;

Βασλης Φουρτονης

Παρασκευ 24 2014

http://www.boro.gr/thumbnail?filepath=/contentfiles/photos/ygeia/kardiologia/xoli.jpg&width=640&height=430Η Ευρωπακ Καρδιολογικ Εταιρεα και η Ευρωπακ Εταιρεα Αθηροσκλρωσης, ανασκοπντας τα πιο πρσφατα επιστημονικ δεδομνα, ανανωσαν πολ πρσφατα τις διατροφικς οδηγες για τη διαχεριση των δυσλιπιδαιμιν.
Το μνυμα κλειδ που προκπτει και πρπει να γνει κατανοητ σε λους εναι πως οι διατροφικο παργοντες μπορον να επηρεσουν ευεργετικ αρκετος τροποποισιμους παργοντες καρδιαγγειακο κινδνου πως εναι η «κακ» χοληστερνη, η ολικ χοληστερνη και τα τριγλυκερδια. Σε αυτ μπορε να συμβλλει επσης η απλεια σωματικο βρους και η μεωση της κοιλιακς συγκντρωσης λπους  μσω μιας υγιος και ισορροπημνης διατροφς.
Το γενικτερο πλασιο των οδηγιν ενθαρρνει την κατανλωση ποικιλας τροφν με βση τις προσωπικς επιλογς αλλ και πολιτισμικος γεωγραφικος παργοντες. Ανεξαρττως κριτηρου πντως οι διατροφικς επιλογς προχει να εναι υγιες και να διασφαλζουν ττοια ενεργειακ πρσληψη στε να επιτυγχνεται η αποφυγ του υπρβαρου και της παχυσαρκας. Συνσταται επσης η κατανλωση δημητριακν ολικς λεσης, λαχανικν, οσπρων, ξηρν καρπν, φροτων και ψαριν (ειδικτερα λιπαρν). Η πρσληψη αλατιο εναι καλ να περιορζεται στα 5 γρ./ημρα τη στιγμ που νας μσος Καυκσιος καταναλνει περπου 10-11 γρ./ημερα. Ο περιορισμς αυτς μπορε να επιτευχθε με την αποφυγ του αλατιο κατ τη διαδικασα του μαγειρματος, κατ τη διαδικασα του γεματος στο τραπζι, με την αποφυγ των «παστν» και γενικτερα των αλατισμνων τροφμων (π.χ. αλμυρ ψωμ, αλατισμνοι ξηρο καρπο αλατισμνα τυρι αλμυρς ελις). Προτενεται επσης η αποφυγ των επεξεργασμνων τροφμων (π.χ. αλλαντικ) καθς πολλς φορς σε αυτ το αλτι χρησιμοποιεται ως συντηρητικ. Η κατανλωση αλκολ θα πρπει να εναι περιορισμνη, εν στα τομα με αυξημνα τριγλυκερδια συνσταται η αποχ απ αυτ. Επσης συνσταται η αποφυγ της κατανλωσης αναψυκτικν τροφμων με πριστιθμενα σκχαρα. Τλος δεν πρπει να λησμονεται η φυσικ δραστηριτητα για την οποα οι οδηγες συνιστον τουλχιστον 30 λεπτ ημερησως.
Το πνεμα των οδηγιν μεωσης της ολικς χοληστερνης και της «κακς» χοληστερνης ενθαρρνει τον ασθεν να προτιμ συγκεκριμνες επιλογς ναντι λλων τις οποες θα πρπει να επιλγει με μτρια συχντητα εν υπρχουν και επιλογς που θα να προτιμνται περιστασιακ και σε περιορισμνες ποστητες. Οι τριν ειδν επιλογς χωρζονται στις διφορες κατηγορες τροφμων στε το μνυμα προς τους ασθενες να εναι πιο εληπτο. Οι κατηγορες αυτς περιλαμβνουν τα δημητριακ, τα φροτα, τα λαχανικ, τα σπρια, τα γλυκ και τις γλυκαντικς ουσες, το κρας και τα ψρια, τα γαλακτοκομικ προντα και τα αβγ, τα μαγειρικ λπη και τις συνοδευτικς σλτσες (dressings), τους σπρους και τους ξηρος καρπος και τλος τις διαδικασες μαγειρματος.
Αναλυτικτερα, στην κατηγορα των δημητριακν να προτιμνται τα ολικς λεσης, εν το «σπρο» ψωμ, το «σπρο» ρζι και τα μακαρνια, τα επεξεργασμνα δημητριακ πρωινο και τα μπισκτα πρπει να καταναλνονται με μτρο . Τα προντα σφολιτας, τα κρουασν, οι πτες απ σφολιτα και λπη αμφιβλου ποιτητας να καταναλνονται περιστασιακ και σε περιορισμνες ποστητες.
Στην κατηγορα των λαχανικν να προτιμνται τα ωμ και τα μαγειρεμνα λαχανικ εν αυτ που χουν μαγειρευτε με κρμα γλακτος βοτυρο να καταναλνονται περιστασιακ και σε περιορισμνες ποστητες.
Στην κατηγορα των οσπρων να προτιμνται λα και δεν υπρχει περιορισμς για μτρια κατανλωση για σπνιες επιλογς και σε ορισμνες ποστητες.
Στην κατηγορα των φροτων να προτιμνται τα φρσκα κατεψυγμνα, εν τα αποξηραμνα φροτα, οι μαρμελδες, τα ζελ, τα κονσερβοποιημνα φροτα, τα σορμπ και οι γραντες να καταναλνονται με μτρο.
Στην κατηγορα των γλυκν και των γλυκαντικν ουσιν να προτιμνται οι μη θερμιδογνες γλυκαντικς ουσες, εν το οι σοκολτες, τα γλυκ, το μλι, η ζχαρη, η φρουκτζη και η γλυκζη να προτιμνται με μτρο. Περιστασιακ και σε περιορισμνες ποστητες να καταναλνονται τα παγωτ και τα κικς.
Στην κατηγορα του κρατος και των ψαριν να προτιμνται τα πουλερικ χωρς την πτσα, τα παχα ψρια αλλ και τα λιπαρ ψρια. Τα θαλασιν και τα οστρακδερμα να καταναλνται με μτρο. Μτρια κατανλωση επσης συστνεται για τα παχα μρη του αρνιο, του μοσχαριο, του βοδινο και του χοιρινο κρατος, εν το σαλμι, τα λουκνικα, το μπικον, τα χοτ ντογκ, τα παδκια και τα εντσθια συστνεται να καταναλνονται περιστασιακ και σε περιορισμνες ποστητες.
Στην κατηγορα των γαλακτοκομικν προντων και των αβγν οι οδηγες παροτρνουν να προτιμνται το εντελς παχο γλα και γιαορτι και το ασπρδι των αβγν. Σε μτρια κατανλωση βρσκονται τα γλα και τα τυρι χαμηλν λιπαρν, εν τα πλρη γλατα και γιαορτια, τα πλρη και τα κτρινα τυρι συστνεται να καταναλνονται περιστασιακ και σε περιορισμνες ποστητες.
Στην κατηγορα των μαγειρικν ελαων και των συνοδευτικν σαλτσν καλ εναι να προτιμνται το ξδι, η μουστρδα και η σλτσα κτσαπ, εν τα φυτικ λπη, οι μαλακς μαργαρνες, η μαγιονζα και οι συνοδευτικς σλτσες των σαλατν (salad dressings) πρπει να επιλγονται με μτρο. Το βοτυρο, οι σκληρς μαργαρνες, τα τρανς λιπαρ και τα λαια που τα περιχουν, το καρυδλαιο, το λαρδ, το λπος απ μπικον και οι συνοδευτικς σλτσες σαλατν που παρασκευζονται με κρκους αβγν θα πρπει να καταναλνονται περιστασιακ και σε περιορισμνες ποστητες.
Στην κατηγορα των ξηρν καρπν οι οδηγες συνιστον να καταναλνονται με μτρο, εν μνο η καρδα θα πρπει να προτιμται περιστασιακ και σε περιορισμνες ποστητες.
Στην κατηγορα των διαδικασιν μαγειρματος τα δεδομνα συνηγορον στο τι πρπει να προτιμνται οι διαδικασες του ελαφρο ψησματος, του βρασματος και του μαγειρματος στον ατμ, εν το ελαφρ τηγνισμα και το ντονο ψσιμο θα πρπει να προτιμνται με μτρο ως διαδικασες μαγειρματος. Το κανονικ τηγνισμα θα πρπει να προτιμται περιστασιακ.
Τλος, οι διατροφικς οδηγες εξτασαν τα λειτουργικ τρφιμα και τα συμπληρματα διατροφς που υπρχουν διαθσιμα για τη βελτωση του λιπιδαιμικο προφλ. Στην κατηγορα των φυτοστερολν ενδιαφρον παρουσιζει η παρατρηση πως οι μεσογειακο λαο καταναλνουν κατ μσο ρο 500 mgr/ημρα εν για να επιτευχθε η μεωση της ολικς και της κακς χοληστερνης κατ 7% - 10% σε ανθρπους απαιτονται περπου 2000 mgr/ημρα, δηλαδ η τετραπλσια ποστητα. Φυσικ οι φυτοστερλες δεν χουν καμα επδραση στα τριγλυκερδια και δεν υπρχουν δεδομνα που να δεχνουν πως η μιωση της χοληστερνης μσω των φυτοστερολν προλαμβνει τα καρδιαγγειακ συμβματα. Αναμνονται επσης επιστημονικ δεδομνα που να εγγυνται την μακροπρθεσμη ασφλεια της καθημερινς χρσης των προντων που εναι εμπλουτισμνα με φυτοστερλες. Η κατανλωση σγιας χει μικρ επδραση στη μεωση της χοληστερνης, περπου 3% - 5%. Οι υδατοδιαλυτς φυτικς νες που προρχονται απ τις νιφδες της βρμης, απ τη β-γλυκνη και το ψλλιο φανεται να δρουν ευεργετικ στη μεωση της ολικς και της «κακς» χοληστερνης. Η συνιστμενη ποστητα κατανλωσης των υδατοδιαλυτν φυτικν ινν φτνει τα 5 – 15 γρ./ημρα. Η συμπληρωματικ χοργηση ιχθυελαων σε δση 2-3 γρ./ημρα φανεται πως μπορε να μεισει τα εππεδα των τριγλυκεριδων μχρι και 25% - 30%. Η κκκινη μαγι ανεπτυγμνη σε ρζι, να αρχαο κινζικο φρμακο για την καρδι, περιχει τις μονακολνες ως βιοενεργς ουσες. Η κκκινη μαγι παρουσιζει να μηχανισμ δρσης παρμοιο με αυτ των στατινν που την κνει να μεινει τα εππεδα της ολικς και της κακς χοληστερνης. Η μακροπρθεσμη ασφαλς χρση αυτν των προντων μως ακμη δεν χει πλρως τεκμηριωθε και συνσταται η συμβουλ απ τον ειδικ για την πιθαν χρση τους.