29 2012

Πηγ: www.tovima.gr/science

Αν και τα αγγλικ, τα ισπανικ, τα ρωσικ ακμη περισστερο τα χντι ηχον εντελς ξνα στα αυτι μας, λα τους εναι μακρινο συγγενες των ελληνικν αφο ανκουν στην δια γλωσσικ οικογνεια – την ινδοευρωπακ.

Το γλωσσικ αυτ «σι» εναι μεγλο καθς τα εν ζω μλη του ανγονται σε εκατοντδες και χουν εξαπλωθε σε σημαντικ τμμα του πλαντη.

Η ταυττητα του κοινο προγνου τους ωστσο δεν χει εξακριβωθε: δυο περιοχς –και δυο αντπαλες θεωρες– ερζουν για τον ττλο της πατρτητας: οι στπες της Κασπας Θλασσας και τα χωρφια της Ανατολας. Καμα μως απ τις δυο δεν τον χει κατοχυρσει επισμως.

Μια ομδα ερευνητν αποφσισε να διερευνσει το ζτημα με μια εντελς να προσγγιση, χρησιμοποιντας χι γλωσσολογικ εργαλεα αλλ τις τεχνικς που εφαρμζονται στη Βιολογα για την κατρτιση των γενεαλογικν δντρων και την παρακολοθηση της εξπλωσης των επιδημιν. Τα αποτελσματ της, που δημοσιεθηκαν στην επιθερηση «Science», «δεχνουν» ξεκθαρα προς την Ανατολα αναζωπυρνοντας τη διαμχη μεταξ των αντιπλων στρατοπδων.

Αναγωγ γλωσσικν και γεωγραφικν δεδομνων στον χρνο

Εφαρμζοντας τις μεθδους της επιστμης τους, και συγκεκριμνα μια «φυλογενετικ» προσγγιση που εφαρμζεται για τη μελτη της μετδοσης των ιν, βιολγοι του Πανεπιστημου του κλαντ της Νας Ζηλανδας με επικεφαλς τον Κουντιν Ατκινσον συνλεξαν δεδομνα σχετικ με το λεξιλγιο 103 ζωντανν και νεκρν ινδοευρωπακν γλωσσν και το γεωγραφικ τους ερος και τα ανγαγαν με υπολογιστικς τεχνικς πσω στον χρνο στε να εντοπσουν την κοιν τους ρζα.

Οι ειδικο βασστηκαν κυρως σε λξεις οι οποες εναι γνωστ τι ανθστανται στις γλωσσολογικς μεταβολς – πως π.χ. αυτς που υποδηλνουν τα μλη του σματος της οικογνειας. Αρχικ συνκριναν τις λξεις αυτς με τις αντστοιχες λξεις στην προγονικ πρωτο-ινδοευρωπακ γλσσα, προκειμνου να εντοπσουν τις ομρριζες. Ομρριζες θεωρονται οι λξεις που κατγονται απευθεας απ την αντστοιχη προγονικ λξη – π.χ. οι λξεις «μητρα» στα ελληνικ , «mother» στα αγγλικ, «mutter» στα γερμανικ, «mat» στα ρωσικ, «madar» στα περσικ, «matka» στα πολωνικ και «mater» στα λατινικ κατγονται λες απ την πρωτο-ινδοευρωπακ λξη «mehter».

Οι ομρριζες λξεις της κθε γλσσας «βαθμολογθηκαν» με το ψηφο 1 εν εκενες που εχαν αλλξει χαρακτηρστηκαν με το ψηφο 0, μετατρποντας τα επιλεγμνα λεξιλγια των 103 γλωσσν σε σειρς απ δυαδικ ψηφα που μποροσε να επεξεργαστε ο υπολογιστς. Οι «σειρς» αυτς συνδυστηκαν με τις χρονολογες στις οποες θεωρεται τι οι διφορες γλσσες αποχωρστηκαν μεταξ τους καθς και με πληροφορες σχετικ με το γεωγραφικ ερος της καθεμις, προκειμνου να εντοπιστον τα πιθαντερα μονοπτια διδοσς τους.

Γλωσσικο πργονοι οι αγρτες της Ανατολας

λα τα αποτελσματα που εξγαγαν οι ερευνητς συνκλιναν στο τι η ινδοευρωπακ γλσσα γεννθηκε πριν απ 8.000 με 9.000 χρνια στην Ανατολα, επιβεβαινοντας τη θεωρα που εχε προτενει το 1987 ο αρχαιολγος Κλιν Ρνφρου, υποστηρζοντας τι οι γλωσσικο μας πργονοι ταν ειρηνικο αγρτες της Ανατολας των οποων η γλσσα διαδθηκε με την εξπλωση της γεωργας.

Η αντπαλη θεωρα, η οποα προτθηκε στα μσα της δεκαετας του 1950, εναι γνωστ ως «υπθεση του Κουργκν» και θλει την ινδο-ευρωπακ γλωσσικ οικογνεια να κατγεται απ πολεμοχαρες βοσκος οι οποοι διδωσαν τη γλσσα τους ταν κατβηκαν με τα ρματ τους πριν απ 4.000 με 5.000 χρνια απ τις στπες του Πντου και της Κασπας Θλασσας για να κατακτσουν την Ασα και την Ευρπη.

Αν και προγενστερη της «υπθεσης της Ανατολας», η «υπθεση του Κουργκν» εξακολουθε να χει νθερμους υποστηρικτς οι οποοι – προς το παρν τουλχιστον – δεν φανονται να πεθονται απ τα ευρματα της νας μελτης. Αυτ που της καταμαρτυρον κυρως εναι η λλειψη «γλωσσολογικο» ερευνητικο υποβθρου.

Ο κ. Ατκινσον ωστσο, παρ’ τι δεν εναι γλωσσολγος αλλ εξελικτικς βιολγος, επιμνει στην αξιοπιστα της μεθδου του και προβλπει τι σντομα οι αρετς των αναλυτικν προσεγγσεων των «βιο-ιατρικν» μελετν θα αναγνωριστον και σε λλους τομες της επιστμης.