,

Βασλης Φουρτονης, δσκαλος

Κυριακ, 17 Αυγοστου 2014

Η Μεσοποταμα, δηλαδ η περιοχ η οποα εκτενεται μεταξ των δο μεγλων ποταμν Τγρη και Ευφρτη, ανκαθεν ασκε μαγνητικ επιρρο σε κθε κτοικο, τουλχιστον της λεκνης της Μεσογεου. Κμβος στην διαδρομ μετακνησης των Ινδοευρωπαων, απ την Ασα προς την Ευρωπακ πειρο, δεν εναι υπερβολ ο ισχυρισμς τι εναι ο τπος που ρχισαν λα…
Μεσοποταμα: Οι φυλς, οι συγκροσεις και ο αφανισμς των μειονοττωνΜεγλο τμμα της αρχαας Μεσοποταμας, καταλαμβνει το σημεριν Ιρκ. Στις σγχρονες μρες, ιδιατερα απ το 2003, το Ιρκ εναι το σημεο εκενο στο οποο εστιζεται το παγκσμιο ενδιαφρον. χι μνον για τα κοιτσματα υδρογονανθρκων, αλλ και γιατ η πτση του καθεσττος Σαντμ Χουσεν (Sadam Hussein) και το πολιτικ κεν που δημιουργθηκε, χει οδηγσει την χρα σε μα πολυετ, νοπλη σγκρουση μεταξ της Σουνιτικς και Σιτικς κοιντητας. Η εμφνιση του ISIL, ανδειξε τις αδυναμες και εν πολλος την ολικ ανικαντητα της Κυβρνησης Μλικι, να συγκροτσει –νδεκα χρνια μετ την επμβαση και την προδο τριν, περπου, απ την πλρη αποχρηση των Αμερικανικν, μαχμων δυνμεων-, να κρτος με στοιχειωδς, οργανωμνες και επαρκες δομς. τσι δεν εναι ανεξγητη η επλαση των φανατικν ισλαμιστν που κινονται στις υπρειες της Αλ-Κντα, των οποων η μανα γινε παγκοσμως γνωστ, απ τις εικνες που εδαν το φς της δημοσιτητας, εικνες που παριστον τις φρικαλετητες που διαπρττουν εις βρος των Σιτν αντιπλων που πφτουν στα χρια τους.
μως, σε λη την διρκεια αυτν των νδεκα ετν υπρχουν κποιοι πληθυσμο, οι οποοι βρθηκαν στο μσο της βας μεταξ των δο κυρων, αντιμαχομνων για εξουσα θρησκευτικν κοινοττων, αλλ, δεν λαβαν ανλογη δημοσιτητα. Ο λγος για τις μειοντητες που ζον επ εκατοντδες –μερικς και χιλιδες- χρνια στο Ιρκ και που μχρι το 2003 ζοσαν σε καθεστς ισορροπας.
Το Ιρκ ταν η μτρα των πολιτισμν και στην διρκεια του χρνου πολλο λαο κμασαν και μχρι την εμφνιση του Ισλμ, πολλς θρησκεες εμφανστηκαν και προφανς κτι μεινε απ λα αυτ. τσι σμερα, στο Ιρκ συναντ κανες να πζλ θρησκειν και εθνοττων:
Χριστιανος -οι οποοι διακρνονται σε Ασσυρους Ορθοδξους (Assyrian Orthodox), Χαλδαους Καθολικος (Chaldean Catholics), Ορθοδξους της Ανατολικς Εκκλησας (Ελληνορθδοξους), καθς και ακολοθους του Αρμενικο και Συριακο δγματος-, Γιεζντι Γιαζιντν (Yazidi Yazideen), Τουρκμνους, Μαντεστες (Soba), Σιτες Σαμπκ (Shia Shabak). Σμερα, οι πληθυσμο αυτο, οι οποοι ως επ το πλεστον διαβιον στο Βρειο Ιρκ και ειδικτερα στην περιοχ της Μοσολης και του Κιρκοκ, χουν υποχρεωθε σε εκτοπισμ, βαιο η εκοσιο, διτι στις ελεγχμενες απ το ISIS περιοχς δεν υπρχει καμα πιθαντητα επιβωσης –κτι, το οποο δυσκολεει περισστερο το γεγονς τι οι προβολες της δημοσιτητας στρφονται προς λλες κατευθνσεις-, εν θελσουν να διατηρσουν τις παραδσεις και την πστη τους,. Οι κυριτερες απ αυτς τις ομδες εναι οι ακλουθες:
Τουρκομνοι (Turkmans): πρκειται για την τρτη κατ σειρ, μετ τους ραβες και Κορδους εθνοτικ ομδα. Εναι Τουρκικς εθνικτητας και ο κριος γκος του πληθυσμο τους, βρσκεται στην περιφρεια του Κιρκοκ. Διαθτουν υψηλ μορφωτικ εππεδο και δεξιτητες, στοιχεα που τους δδει την δυναττητα να κατχουν υψηλς θσεις στην Διοκηση. Παρ την σχετικ πεση που δχθηκαν απ Κορδους και ραβες -προκειμνου να συνταχθον με την μα την λλη πλευρ εν ψει της οριστικς διευθτησης του διοικητικο καθεσττος της περιφρειας σμφωνα με τις επιταγς του ρθρου 140 του νου Ιρακινο Συντγματος-, απολαμβνουν την ασφλεια που συνεπγεται η παρουσα της Κουρδικς Περιφερειακς Κυβερνσεως (Kurdistan Regional Government) και των Κουρδικν ενπλων δυνμεων ασφαλεας, γνωστν ως Πεσμργκα (Peshmerga).
μως, μονδες των μαχητν του ISIS πραγματοποιον επιδρομς σε κωμοπλεις και χωρι της περιφρειας και σμφωνα με στοιχεα που παρθεσε Τουρκμνος αξιωματοχος, Κος Αντν Μαροφ (Aydin Marrof), εκπρσωπος του κμματος «Τουρκμενικ Μτωπο» (Turkomans Front), οι επιχειρσεις του ISIS εχαν αποτλεσμα τον θνατο 200 και τον εκτοπισμ 200.000 Τουρκομνων. Επσης, σμφωνα με αναφορς της οργνωσης «Παρατηρητριο για τα Ανθρπινα Δικαιματα» (Human Rights Watch) επιθσεις και εν γνει δραστηριτητα του ISIS στις περιοχς Γκομπα και Σιρικχν (Guba και Shireekhan), πλησον της Μοσολης οδγησαν στον βαιο διωγμ απ τις εστες τους περ τις 950 Τουρκομανικς οικογνειες? εν στην περιοχ Ταλ-Αφρ (Tal Afar), 50 χλμ δυτικ της Μοσολης, Τουρκομανικ χωρι και οικισμο δχονται συστηματικς επιθσεις.
Χριστιανο: βρσκονται σχεδν σε ολκληρη την χρα, κυρως στην Πρωτεουσα και η συντριπτικ τους πλειοψηφα κατγεται απ το Βρειο Ιρκ, τις περιοχς της Νινεβ (Nineveh), την περιφρεια δηλαδ της Μοσολης και την Ανκουα (Ainkawa), την περιφρεια της Κουρδικς Πρωτεουσας, Ερμπλ (Arbyl). Οι δο διλεκτοι που χρησιμοποιονται εναι –πως και λων σχεδν των μειονοττων στο Ιρκ, πλν αυτς των Τουρκμνων, η οποα εναι Τουρκικς προελεσεως-, εναι συγγενες μεταξ τους και αναφρονται σε κλδο της Αραμακς. Πριν το 2003, οι Χριστιανικο πληθυσμο προσγγιζαν τα 2 εκατομμρια.
Μετ την δυτικ επμβαση οι Χριστιανο δεν γιναν τμμα της αντιπαρθεσης Σουνιτν-Σιτν. Η ξαρση μως της βας κατ τα τη 2006-2008, εχε ως συνπεια την σκηση βας απ διφορες ομδες εγκληματιν φανατικν ισλαμιστν και προς τους Χριστιανος του Ιρκ, σε σημεο που σμερα ο αριθμς των σων χουν απομενει να ανρχεται περπου στις 400 χιλιδες, σμφωνα και με τις μαρτυρες θρησκευτικν ηγετν τους. Τρεις απ αυτος –Ο Χαλδαος Καθολικς Πατριρχης Σκο (Luis Rafael Sako), o Αρχιεπσκοπος των Συροκαθολικν της Μοσολης Γιοχνα Πτρος Μοσα (Yohanna Petros Muche) και ο Χαλδαος Καθολικς Αρχιεπσκοπος Κιρκοκ Γιοσεφ Μρκις (Youssif Mirkis)-, σε πρσφατη κοιν τους επσκεψη στις Βρυξλλες, απεθυναν προς την Ευρωπακ νωση κκληση παρεμβσες της. προκειμνου να προστατευθον οι χριστιανικο και λλοι μειονοτικο απ την μανα των φανατικν ισλαμιστν. Σε διαφορετικ περπτωση στον ορατ ορζοντα υπρχει ο κνδυνος διακοπς της υπερχιλιετος ιστορικς παρουσας των χριστιανικν πληθυσμν στην περιοχ. Στο σημεο αυτ πρπει να σημειωθε τι η δικριση μεταξ των δογμτων, πως π.χ., μεταξ Καθολικν και Ορθοδξων, δεν χει την οριοθτηση που υπρχει στην Ευρωπακ περιοχ, καθς οι Χριστιανο εκε ευρισκμενοι μεταξ πλειοψηφας αλλοθρσκων, δεν χουν αναπτξει τις αντιθσεις και την νταση που εμες στην Ευρπη χουμε.
Γιαζιντν: ζουν μαζ με Σιτες Σαμπκ, στην περιοχ Μπασκα (Bashiqa), 22 χλμ. Βορειο-ανατολικ της Μοσολης. Πρκειται για περπου 500 χιλιδες πιστος ενς δγματος το οποο βασζεται στις δοξασες του Ζωροαστρισμο, με προσμξεις χριστιανικν και στοιχεων του Ισλμ. Αρκετο, εσφαλμνα θεωρον τι εναι οπαδο του Σαταν, λγω της εικνας που απαντται στους λατρευτικος χρους και αναπαριστ τον εκπεσντα γγελο Peacock. Αυτ σε συνδυασμ με την λατρεα της φωτις, βασικ στοιχεο του Ζωροαστρισμο, οδηγε σε συγχσεις σχετικ με τους Γιαζντι. Αλθεια εναι τι η μειοντητα αυτ και κατ το παρελθν ταν αποδκτης βιαων συμπεριφορν απ τους μουσουλμνους, οι οποοι χουν ανκαθεν εχθρικ στση ναντι σων δεν ανκουν στους πιστος λαος που περιγρφει η Ββλος δηλαδ, Εβραους και Χριστιανος εναι δεδηλωμνοι θεοι (Μαρξιστς κ.λπ.). Μχρι αυτ την στιγμ οι δυνμεις των Κορδων Πεσμργκα παρχουν ασφλεια. μως, στις περιοχς υπ την επικυριαρχα των ισλαμιστν του ISIS, οδηγονται σε διωγμ και βρσκουν καταφγιο στο γειτονικ Κιρκοκ στις λλες περιοχς που βρσκονται υπ τον λεγχο της Κουρδικς Περιφερειακς Κυβερνσεως.
Μανδαοι Σμπα. οπαδο του Μαντεσμο (Mandeism), Σμπα πως αποκαλονται στο Ιρκ και που μετ το 2010 ο πληθυσμς χει μειωθε απ τις 30 στις περπου 8-10 χιλιδες. Το δγμα αυτ, παρουσιζει ιδιατερο ενδιαφρον, καθς πρκειται για μια αρεση, με επιρρος απ τον Ζωροαστρισμ και τον Νεστοριαν Χριστιανισμ, εν ο μγας προφτης της αρεσης εναι Ιωννης ο Βαπτιστς. Οι εκκλησες τους εξωτερικ μοιζουν με τις βασιλικς και στην κορυφ του εξωτερικο, κεντρικο κλτους, φρουν Σταυρ, κεκαλυμμνο με λευκ χιτνα. Ο σταυρς αυτς αποκαλεται ντρφας (darfash). Τλος οι Σμπα, ασκον λες τις λατρευτικς τους τελετς σε τπους που υπρχουν τρεχομενα δατα (ποταμος κατ βση) και τοτο διτι θεωρον την ρο του νερο ως σμβολο της ζως. Η μεγαλτερη 3μερη εορτ τους υποχρενει να παραμενουν εντς των κατοικιν τους και δεν εξρχονται απ αυτς για κανναν λγο κατ την εορταστικ διρκεια. Επσης, δεν τργουν σφγια, δηλαδ ζα που χει χυθε το αμα τους.
Οι Σμπα του Ιρκ, ασχολονται κυρως με τον χρυσ –εναι, πργματι, εξαρετοι τεχντες και αυτ το διεπστωσα και προσωπικ-, εν στο φσμα των δραστηριοττων τους συμπεριλαμβνεται και η σκηση της μαγεας (κθε εδους), την οποα οι Ιρακινο θεωρον πολ ισχυρ. Εναι η ομδα που κινδυνεει μεσα απ εξαφνιση και οι ρευνες διεθνν φορων αναφρουν τι τα 2/3α του πληθυσμο τους χουν απελαθε δολοφονηθε, απ το 2003 και μετ. Η ενασχλησ τους με τον χρυσ και κατασκευς, τους καθιστ στχο χι μνον για πολιτικος-θρησκευτικος λγους, αλλ και των κοινν, ποινικν εγκληματιν. Η Unesco το 2006 κατταξε την γλσσα τους στον τλαντα των υπ εξαφνιση γλωσσν.
Εξ λου συνειρμο και δεδομνων, με ευκολα καταλγει κανες στο συμπρασμα τι, η θση των θρησκευτικν κυρως μειονοττων, εν μσω της γενικτερης νοπλης σγκρουσης, καθσταται ακμη πιο δυσχερς με την παρουσα των φανατικν του ISIS στην Ιρακιν επικρτεια. Ομδες που επ αινες συμβωναν –με τα ποια περιοδικ, εμφανιζμενα προβλματα- ομαλ, σμερα κινδυνεουν καθημεριν απ διωγμος και υφστανται την βα και τους βαρβαρισμος της νοπλης συμμορας του Al-Baghdadi.
Εν η απομκρυνσ, αυτν των πληθυσμν απ τον τπο τους εναι βαρβαρισμς, πολ περισστερο θα ισοδυναμε με ανθρωπιστικ καταστροφ η εξαφνισ τους.