πρεδρος της Ευρωπακς Επιτροπς. Αφνοντας μως στην κρη τη... συνωμοσιολογα, να πργμα εναι σγουρο. Η σγκρουση μεταξ των οπαδν της λιττητας και εκενων της ανπτυξης «α λα Κινς» μλις τρα πραγματικ αρχζει.

Οι παρεμβσεις των Μρκελ και Σιμπλε, ακμη και η διαρρο της κθεσης της Bundesbank, μοιζουν να ακολουθον να μοτβο. Αυτ αφορ το να φρενρει κατ' αρχν η συζτηση που χει ανψει για διακοπ της πολιτικς λιττητας που σμερα κυριαρχε στην ευρωζνη. Οι φωνς για χαλρωση του ασφυκτικ στενο «κοστουμιο λιττητας» ενισχονται, αλλ η γερμανδα καγκελριος επιδικει να κερδσει χρνο ως τις εκλογς του Σεπτεμβρου στη χρα της, στε στη συνχεια, απερσπαστη, να ξεδιπλσει το σχδι της.

Τη θρυαλλδα χει τοποθετσει για τα καλ στην καρδι της ευρωζνης το Διεθνς Νομισματικ Ταμεο (ΔΝΤ), πως φανεται απ τις συνεχιζμενες δηλσεις κορυφαων στελεχν του, με προεξρχουσα την Κριστν Λαγκρντ, ακολουθομενη απ το υπ' αριθμν 2 του διεθνος οργανισμο, τον Αμερικαν Ντιβιντ Λπτον.

Αν και η πολιτικ της περικοπς των δημοσιονομικν ελλειμμτων και των σαρωτικν μεταρρυθμσεων εναι «θεμελιωδς σωστ, πιστεω τι χει φθσει στα ρι της απ πολλς πτυχς» δλωσε πριν απ λγες ημρες ο κ. Μπαρζο. «Μια πολιτικ, για να εναι επιτυχημνη, δεν πρπει μνο να εναι κατλληλα σχεδιασμνη. Χρειζεται και μια ελχιστη πολιτικ και κοινωνικ υποστριξη» πρσθεσε.

Τα λγια του κ. Μπαρζο, τα οποα σμφωνα με πηγς προσκεμενες στον πρεδρο της Ευρωπακς Επιτροπς δεν ταν τυχαα, ενχλησαν το Βερολνο. Δεν ταν μως τα μνα, καθς σε ανλογες δηλσεις προβη και ο επτροπος για Οικονομικς και Νομισματικς Υποθσεις Ολι Ρεν, τον οποο η Γερμανα χει... «στην μποκα» λγω του ρλου που θεωρεται τι διαδραμτισε στην περπτωση της Κπρου. Και αν η Ευρωπακ Επιτροπ κρνεται διαχειρσιμη, δεν συμβανει το διο με το ΔΝΤ. Η Κριστν Λαγκρντ, ο επικεφαλς οικονομολγος του Ταμεου Ολιβι Μπλανσρ (και οι δο εναι Γλλοι) και φυσικ ο κ. Λπτον εξαπλυσαν βλη εναντον της λιττητας.

Σε συνδριο στο Λονδνο μλιστα ο Αμερικανς Λπτον δεν μσησε τα λγια του: «Υπρχει ο κνδυνος η Ευρπη να πσει σε στασιμτητα, γεγονς το οποο θα μποροσε να χει πολ σοβαρς επιπλοκς για νοικοκυρι, επιχειρσεις, τρπεζες και λλους σημαντικος θεσμος. Για να αποφευχθε με αποφασιστικτητα μια επικνδυνη πτση, οι πολιτικο πρπει να δρσουν τρα για να ενισχσουν τις προοπτικς ανπτυξης».

Εισπραξε μως την «πληρωμνη απντηση» του Γεργκ Ασμουσεν, σημανοντος μλους του Εκτελεστικο Συμβουλου της ΕΚΤ. Ο λλοτε στενς συνεργτης του Βλφγκανγκ Σιμπλε ξεκαθρισε: «Η καθυστρηση της δημοσιονομικς σταθεροποησης δεν εναι ο εκολος δρμος. Αν υπρχε ττοιος δρμος, θα τον εχαμε ακολουθσει. Η καθυστρηση σημανει υψηλτερα εππεδα χρους».

 

Αλλαγς

«Συμβλαια ανταμοιβς» για τις δημοσιονομικ ενρετες χρες

Το Βερολνο εναι αποφασισμνο να προχωρσει στο σχδι του και πως φνηκε και στην περπτωση της Κπρου δεν υποχωρε ταν χει εδραες πεποιθσεις. Σμφωνα με πληροφορες του «Βματος» τσο απ τις Βρυξλλες σο και απ το Βερολνο, η γερμανικ πλευρ κλνει ολονα και περισστερο προς την αναγκαιτητα αλλαγς Συνθηκν μικρς κλμακας. Παρλληλα μως υπρχει κδηλη ανησυχα σε γερμανικος κκλους για το τι μλλει γενσθαι με τη Γαλλα, η οποα δη χαρακτηρζεται «ο μεγλος ασθενς της Ευρπης».

Η Ανγκελα Μρκελ φανεται τι επιθυμε μια αλλαγ Συνθηκν με συγκεκριμνο περιεχμενο. Για τον σκοπ αυτν χει ξεκινσει επαφς και με ηγτες χωρν εκτς ευρωζνης, πως οι πρωθυπουργο της Βρετανας και της Πολωνας, Ντιβιντ Κμερον και Ντναλντ Τουσκ αντιστοχως. Αυτ δεν θα αφορ τσο πολ την περαιτρω ενσχυση της δημοσιονομικς πειθαρχας σο την μεση προθηση μεταρρυθμσεων για την ενσχυση της ευρωπακς ανταγωνιστικτητας. Για να γνει αυτ, φανεται τι προωθεται η ιδα της υπογραφς συμβολαων (contracts) μεταξ της Επιτροπς και λων των κρατν-μελν. Η κεντρικ ιδα στο σημεο αυτ εναι τι οι «καλο μαθητς» θα ανταμεβονται ταν επιτυγχνουν τους στχους. Στο σημεο αυτ μλιστα οι Γερμανο εμφανζονται διατεθειμνοι να βλουν λγο πιο βαθι «το χρι στην τσπη».

Πς θα γνει αυτ; Στην τελευταα κθεσ του για το μλλον της ΟΝΕ, ο πρεδρος του Ευρωπακο Συμβουλου Χρμαν βαν Ρομπι συμπεριλαβε την ιδα μιας «δημοσιονομικς δυναττητας» (fiscal capacity) που θα μποροσε να εναι το θεμλιο ενς μελλοντικο προπολογισμο της ευρωζνης. Αρχικ η Γερμανα δεν εχε διθεση να προσφρει περισστερα απ 10-20 δισ. ευρ, τρα μως εξετζει το ενδεχμενο να αυξσει το ποσ αυτ σε 40-50 δισ. ευρ.

Ο ισχυρτερος πονοκφαλος ωστσο εναι η Γαλλα. Ο Φρανσου Ολντ χει να αντιμετωπσει χι μνο σοβαρ οικονομικ προβλματα αλλ και πολιτικ (η δημοτικτητ του εναι η χαμηλτερη για πρεδρο της Πμπτης Δημοκρατας). Το Βερολνο φανεται να καταλαβανει τι δεν μπορε μνο του να προωθσει μια ανασνταξη της αρχιτεκτονικς της ευρωζνης. Δεν θλει να εμφανιστε απομονωμνο, αλλ οτε να αγνοσει το Παρσι ακολουθντας πολιτικς που θα δημιουργοσαν περαιτρω προβλματα στον κ. Ολντ, πως π.χ. μια ευρεα αλλαγ Συνθηκν. Εναι μλιστα χαρακτηριστικ τι η γερμανικ κυβρνηση, με δηλσεις κορυφαων στελεχν της, τχθηκε υπρ του να δοθε στη Γαλλα περισστερος χρνος για να μεισει το λλειμμ της κτω απ το 3%.