Βασλης Φουρτονης, δσκαλος

Δευτρα 4 Νοεμβρου 2013

http://www.gitiadas.net78.net/photos/2.jpgΤο αρχαο θατρο της Σπρτης, που ταν σχεδιασμνο για να υποδχεται 17.000 θεατς βρσκεται σε διαδικασα αποκατστασης, πειτα απ την ολοκλρωση της μελτης τεκμηρωσης και αποκατστασης, που εκπονθηκε με χορηγα του Ιδρματος «Σταρος Νιρχος».

Παρ τη σπουδαιτητ του κατ την αρχαιτητα, το αρχαο θατρο της Σπρτης δεν εναι σμερα επισκψιμο και σζεται σε κακ κατσταση, καθς μεγλο μρος του κολου καταστρφηκε για την οικοδμηση βυζαντινν και μεταβυζαντινν κτιρων.

Επσης, πολλ απ τα μρμαρ του αφαιρθηκαν ως οικοδομικ υλικ για την ανγερση της σγχρονης πλης.

Το πρτο βμα της αποκατστασης του θετρου, με πρωτοβουλα του σωματεου «Διζωμα», γινε με την ολοκλρωση της μελτης αποκατστασς του.

Η μελτη, που εκπονθηκε απ τον αρχιτκτονα Γουλιλμο Ορεστδη και διεπιστημονικ ομδα αρχιτεκτνων, αρχαιολγων, συντηρητν αρχαιοττων, τοπογρφων και πολιτικν μηχανικν, περιλαμβνει την αρχιτεκτονικ αποτπωση, την τεκμηρωση και τη διατπωση προτσεων για την αποκατστασ του.

Το κστος της ανλθε σε 110.000 ευρ και καλφθηκε απ χορηγα του Ιδρματος Νιρχος.

Η μελτη, που εκπονθηκε απ τον Ιολιο του 2012 ως τον Ιολιο του 2013, εγκρθηκε στις 15 Οκτωβρου 2013 απ το Κεντρικ Αρχαιολογικ Συμβολιο ομφωνα.

«Σμερα οι υπηρεσες του υπουργεου Πολιτισμο υλοποιον στα αρχαα θατρα και ωδεα να ργο που ο προπολογισμς του ξεπερν τα 35 εκατομμρια ευρ. μως, αυτ τα χρματα, που χουν εξασφαλιστε απ πρους της 4ης προγραμματικς περιδου του ΕΣΠΑ, δεν θα ταν δυνατ να εκταμιευτον και δεν θα ταν δυνατν τα ργα να υλοποιηθον, αν δεν υπρχαν προι σαφς λιγτεροι, μως κρσιμοι για να ετοιμαστον οι αναγκαες μελτες. Αυτ εναι να απ τα αποτελσματα της συστηματικς συνεργασας του υπουργεου με το “Διζωμα”, που χει τη δυναττητα να διαχειρζεται πολ πιο ευλικτα χρματα που συγκεντρνει με απλυτη διαφνεια», υπογρμμισε σε σχετικ συνντευξη Τπου η γενικ γραμματας του υπουργεου Πολιτισμο, Λνα Μενδνη.

«Εμαστε εδ για να αποκαταστσουμε να ιστορικ κεν, μια ιστορικ αδικα. λοι μεγαλσαμε μσα σε να αξιακ περιβλλον που το καθριζαν η αρχαα Αθνα και η αρχαα Σπρτη. μως, η αρχαα Σπρτη δεν χει αναδεξει τον ιστορικ της πλοτο και αυτ κνουμε σμερα», επισμανε ο πρεδρος του «Διαζματος», Σταρος Μπνος.

Με την ολοκλρωση και γκριση της μελτης ανογει ο δρμος της αποκατστασης του αρχαου θετρου και της αναβωσης του ρλου του ως τπου συνντησης και φιλοξενας πολιτιστικν εκδηλσεων. Η πρτη φση των εργασιν υπολογζεται τι θα κοστσει περπου 5 εκατομμρια ευρ και θα αφορ στην αποκατσταση των αναλημματικν τοχων, την αποκατσταση της ορχστρας και των πντε πρτων σειρν των εδωλων και την ανασκαφικ ρευνα στο κολο.

πως εξγησε η κ. Μενδνη, το ργο «αποτελε μεγλη πρκληση» και θα γνει με αυτεπιστασα απ τη Διεθυνση Αναστλωσης Αρχαων Μνημεων, καθς «το μνημεο χει ταλαιπωρηθε πολ και χρειζεται να λυθον αρκετ επιστημονικ και επιστημολογικ θματα, οπτε δεν μπορε να γνει με μια κλασικο τπου εργολαβα».

Η γενικ γραμματας πρσθεσε, τι το ργο θα ενταχθε στο Πργραμμα Ανταγωνιστικτητας ΕΠΑΝ2, στην τρχουσα χρηματοδοτικ περοδο, τσι στε να μπορσει να ξεκινσει το 2014 και να ολοκληρωθε το 2015.

Για την αποκατσταση θα χρειαστε συστηματικ δουλει τεκμηρωσης, γιατ το δισπαρτο υλικ θα πρπει να αναζητηθε, αν και μεγλος αριθμς εδωλων σζεται και εναι τοιμα να επανενταχθον στην κατασκευ.

πως εξγησε ο μελετητς Γουλιλμος Ορεστδης, μετ την ολοκλρωση της πρτης φσης αποκατστασης του κολου, το θατρο θα μπορε να υποδεχθε περπου 700 θεατς, εν με την μελλοντικ ολοκλρωση των εργασιν στο μσο και αντερο κολο, ο αριθμς των θεατν θα μποροσε να ξεπερσει τα 2000 τομα.

Υπολογζεται, τι η δετερη φση ολοκλρωσης της αποκατστασης του θετρου θα κοστσει περπου 20 εκατομμρια ευρ.

Το αρχαο θατρο της Σπρτης βρσκεται στα βρεια της σγχρονης πλης και στη ντια κλιτ του λφου της Ακρπολης. Αποτελοσε σημεο αναφορς για την αρχαα Σπρτη. Η κατασκευ του χρονολογεται στην πριμη ρωμακ εποχ, γρω στο 3020 πΧ.

Το θατρο ξεχωρζει για το μγεθς του, την ποιτητα και την πολυτλεια της κατασκευς του, που αντανακλται στη χρση εγχριου λευκο μαρμρου. Με διμετρο κολου 141 μτρα ταν σως το μεγαλτερο θατρο στον ελλαδικ χρο. Συγκρνεται με αυτ της Δωδνης με διμετρο κολου 136 μτρα και της Μεγαλπολης με διμετρο 131 μτρα. Υπολογζεται δε, τι ταν σχεδιασμνο για να υποδχεται 17.000 θεατς, χωρητικτητα που υπερβανει κατ πολ εκενη του αρχαου θετρου της Επιδαρου.

Στο κυρως θατρο υπρχαν δκα κλμακες και εννι κερκδες, εν στο επιθατρο 17 κλμακες και 16 κερκδες. Με την εκπνηση της μελτης προκυψε η πιθαν παρξη ακμα ενς διαζματος (δετερο επιθατρο).

Τα εδλια εναι στο σνολ τους μαρμρινα και μονολιθικ. Η ορχστρα αποτελε το κεντρικ και σημαντικτερο μρος του θετρου και εχε σχμα πταλου.

Ξεχωρζουν οι μαρμρινοι θρνοι με τα λεοντοπδαρα και τα ανθμια που βρθηκαν κατ τις ανασκαφς και ταν τοποθετημνοι εντς της ορχστρας.

Εξλλου, η χρση κινητς σκηνς υποδηλνει την ανγκη για παρξη ελεθερου χρου, πιθαντατα γιατ το θατρο χρησιμοποιθηκε ως τπος δημσιων συναθροσεων και πνδημων θρησκευτικν εορτν. Στο τλος του 1ου μΧ. αινα, το θατρο απκτησε σταθερ μνημειδη διροφη μαρμρινη σκην, κορινθιακο ρυθμο.

Απ την τεκμηρωση του μνημεου γινε φανερ, τι το θατρο αποτελε να απ τα σημαντικτερα οικοδομματα της αρχαας Σπρτης, ιδιατερα μεγλων διαστσεων, σπουδαο τεχνικ και τεχνολογικ επτευγμα. Πρκειται για εξαιρετικ σωζμενο δεγμα του εδους του, ιδιατερου αρχαιολογικο, αρχιτεκτονικο και καλλιτεχνικο ενδιαφροντος.