Βασλης Φουρτονης, δσκαλος

Τετρτη 23 Οκτωβρου 2013

Στο φως δκα γνωστα ποιματα του Γιννη ΡτσουΔκα γνωστα ποιματα του Γιννη Ρτσου ρχονται στο φως, σε μια προδημοσευση απ το Αθηνακ Πρακτορεο της ανκδοτης συλλογς «Το Υπερον», που θα κυκλοφορσει τον Νομβριο απ τον εκδοτικ οκο Κδρος: Πρκειται για 72 ολιγστιχα πεζμορφα ποιητικ, στο πολυτονικ σστημα, που γρφτηκαν το 1985.

Πρκειται για μα ακμη αποδσμευση δημιουργημτων του Ρτσου, χοντας την γκριση της κρης του ρης, αποδσμευση απ το απραντο ωκεαν ποιημτων του ανθρπου ο οποος δεν δσταζε να γρφει αενως, αδιαφορντας για τους επικριτς αυτς της πληθωρικς επιμονς του .

λλωστε, δη απ το 1977, στο πεζοποημα «Το τερατδες Αριστοργημα», να ργο εκπληκτικο μοντερνισμο ελληνικς προλευσης, ο Ρτσος χει απαντσει ευθως : «… και μ’ ακοντζανε οι νωθρο τις κατηγορες του κομπογιανντη και του πολυγρφου κι απ κοντ τους με σεγκοντριζαν γαυγζοντας τα σκυλι της Ασφλειας, μως εγ χαμογελοσα κι κρυβα κτω απ' το κρεβτι μου τα εννι μου χιλιδες περιστρια … γοντιζα στο χμα και πλενα στοργικ τα πδια των εκτελεσμνων».

Τα πρωτοφανρωτα υπερα ποιματα εναι γραμμνα κυρως με μια υπαρξιακ υπερ-οπτικ, χωρς ββαια να αποξεννονται απ τον αγωνιστικ μθο, ο οποος μως ενυπρχει ως αχλ και ως μοτβο. 

Απ θεματικ και μορφικ ψη αντιστοιχον στο κλμα των ποιητικν εγκολπων «Μαρτυρες» (1966) και «Λοιπν;» (1978), που η ελλειπτικτητα χει δσει τη θση της στην υψηλφρονα διατπωση του επαναστατικο οστρου, η οποα κυριαρχε στα στρατευμνα ργα του.

Οπως σημεινει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, απ το «Υπερον» του, απ το υπερυψωμνο δμα του, απ τον πανοπτικ του εξστη, «ο ποιητς της Ρωμιοσνης» μετεξελσσεται σε ποιητ της εσωτερικτητας, παρατηρντας τα συμβντα του καθημερινο βου, διαλεγμενος με το ανιγμα, το μυστριο, το χρνο, τα πρσωπα, τα προσωπεα, τη φθορ, τον ρωτα, τον θνατο.

Με ομιλα κρυπτικ, με γοητευτικ μισλογα, με θρυμματισμνα νοματα - πως κποιος που δεν θλει να προδσει τα αθατα και σου μιλει με τα μτια- ο Ρτσος οδηγε τον λτρη της ποησης στην απλαυση Ακμη και αν -ενοτε - η αφγηση και τα σμβολα εναι προβλψιμα, ακμη και αν η εξλιξη δεχνει αναμενμενη, η περιεκτικτητα και η συμπκνωση της γραφς του αποτελον αναμτρηση του Ρτσου με τον εαυτ του, συνιστντας την καλτερη απντηση σε σους μνουν μνο στον ποιητ των μακροπεροδων συνθσεων .

 

ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Μιλοσε για μυστικς αρτηρες,

για σιωπηλ εφδια,

για κενο το ανλαφρο βρος στις πλτες

 ταν η Μαρα λνει την ποδι της και κοιτει απ’ το παρθυρο,

ταν δο νοι εμπορεονται στο πεζοδρμιο

λαθραα υφσματα,

ταν ο Λαοδκης στον εξστη, με ριγ πιτζμες,

κλενει τα μτια του στο μγα φως,

κι η θλασσα μας πλησιζει

λους ανεξαιρτως

διδακτικ, αμερληπτη, αμνησκακη.

 

Ο ΩΡΑΙΟΣ ΔΡΑΠΕΤΗΣ

Φτην το φως, φτην μαγαζι, φθηντερα λγια.

λλοι φυγαν, λλοι κοιμονται, λλοι πεθνανε.

Κι αυτο κι εκενοι το διο γερννε.

Εσ αρνθηκες τον γενικ καννα.

φησες πλαγιασμνο στο κρεβτι σου το ομοωμ σου

μην καταλβουν πως εσ πλανισαι

στο μγα δσος, οπλος κυνηγς,

φορντας τις λευκς σου μπτες.

 

ΠΑΡΑΠΛΑΝΗΤΙΚΟ

Η σιωπηλ αθωτητα της γνοιας. Πσες

διαδοχικς αναιρσεις, σφαλερς διαισθσεις.

Κοιτοσες το βουν, το ποτμι, το σννεφο.

Τα ωραα κορτσια χθηκαν στον κπο

πσω απ πανψηλα χρυσνθεμα.

Η νχτα

διαστλλονταν πνω απ’ την πλη.

Κι εσ

απμεινες ασλευτος μσα στο διχασμ σου,

χοντας μνο λλοθι το στρο.

 

ΧΩΡΟΣ ΑΠΟΡΡΙΜΑΤΩΝ

Πσω απ’ τη μντρα, σπασμνα γυαλι,

σπασμνες στμνες και κονσερβοκοτια,

τα λυπημνα σκυλι, οι γριες γτες,

πλθος τσουκνδες κι ανμεσ τους

να μικρ λουλοδι κτρινο,

σαν στρο παραμελημνο,

χει αναλβει να πληρσει λα τα σπασμνα.

Μαζ κι εγ.

 

ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ

Πριν απ εσνα σουν εσ;

ξω στο δρμο δεν περνει καννας.

Το φως του δωματου πφτει κθετα

τονζοντας τα ζυγωματικ, σβνοντας το σαγνι

μσα στην διαν απορα: «υπρξαμε;». τσι

πταξα το ποτρι απ’ το παρθυρο.

τσι κουσα τουλχιστον κτω στο πεζοδρμιο τον κρτο: «υπρχουμε».

 

ΔΙΕΙΣΔΥΣΗ

Τα πιο πολλ, τα πιο ωραα,

Τα ‘δες απ’ την κλειδαρτρυπα- λουλοδια πεσμνα στο πτωμα

και μσα στα παποτσια σου.

Καλτερα λοιπν

να περπατς ξυπλητος

μη σ’ ακοσουν.

 

ΤΟ ΑΔΙΑΒΑΤΟ

νθρωποι ριψοκνδυνοι ταν.

Δεν το περηφανεονταν ωστσο.

σπασε το θερμμετρο,

ο υδρργυρος σκρπισε.

Σαν φτσαμε στα σνορα

μας σταμτησαν.

Τα ψετικα διαβατρια

ταν γκυρα.

Εμες δεν περσαμε.

 

ΔΗΜΟΣΙΟ ΠΑΡΚΟ

Στη μικρ λμνη τα χρυσψαρα κι νας κκνος.

Στο παγκκι η Περσεφνη σταυροπδι. Τα γνατ της

λμπουν ωραα. μως, προπντων, αυτς ο κκνος ακριβς ταν το επιχερημα σου

να συνεχσεις να γρφεις μετ θνατον.

 

ΥΑΛΟΥΡΓΕΙΑ

Οι φορνοι των υαλουργεων. Φλγες, διαθλσεις,

κρυστλλινες μορφς, αγαλμτια, δοχεα.

Το σμα της ρτεμης διφανο,

ο κλουν, ο υπνοβτης, η θλιμμνη χελνα,

τα δδυμα λογα. Σχματα οικεα-

μακρινς μνμες επιστρφοντας στον εαυτ τους,

πραγματωμνη διαφνεια. Πρσεχε- επε-

αχ, η ονειρεμνη, η εθραυστη, διαψευσμνη,

η προδοτικ.

 

Τ’ ΑΣΠΡΑ ΒΟΤΣΑΛΑ

Ετοτα τ’ σπρα βτσαλα στο γυμν σου τραπζι

λμπουν στον λιο. Καννας δε μαντεει

απ ποιους βυθος ανασρθηκαν. Καννας

δεν υποπτεεται με το ριψοκνδυνες

καταδσεις τ’ ανβασες. Με τι

στερσεις κι αρνσεις τ’ απσπασες

απ τα νχια κοραλλδεντρων και βρχων. Γι’ αυτ

λαμποκοπον τσο λευκ με τη σεμν τους περηφνια

ν’ αποσκεπζουν το σκοτδι της καταγωγς τους και ποτ

να μην μαρτυρσουνε την ρα της Μεγλης Δκης.