65.000

Βασλης Φουρτονης, δσκαλος

6 2014

Πς την «πτησαν» 65.000 πολτες που πραν στεγαστικ σε ελβετικ φργκο Λση στο πρβλημ τους αναζητον χιλιδες δανειολπτες οι οποοι χουν λβει δνεια, κυρως στεγαστικ, σε ξνο νμισμα. Ιδιατερα ισχυρ πρβλημα αντιμετωπζουν σοι δανεστηκαν σε ελβετικ φργκο λγω της ισοτιμας του νομσματος ναντι του ευρ, η οποα στην εξλιξ της απ το 2000 χει οδηγσει σε αξηση του κεφαλαου που χρωστον στα πιστωτικ ιδρματα οι δανειολπτες.

Μολοντι η ρτρα σε ξνο νμισμα ενχει σημαντικ πιστωτικ κνδυνο, πολλο ιδιτες σε λλες περιδους προχρησαν σε ττοιου εδους δανεισμ. Οπως λνε γκυροι τραπεζικο παργοντες, ο δανεισμς σε ξνο νμισμα ενδεκνυται κυρως για επιχειρσεις με εξαγωγικ δραστηριτητα, που μπορον να αντισταθμσουν τυχν απλειες απ ισοτιμες του νομσματος μσα απ τη δραστηριτητ τους στο εξωτερικ. Φυσικ ενδεκνυται και για ιδιτες που διαθτουν αντστοιχες καταθσεις σε ξνο νμισμα.

Αντιθτως για ιδιτες που δεν διαθτουν ττοιες ευχρειες, σε δνεια εξαιρετικ μακροπρθεσμου χαρακτρα, πως τα στεγαστικ, ο κνδυνος εμφανζεται ιδιατερα αυξημνος. Το δλεαρ για τον δανεισμ σε ξνο νμισμα και ιδιατερα σε ελβετικ φργκο ταν το εξαιρετικ χαμηλ επιτκιο.

 

Το λθος

Περπου 65.000 δανειολπτες προχρησαν σε ττοιου εδους δανεισμ, οι περισστεροι εκ των οποων λαβαν τα δνει τους την περοδο 2007-2008, ταν το επιτκιο libor κινετο στο 2%-2,5% την δια στιγμ που τα ευρωπακ επιτκια ταν ως και 2 μονδες υψηλτερα.

Εκενη την περοδο το ελβετικ φργκο κινονταν σε εξαιρετικ χαμηλ εππεδα ναντι του ευρ, με αποτλεσμα η ωφλεια για τον δανειολπτη να εναι διπλ.

Τα πργματα, μως, λλαξαν πολ απ ττε. Τα ευρωπακ επιτκια υποχρησαν αισθητ, εν η ισοτιμα του ελβετικο φργκου με το ευρ μεταβλθηκε υπρ του πρτου. Το ελβετικ φργκο απ 1,6 ευρ που κστιζε 6-8 χρνια νωρτερα, κλεδωσε στο 1,20 ευρ το 2011 με απφαση της Κεντρικς Τρπεζας της Ελβετας, στοιχεο το οποο παγωσε το οφειλμενο ποσ απ τους δανειολπτες στην παραπνω ισοτιμα του νομσματος. τσι, οι δανειολπτες, ακμη και εν καταβλουν τη δση κανονικ, δεν αποπληρνουν το δνει τους, το οποο χει αυξηθε σε εππεδο κεφαλαου εν μετρηθε σε ευρ.

Το θμα ρθε εκ νου στην επιφνεια με βση απφαση που εξδωσε το Πολυμελς Πρωτοδικεο της Ξνθης, το οποο επτρεψε σε ναν ττοιο δανειολπτη να αποπληρνει το δνει του με βση την ισοτιμα που σχυε για το ελβετικ φργκο και το ευρ την εποχ που λαβε το δνειο

Μολοντι κθε απφαση δικαστηρου με βση το δκαιο που ισχει στη χρα μας εναι μοναδικ, εκτιμται τι υπρχουν σημαντικς πιθαντητες να διαμορφωθε μια λλη πραγματικτητα σε σχση με το συγκεκριμνο εδος δανεισμο.

Τα ερωτματα που διαμορφνονται σε αυτν την περπτωση εναι ποιος θα αναλβει τον συναλλαγματικ κνδυνο, πως επσης και εν αυτ αφορ το δνειο απ τη στιγμ της απφασης απ την ναρξη της διαδικασας αποπληρωμς.

 

Η δικαστικ απφαση της Ξνθης

Σημεινεται, πντως, πως αν και η συγκεκριμνη δικαστικ απφαση προβλπει τι ο δανειολπτης στερεται οικονομικν γνσεων και ως εκ τοτου εχε αδυναμα να αντιληφθε τη συγκεκριμνη επιλογ στην ουσα της, εν τοτοις οι τρπεζες υποστηρζουν πως οι συμβσεις τους εναι απολτως ξεκθαρες ως προς το σημεο αυτ και κατ τοτο απολτως αντιληπτς.

Η απφαση δεν υπεισρχεται στο κομμτι εκενο που συνιστ αλλαγ των δεδομνων, η οποα αφορ στο κλεδωμα της ισοτιμας ελβετικο φργκου και ευρ, η οποα ασφαλς δεν μποροσε να χει προβλεφθε. Με το κλεδωμα της ισοτιμας και μλιστα σε τσο υψηλ εππεδα, πως εκενα του 2011 σον αφορ το ελβετικ φργκο, ο δανειολπτης αποστερεται της δυναττητας να επωφεληθε και σε μεταγενστερη ημερομηνα απ το ενδεχμενο ενσχυσης του ευρ σε σχση με το ελβετικ φργκο. Ωστσο, να ττοιο γεγονς δεν θα μποροσε να χει προβλεφθε και αποτυπωθε σε συμβσεις.

 

Τι συμβανει στην Ευρωπακ νωση

Στο πλασιο της Ευρωπακς νωσης το θμα των δανεων σε ελβετικ φργκο χει εδ και καιρ πρει σοβαρς διαστσεις, πως αναφρουν οι πληροφορες συλλγου που χει δημιουργηθε στην Ελλδα για τον σκοπ αυτν. Στην Ισπανα εχαν δοθε μεγλα ποσ σε δνεια σε ελβετικ φργκο και ιαπωνικ γιεν μεταξ 2006 και 2007.

Πνω απ 85% των ενυπθηκων δανεων στη Λετονα και Εσθονα, απ 70% στη Λιθουανα, απ 65% στην Ουγγαρα, Ρουμανα και Βουλγαρα και απ 38% στην Αυστρα, χουν παρασχεθε σε ξνο νμισμα. Ειδικτερα, και σε σχση με τα δνεια σε ελβετικ φργκο, μετ την κατρρευση της Lehman Brothers και την επελθοσα πρωτοφαν σε νταση και διρκεια ταραχ στις χρηματοοικονομικς αγορς παγκοσμως, σε συνδυασμ με την ευρωπακ πιστωτικ κρση, προκλθηκε μια αλματδης αξηση των διεθνν χρηματορον προς το ασφαλς καταφγιο του ελβετικο φργκου.

Τοτο επφερε απ τα τλη του 2009 μια συνεχ ανατμηση του φργκου ναντι των λοιπν νομισμτων, με αποκορφωμα τον Αγουστο του 2011, οπτε και η ισοτιμα ευρ/φργκου πλησασε σχεδν το 1/1. κτοτε η ελβετικ κεντρικ τρπεζα για την προστασα της εθνικς οικονομας της Ελβετας, ασκντας παρεμβσεις στις συναλλαγματικς αγορς, επιχειρε να διατηρσει την ισοτιμα ευρ/φργκου νω του 1,2, επιβεβαινοντας μλιστα τον Σεπτμβριο του 2013 τη διατρηση του στχου αυτο και για το 2014.

δη, τον Μρτιο του 2013, αναφρθηκε σε σχετικ βιβλιογραφα η κδοση απφασης του Πρωτοδικεου της Βαρκελνης που δικαωνε δικηγρο - δανειολπτη δανεου σε ελβετικ φργκο, καθς δεν εχε ενημερωθε επαρκς για τους κινδνους ενψει της μεταβληττητας της συναλλαγματικς ισοτιμας.

 

Ενημρωση για τους δανειολπτες

Το καλοκαρι του 2013 δικαστριο στην Κροατα αποφσισε, κατπιν σκησης ομαδικς αγωγς 75.000 δανειοληπτν σε ελβετικ φργκο, υπρ της μεταβολς του ψους της οφειλς στο τοπικ νμισμα. Στην Ουγγαρα, στα μσα Δεκεμβρου του 2013, το αντατο δικαστριο αποφνθηκε περ της εγκυρτητας των συναπτμενων σε ελβετικ φργκο δανειακν συμβσεων, καλντας τα καττερα δικαστρια ναι μεν να δχονται την εγκυρτητα των εν λγω δανεων, αλλ να μεταβλουν τους ρους λειτουργας τους.

Σε εππεδο ενεργειν εκ μρους της Ε.Ε., ξια μνεας εναι η προσφτως εγκριθεσα πρταση οδηγας για τις «Συμβσεις Πστωσης για τα Ακνητα Κατοικας», η οποα προβλπει την υποχρωση των πιστωτικν ιδρυμτων να ενημερνουν ειδικς και αναλυτικ τους ενυπθηκους δανειστς για τον κνδυνο της συναλλαγματικς ισοτιμας, εφσον πρκειται για δνειο σε ξνο νμισμα.