:

της Χρυσολας Παπαωννου, απ topontiki.gr

18 2013

http://content-mcdn.ethnos.gr/filesystem/images/20120228/low/assets_LARGE_t_420_54035167.JPGΟ Αλεξντερ Πιν εναι απ αυτος τους σκηνοθτες που κνουν το αμερικανικ σινεμ ενδιαφρον και πιο πλοσιο. Χαμηλφωνος στο εδος του κινηματογρφου που υποστηρζει και μακρι απ τα λαμπερ φτα της δημοσιτητας. μλλον αυτ θα ευχταν ο διος, καθς το σινεμ του δεν χει σχση με το mainstream Χλιγουντ. Αλλ αν σκεφτε κποιος τι ολκληρος Τζορτζ Κλονι του ζτησε να παξει στην προηγομενη ταινα του, «Οι απγονοι», καταλαβανει τι εναι να γερ λογο στην κορσα της κινηματογραφικς βιομηχανας. χει, λλωστε, κερδσει δο σκαρ Διασκευασμνου Σεναρου (για το «Πλαγως» και τους «Απγονους»). ταν παρλαβε τη δετερη φορ το βραβεο του, απ τα χρια της Αντζελνα Τζολ, φναξε στα ελληνικ «μαμ, σ’ αγαπ» και φοσκωσε λγο την εθνικ μας περηφνια. Η καινοργια του ταινα, «Νεμπρσκα», εναι να αφνταστα τρυφερ, αλλ και χιουμοριστικ road movie, γυρισμνο στην ομνυμη πλη που μεγλωσε. νας ιδιτροπος και πρην αλκοολικς πατρας ξεκιν με τα πδια μια τερστια διαδρομ προκειμνου να εξαργυρσει ναν λαχν που του υπσχεται να εκατομμριο δολρια (τον υποδεται ο ξοχος Μπρους Ντερν, ο οποος πρε το Βραβεο Ερμηνεας στο Φεστιβλ των Καννν). Ο γιος του (Γουλ Φρτε), ευασθητος και συναισθηματικς, τον μαζεει απ τον δρμο και ξεκιν μαζ του σε αυτ το οδοιπορικ αναζτησης, χι του κερδοφρου λαχνο, αλλ του λγου παρξης, που φιλτρρεται μσα απ την επιστροφ στις ρζες, η οποα δνει νημα στο λιγοστ μλλον που απομνει. Η ταινα του Πιν εναι «μικρ», σιωπηλ, ασπρμαυρη (τη φωτογραφα υπογρφει νας ακμα δικς μας σταρ, ο Φαδωνας Παπαμιχαλ), χαμηλν τνων και εκτυλσσεται στα βθη μιας ξεχασμνης Αμερικς, που βουλιζει στην απραξα. Αλλ, παρλληλα, εναι «μεγλη» και μεγαλψυχη στην ουσα της. Γιατ για μια ακμα φορ ο Ελληνοαμερικανς σκηνοθτης καταπινεται με το μεδολι της ζως, με ανθρπους που αναζητον λγο παρξης. Για αυτ και λλα, μας μλησε στη Θεσσαλονκη, καλεσμνος στο 54ο Φεστιβλ Κινηματογρφου.

 

Γιατ κνατε την ταινα ασπρμαυρη; Φαντζομαι τι αυτ κανε και πιο δσκολη τη χρηματοδτηση…

Δεν υπρχε συγκεκριμνος λγος. θελα να κνω να ασπρμαυρο φιλμ. σο για τη χρηματοδτηση, ναι, ταν δσκολα τα πργματα. Η εταιρεα δεν θελε να ακοσει για ασπρμαυρο. φτασα στο σημεο να πω τι αποχωρ και τους επα «εντξει, σως μια λλη φορ, αλλ δεν πρκειται να την κνω γχρωμη». Και μου απντησαν τελικ να προχωρσουμε.

 

Στην ταινα απεικονζεται μια Αμερικ σε κρση. Οι νθρωποι εναι πραγοι, το τοπο καταθλιπτικ, το σκηνικ αποπνει απ παντο… κρση. Το κνατε σκπιμα; Θλατε να κνετε να κοινωνικ σχλιο για την αμερικανικ κοινωνα αυτ τη στιγμ;

Απλς γινε, χωρς σκοπ. Το τι δεν το κανα ηθελημνα δεν σημανει τι δεν υπρχει η κρση στην ταινα τι απ τη στιγμ που κνω να φιλμ αυτ την περοδο καλωσορζω… τη γενικτερη κατσταση. Η κρση εναι υπαρκτ. Επομνως, εισβλλει στην ταινα. Οπτε βλπεις καταθλιπτικς περιοχς και καταθλιπτικος ανθρπους χωρς λεφτ. Το σκηνικ εναι να φτωχ χωρι – το οποο ενδεχομνως θα ταν φτωχ οτως λλως –, αλλ το εισπρττεις περισστερο λγω της εποχς κατ την οποα γυρστηκε το φιλμ, αλλ και επειδ ακριβς εναι ασπρμαυρο. Αυτ δωσε στη «Νεμπρσκα» την εντπωση τι εναι μια ταινα της εποχς της Μεγλης φεσης του 1930. χει αυτ τη μυρωδι. Ποτ δεν θελα να κνω δλωση για κτι συγκεκριμνο, αλλ αυτ η ζω εναι εκε ξω…

 

Παζει ρλο το γεγονς τι, εν εστε Αμερικανς και επιμνετε στις ελληνικς σας ρζες…

Να σας διακψω. Οι ελληνικς μου ρζες επιμνουν σε εμνα…

 

Αυτ, λοιπν, η διπλ ταυττητα εναι να δχτυ ασφαλεας, σας κνει πιο κριτικ απναντι στην Αμερικ;

Ναι. σως η σωστ λξη να μην εναι «κριτικς», αν και μπορε να ισχει και αυτ. Αλλ αν μεγαλνεις σε μα χρα, και παρλληλα σε μια μειονοτικ κουλτορα, εσαι συμμτοχος παρατηρητς. Εσαι εντελς εκε, συμμετχοντας ως πολτης, αλλ με μα οπτικς «εμες» και «αυτο», δηλαδ απ τη μα η κοινωνα και απ την λλη η μειντητα. Ακμα και στο σπτι, ως Ελληνοαμερικανς δετερης γενις, αναρωτιονται «εναι Αμερικανς λληνας;». «Μισ λεπτ», λω. «Εμαι και εγ Αμερικανς, αλλ εμαι και λληνας». Περισστερο απ λλες εθντητες, περισστερο και απ τους Ιταλος, οι λληνες συνεχζουν αυτ τη στση, την ισχυρ σνδεση με τη χρα καταγωγς. Οι Ιταλο της Αμερικς, για παρδειγμα, δεν νιθουν τσο κοντ στην Ιταλα σο οι λληνες μετανστες.

 

Παρακολουθετε την ελληνικ επικαιρτητα στις εφημερδες;

Χωρς να διαβζω στα ελληνικ – που εναι νηπιακο επιπδου –, ναι, ββαια. Διαβζω «New York Times» κθε μρα. Υπρχει μια ιστορα για την Ελλδα κθε βδομδα κθε δκα μρες – συνθως μια ανοησα της Χρυσς Αυγς κυριαρχε στα να για μερικς μρες ταν ο δμαρχος Θεσσαλονκης μπανει στη φυλακ ταν κλενουν πανεπιστμια. Ττοια πργματα μαθανω… Εναι φριχτ λα αυτ που συμβανουν. Και νομζω τι κανες δεν μπορε να τα καταλβει στην πραγματικτητα.

 

χετε τυπικος λληνες γονες;

Ω, ναι, μου λνε να παντρευτ, αλλ μλις τους πηγανω μια κοπλα λνε «χι αυτ».

 

Η ταινα σας χει πολ χιομορ και πλι…

Μου αρσει η κωμωδα σαν φρμα. Νομζω ο σκαρ Γουιλντ εχε πει τι «ταν λες στους ανθρπους την αλθεια, πρπει να τους κνεις να γελνε, αλλις θα σε σκοτσουν». Εναι παλι ιστορα, αλλ να σας θυμσω τι συχν λγεται πως οι Εβραοι χουν καλ ασθηση του χιομορ. Μλλον αυτ συμβανει επειδ χουν περσει τσο πνο. Συχν διαβζεις, για παρδειγμα, για ανθρπους που εγκλωβστηκαν πειτα απ ατχημα σε ορυχεο, και καμι φορ αυτο που επιβωσαν δεν εναι οι πιο δυνατο, αλλ οι πιο αστεοι. Εναι ωραο να γελς. Οι νθρωποι απ τη Νεμπρσκα εναι αστεοι. Οπτε αυτ την ανγκη του χιομορ την χω απ δο μερις, απ τη Νεμπρσκα και την ελληνικ καταγωγ.

 

Γιατ συνθως στις ταινες σας μιλτε για τα προβλματα των αντρν; χει να κνει με δικ σας εσωτερικ ανγκη;

Δεν ξρω. Η πρτη μου ταινα, «Πολτης Ρουθ», ταν για τις γυνακες, αλλ μετ δεν ξρω τι γινε και ασχολομαι συνχεια με τους ντρες και τα προβλματ τους. Βασικ για μνα δεν χει τση σημασα. Θα θελα, μως, να κνω μια ταινα με γυνακα σταρ.

 

Συνθως οι χαρακτρες σας παλεουν να βρονε μια ισορροπα ανμεσα στην ωριμτητα και την ανωριμτητα, στκονται μπροστ σε διλμματα ζως…

Υποστηρζω τους χαρακτρες μου να ξυπνσουν, πως υποστηρζω και τον εαυτ μου να ξυπνσει, να δει πιο καθαρ, να εναι πιο ευχριστος, να δει πιο μορφα μια συγκεκριμνη στιγμ της ζως πριν ρθουν οι τραγωδες και να εκτιμ κθε γλυκι στιγμ. Οπτε αυτ που λτε εσες ως να ριο ανμεσα στην ωριμτητα και την ανωριμτητα, εγ το αποκαλ «ξπνημα».

 

Παρακολουθετε το ελληνικ σινεμ τρα που χει γνει της μδας στα ξνα φεστιβλ;

χω δει μερικς ταινες. Μου ρεσε ο «Κυνδοντας» και το «Attenberg», και εδα επσης το «Miss Violence» στο Φεστιβλ, που ταν μια καλ ευκαιρα για ελληνικς ταινες. Θα θελα, ββαια, να δω περισστερες. Αλλ πραγματικ ελπζω και εχομαι μια ελληνικ ταινα να κνει διεθν επιτυχα. Εναι υπροχο να στηρζει το ελληνικ κοιν τις ταινες, αλλ δεν φτνει. Ας πομε εδα πριν απ περπου δκα χρνια το «Η θλασσα μσα μου» του Αλεχντρο Αμενμπαρ με τον Χαβι Μπαρδμ και ση ρα το παρακολουθοσα αναρωτιμουν γιατ αυτ δεν εναι ελληνικ ταινα. Γιατ οι λληνες δεν μπορον να κνουν μια ττοια ταινα; ταν καλλιτεχνικ και, παρλληλα, εμπορικ. Αλλ βλπεις τι αυτ η ταινα εναι να παρδειγμα του τι χρειζεσαι χι μνο να ευφυς σενριο και ναν σπουδαο σκηνοθτη, αλλ και ναν σταρ. Οπτε η Ελλδα χρειζεται ναν σταρ αυτ τη στιγμ. Ακμα και να μιλει ελληνικ, δεν χρειζεται οπωσδποτε να μιλει αγγλικ. Μπορε να χει υπτιτλους, πως εχε ο Χαβι Μπαρδμ. Αν μουν λληνας σκηνοθτης, θα ψαχνα να βρω ποιος μπορε να εναι ο σταρ. Δεν πρπει να εναι ο σκηνοθτης ο σταρ μιας ταινας. Οι ταινες του Αγγελπουλου δεν ταξδεψαν τσο. Ο Φελνι εχε σταρ. Ακμα και ο Λαρς φον Τρερ δουλεει με διεθνες σταρ. Δεν τους χρειζεται, αλλ τους θλει. Γιατ; Για να δει περισστερος κσμος τις ταινες του. Εντξει, ο Μικλ Λι δεν δουλεει με σταρ, αλλ χει το προνμιο τι κνει αγγλικς ταινες. Και εμαι πεπεισμνος τι αυτς ο λληνας σταρ υπρχει. Δεν ξρω ποιος εναι. σως και να βρσκεται στο χωρι μου το Αγιο… Αλλ, ββαια, πντα χει σημασα ο κατλληλος ηθοποις να πρει τον σωστ ρλο στο κατλληλο σενριο. Και αυτ τη στιγμ νιθεις τι για το ελληνικ σινεμ το δαφος εναι γνιμο.

 

Εσες χετε πει τι πριν ξεκινσετε γυρσματα συνθως κνετε παρα με τους ηθοποιος σας…

τσι εναι. Ακμα και εδ, στο Φεστιβλ Θεσσαλονκης, με τα μλη της κριτικς επιτροπς, θλω να υπρχει μια ατμσφαιρα εμπιστοσνης και νεσης. Οπτε με τα υπλοιπα μλη τρμε κθε μρα μαζ και κνουμε παρα. Το διο γνεται και με τους ηθοποιος. Θλω να χτζω την εμπιστοσνη. Να γνωριζμαστε και στερα να δουλεουμε.