Πηγ: enet.gr

Τρτη 5 Νοεμβρου 2013

Η παλαιτερη καταγραφ πντε τραγωδιν του Ευριπδη («Αλκηστις», «Μδεια», «Ιππλυτος», «Ορστης» και «Φονισσες») κρυβταν, σε ναν παλμψηστο κδικα που φυλσσεται στο θησαυροφυλκιο του Πατριαρχεου Ιεροσολμων.

Κδικας Πατριαρχεου Ιεροσολμων Π.Τ.36 απσπασμα απο τις «Φονισσες» του ΕυριπδηΚδικας Πατριαρχεου Ιεροσολμων Π.Τ.36 απσπασμα απο τις «Φονισσες» του ΕυριπδηΠρκειται για τον κδικα του Παν. Τφου 36, που μαζ με να λλο χειργραφο, της Εθνικς Βιβλιοθκης της Γαλλας, το Parisinus gr.1330, μπανει στο μικροσκπιο της ρευνας στο πλασιο του προγρμματος «Palamedes», που διενεργεται απ το Πανεπιστμιο Georg August του Γκτιγκεν, το Πανεπιστμιο της Μπολνιας και το Ιστορικ και Παλαιογραφικ Αρχεο του Μορφωτικο Ιδρματος της Εθνικς Τρπεζας.

Ο κδικας του Παν. Τφου 36 φωτογραφθηκε το περασμνο Πσχα με την δεια του Πατριαρχεου Ιεροσολμων απ νας τεχνολογας μηχανματα και οι φωτογραφες πρασαν πειτα απ περαιτρω επεξεργασα, πως μας επε ο υπεθυνος του Ιστορικο και Παλαιογραφικο Αρχεου του Μορφωτικο Ιδρματος της Εθνικς Τρπεζας, Αγαμμνων Τσελκας. Ετσι, διαπιστθηκε τι στο συνολ του εναι να διπλ παλμψηστο χειργραφο.

«Η νετερη γραφ του εναι του 13ου αινα και περιχει το βιβλο των Προφητν της Παλαις Διαθκης. Στις παλαιτερες γραφς, που χρονολογονται στις αρχς του 9ου-10ου αινα, περιχονται αγιολογικ κεμενα σε κεφαλαιογρμματη γραφ, ποιητικ ργα του Γρηγορου Ναζιανζηνο σε μα πρα πολ κομψ μικρογρμματη γραφ των αρχν του 10ου αινα, εν σε να λλο τμμα υπρχουν κεμενα του Αριστοτλη απ τα "Φυσικ".

Με τη διαφορ τι εκε που εναι γραμμνος ο Αριστοτλης χει γραφε και λλο κεμενο, θεολογικ. Δηλαδ, το κομμτι αυτ εναι διπλ παλμψηστο και ως εκ τοτου η ανγνωσ του αρκετ εππονη», επισημανει ο γνωστς μελετητς παλαιογραφικν κειμνων και προσθτει γεμτος κφι για ακμη μα εξερενηση του παρελθντος: «Εμες πντα ελπζουμε τι θα χουμε κποιες διαφορετικς μαρτυρες για το αριστοτελικ κεμενο, ενδεχομνως κποιες παραλλαγς του γνωστο κειμνου. Στην παλαιτερη γραφ περιλαμβνονται και αποσπσματα απ τραγωδες του Ευριπδη. Εχουμε εδ την "Αλκηστη", τη "Μδεια", τον "Ιππλυτο", τον "Ορστη" και τις "Φονισσες" πως και κεμενα ακμη ατατιστα. Σε αυτ το εππεδο γραφς υπρχει το ενδεχμενο να χουμε κεμενα γνωστα, γραμμνα στο περιθριο, που δεν χουν ποτ δημοσιευτε».

Λεπτομρεια απ τον κδικα, Εθνικ Βιβλιοθκη Παρισων 1330, (5ου - 6ου αι.) με τα ονματα Αριστοτλης

Λεπτομρεια απ τον κδικα, Εθνικ Βιβλιοθκη Παρισων 1330, (5ου - 6ου αι.) με τα ονματα Αριστοτλης

Στην ερτηση αν τα κεμενα του Ευριπδη θα αλλξουν την εικνα που χουμε για τις δημοφιλες τραγωδες του αρχαου Ελληνα τραγικο, ο κ. Τσελκας σημεινει: «Αυτ τη στιγμ δεν μπορομε να πομε τποτα με βεβαιτητα, καθς τρα αρχζει το ερευνητικ πργραμμα και η ενδελεχς μελτη. Τα παραπνω συμπερσματα αποτελον μια πρτη σντομη θερηση των χειρογρφων. Η συνχιση της ρευνας πιστεω πως μας επιφυλσσει και λλες εκπλξεις στο μλλον».

Τον διο κδικα εχαν επιχειρσει να διαβσουν και λλοι παλαιτερα, αλλ, επειδ δεν εχαν τις σημερινς τεχνικς, δεν τα εχαν καταφρει. Η παρξη μως του κδικα εναι γνωστ εδ και 100 χρνια απ την καταγραφ των ιεροσολυμητικν χειρογρφων απ τον λγιο του 19ου αινα Αθανσιο Παπαδπουλο-Κεραμα, ο οποος το 1887 εκλθη στα Ιεροσλυμα, επ Πατριρχου Νικοδμου, και κατπιν εξονυχιστικς ρευνας και διετος αφιρωσης δημοσευσε τους πνευματικος θησαυρος των Βιβλιοθηκν του Πατριαρχεου Ιεροσολμων και του Μετοχου του Παναγου Τφου στην Κωνσταντινοπολη.

«Πντως, απ τη γραφ του ξρουμε τι αυτ το χειργραφο γρφτηκε στο χρο της Παλαιστνης», επισημανει ο διαπρεπς μελετητς. «Αυτ μως δεν σημανει τι οι περγαμηνς που χρησιμοποιθηκαν προρχονται αναγκαστικ απ αυτ το χρο, γιατ πρκειται για εμπριο χρησιμοποιημνης περγαμηνς».

Η λλειψη εξελιγμνων τεχνικν μσων κρατοσε στο σκοτδι και τα περιεχμενα του δετερου κδικα, του παρισινο, στον οποο διακρνονται επιγραφς με τα ονματα του Αριστοτλη, του Σωκρτη και του Πλτωνα.

«Η επιχερηση ανγνωσης και των δο αυτν χειρογρφων θα εναι δσκολη, παρ το γεγονς τι χρησιμοποιομε την τελευταα λξη της τεχνολογας», τονζει ο κ. Τσελκας ο οποος χει συμβλει και στη διεθν διεπιστημονικ ρευνα ανγνωσης του αρχαου Μηχανισμο των Αντικυθρων. Και συγκεκριμνα χει διαβσει τη μεγαλτερη επιγραφ του, το θρασμα g, που εναι ουσιαστικ το εγχειρδιο του Μηχανισμο.

Εναι το εκτενστερο κεμενο που χει αποκρυπτογραφηθε και αποτυπνει τις κινσεις των πλανητν, τις οδηγες χρσης του Μηχανισμο για τον υπολογισμ των κινσεων και κποια ποσοτικ δεδομνα σε σχση με τις τροχις των πλανητν. Γι' αυτ τον ρωτσαμε ποια εναι η κατσταση διατρησς του, καθς ετοιμζεται, πως γραψε η «Ε», να ταξιδψει στο εξωτερικ με λη την κθεση του Εθνικο Αρχαιολογικο Μουσεου, την προσεχ νοιξη στη Βασιλεα της Ελβετας και την επμενη χρονι στην Ουσιγκτον των ΗΠΑ. Εκπληκτος απ την εδηση που κουγαν τα αυτι του, μας επε: «Μα, ο Μηχανισμς εναι τοιμος να διαλυθε, ποιος το σκφτηκε αυτ;».