Βασλης Φουρτονης, δσκαλος

19 2014

Ο Θεδωρος Κολοκοτρνης σαν σμερα το 1828 μλησε για «Νενκους» και επε το «Φωτι και τσεκορι στους προσκυνημνους!».

Απ ττε η φρση «Νενκος» εναι η χειρτερη προσβολ που μπορε να δεχτε κποιος πολιτικς. 

Πολλο την χουν εκστομσει την προσβολ. Ποιος ταν ο Νενκος και γιατ το νομ του γινε συννυμο της εθνικς προδοσας;

 

Οπλαρχηγς της Επανστασης του 1821.

www.fourtounis.grΟ Δημτριος Νενκος καταγταν απ το χωρι Ζουμπτα (σμερα Πηγ) των Πατρν. Υπαγταν στρατιωτικ στον προεστ της Αχαας Θνο Κανακρη και στον γιο του Μπενιζλο Ροφο και εχε περισστερους στρατιτες απ τον εξδελφ του Αθανσιο Σαγι, ο οποος νηκε στη σφαρα επιρρος του Κολοκοτρνη. Και οι 2 στρατολογοσαν στην επικρτεια των Ζουμπατοχωρων και τα πρτα χρνια ο Νενκος αποδεχθηκε επσημος και ικανς καπετνιος αποκτντας ισχ μεταξ των συγχωριανν του. Αναφρεται τι ο Νενκος για να αποκτσει την πρωτοκαθεδρα μεταξ των οπλαρχηγν του Μπενιζλου Ροφου, δολοφνησε τους αντιζλους του Σπανοκυρικο και Σαγι (αδελφ του Αθανασου). Εκστρτευσε (Μρτιος 1822) με εντολ της Επαρχας Πατρν στην Δ Στερε Ελλδα με 70 νδρες υπ τον στρατηγ Κανλλο Δεληγιννη. Αρχικ χρησμευσε ως οδηγς του σματος του Γενναου Κολοκοτρνη, εν στην συνχεια μετακινθηκε στο Μακρυνρος και ακολοθησε τον Ανδρα σκο. Αναδεχθηκε σε ναν απ τους γενναιτερους καπεταναους της περιοχς του και γινε γνωστς απ την πολιορκα των Πατρν. Εκστρτευσε μαζ με τους Ανδρα Ζαμη και Ανδρα Λντο στην 1η πολιορκα του Μεσολογγου.

Μετ την λωση του Μεσολογγου συνεργστηκε με τον Ιμπραμ πασ (1825), απ τον οποο δελεστηκε απ υλικ ανταλλγματα και μετατρπηκε σε συνειδητ προδτη της Επανστασης. μεινε πιστς μχρι τλους στη συμμαχα του με τον Ιμπραμ με συνπεια το νομ του να γνει συννυμο του προδτη και του προσκυνημνου.

 

Το προσκνημα του Νενκου και των λλων

Οι χωρικο της Επαρχας Πατρν εχαν πντα προβλματα λγω της συνεχος παρουσας Οθωμανν στην περιοχ τους που μετακινονταν απ και προς το φροριο της Πτρας, τα οποα επιδεινθηκαν περισστερο μετ την εισβολ του Ιμπραμ. Ο Ιμπραμ Πασς και ο Δελ Αχμτ Πασς προσλκυσε τους χωρικος των Ζουμπατοχωρων με το προσκνημα, εκμεταλλευμενος την θλια κατστασ τους και τις καλς σχσεις που ανπτυξαν με τους επσης ομιλοντες την αλβανικ γλσσα γκλειστους στην Πτρα μωαμεθανος του Λλα. ρχισαν οι χωρικο να ρχονται ελεθερα σε εμπορικς και φιλικς σχσεις με τους Τορκους της Πτρας, χωρς να τους ενοχλε κανες κατπιν εντολν των πασδων. Με την απλ προπθεση της υποταγς (προσκυνματος). Πρωταγωνιστς σ’ αυτν την διαδικασα υπρξε ο Νενκος απ τον οποον γοντο και εφροντο λοι οι Αρβαντες των χωριν της Πτρας, πως ισχυρζεται ο Φωτκος. Ο Ιμπραμ συμπθησε πολ τον Νενκο στον οποο χρισε χρματα, λογα, του υποσχθηκε γαες και ασυδοσα προς αυτν και λη τη γενε του κληρονομικς και προκλεσε και σουλτανικ φιρμνι με το οποο ονομστηκε Μπης Νενκος. Ο Νενκος οργνωσε με τους επσης προσκυνημνους οπλαρχηγος 2,000 ενπλους της περιοχς του που ακολουθοσαν τα στρατεματα του Ιμπραμ, σαν οπισθοφυλακ με αρκετς συμμετοχς σε συγκροσεις με τους επανασττες.

πως αναφρει ο Φωτκος γργορα οι υπλοιποι αρχικ σντροφοι του Νενκου στο προσκνημα, οπλαρχηγο Κοντογεωργακαοι, Σταμτης Μποτιτης, Χαρμπλας, Γκολφνος Λουμπεστινος, Τσετσεβτες, Κστας Γκερμπεσιτης, οι Αγιοβλαστες αδελφο Οικονομπουλοι αποσπστηκαν αμσως απ τους προδτες χωρς να λθουν σε επαφ με τους Τορκους, αλλ τα αποτελσματα δεν λλαξαν πολ, αφο τα πλθη των χωρικν ακολουθοσαν τυφλ τον Νενκο. Ο Χαρμπλας και ο Σαγις κατπιν οδηγιν του Θεοδρου Κολοκοτρνη επιχερησαν μταια να χρησιμοποισουν την επιρρο τους προς απομκρυνση των κατοκων των Ζουμπατοχωρων απ τον Νενκο και τους Τορκους, με αποτλεσμα να προχωρσουν σε στρατιωτικς επιχειρσεις.

Το 1827, επικεφαλς των Τουρκοπροσκυνημνων πολμησε εναντον των Ελλνων και τους νκησε. Για αυτ τα «κατορθματα» του και με τη μεσολβηση του Ιμπραμ, γινε με διαταγ του Σουλτνου, «μπης».

 

Η στση του Κολοκοτρνη

www.fourtounis.grΟ Γρος του Μορι, Θεδωρος Κολοκοτρνης, βλποντας τις θυσες και τους αγνες των Ελλνων, να πηγανουν χαμνοι, ανττεινε το ιστορικ «Φωτι και τσεκορι στους προσκυνημνους!» και «ξαναζωντνεψε» την ετοιμοθνατη Επανσταση. Απντησε με μια χωρς προηγομενο τρομοκρατα στην τρομοκρατα του Ιμπραμ.

σα χωρι ηρνοντο να επανλθουν στο ελληνικ στρατπεδο, δχονταν αιφνιδιαστικς επιθσεις απ τους νδρες του Γρου. Σε λο τον Μορι οι πρωτεργτες του προσκυνματος συλλαμβνονταν και εκτελονταν.

 

Η μη αιχμαλωσα του Ιμπραμ

Το γεγονς που εξργισε τον Κολοκοτρνη ταν τι ο Νενκος εχε την ευκαιρα να αιχμαλωτσει να εξοντσει τον Ιμπραμ και δεν το πραξε. Ο Ιμπραμ χρησιμοποιοσε κθε εδους μσο, τρομοκρατα, βαρβαρτητες και αππειρες δολοφονας κατ του Κολοκοτρνη για να σβσει την Επανσταση. Το περιστατικ περιγρφεται απ τον Φωτκο. Ο Ιμπραμ βρθηκε στο λεος του Νενκου, ταν χθηκε μνος του σε δσος και αφο περιπλανθηκε πεσε κατ τχη στα χρια των τουρκοπροσκηνημνων του Νενκου. «ο Πασς το μνον και ακολοθει αυτν μνον ενας Τορκος τσιμπουκοδτης. Ολκληροω δε αυτν την ημραν εβδιζε με τον Νενκον, και εφρουρετο απ τος μισθωτος λληνας», γρφει ο Φωτκος.

Στου Δεσπτη τη Βρση καθς προχωροσε αυτς με τη να του συνοδεα κοιμθηκε. Αναφρει ο Φωτκος: «και ως του Δεσπτη την βρσιν λεγομνην, εκει οδν δε και εις του Δεσπτη τον βρσιν λεγομνην, εκει εκοιμθη πολλν ραν απ κτω εις να δνδρον ως του η ζστα επρασεν.»

Στην διρκεια του πνου του τον φλαγαν καλ οι Νενεκαοι γι’ αυτ σαν φτασε στο στρατπεδ του «επνεσε τον Νενκον δια την πστην του, και παρρσια μλιστα τον εχιδευσε με τα χρια του ενπιον των επισμων Τορκων».

Ο Κολοκοτρνης μαθανοντας τι ο Νενκος εχε τον Ιμπραμ στα χρια του και δεν τον εκτλεσε ορκστηκςε να στον σκοτσει με τα δια τοπυ τα χρια.

Γρφει χαρακτηριστικ ο Φωτκος:

«λα δε τατα μαθεν ο Γενικς Αρχηγς, και αγανακτσας ωρκσθη ωρκσθει παρρησα ημν εις τον Μεγλον Θεν των Ελλνων και επεν, τι επιθυμε τον φνον του Νενκου, και αν τον ερισκε πουθεν με τα δια του τα χρια τον εφνευεν, πργμα πολ παρξενον και πρωτκουστον απ το στμα του Κολοκοτρνη να ομιλ περ φνου, και τι μνος του θλει να τον κμη».

Η εκτλεση του Νενκου, γινε τελικ το 1828, κατ' εντολν του Κολοκοτρνη, απ τον αδελφ του δολοφονημνου Σαγι.

 

Το τλος του προδτη

Ο διος ο Θεδωρος Κολοκοτρνης περιγρφει λακωνικ στα απομνημονεματ του την οριστικ εντολ του για την εκτλεση του Νενκου, που παρμενε πιστς στους Τορκους ακμα και ταν φτασε ο Ιωννης Καποδστριας ως Κυβερντης της Ελλδος.

«Και ττενες μ’ καμε να γρμμα δια τους προσκυνημνους Πτρα και λοιπ και τους συγχωρει η Κυβρνησις, και να αναχωρσουν απ τους Τορκους. Και την καμε την διαταγ επνω εις εμνα και εγ να γρψω να ησυχσουν και να μην ανακατνονται πλον με τους Τορκους. Την διαταγ με την δωκε στα βγα του Γεναρου και καμα διαταγς εις λας τας επαρχας, και τσι οι προσκυνημνοι ετραβχθηκαν απ τους Τορκους, ο δε Νενκος εις τις 26 του Μαρτου επρε τους Τορκους και επγε κι εχλασε μα οικογνεια Καρυτιν που τον απ παλαι εις την Πτρα (1), Εσκλβωσε τα παιδι, οι νδρες εγλτωσαν μνον με το κορμ, με το τουφκι στο χρι, τους πρε 6.000 σφαχτ

Εις τα 26, ταν επρωτοπροσκνησε, εχα διατξει ναν λεγμενον Σαγι να τον σκοτσει. Ο Σαγις μου εζτησε την δειαν και εγ εχα την ρεξιν, και πλιν ταν κουσα και εσκλβωσε τους λληνας τον εντεμπχιασα με να γρμμα: «πιστε, διατ δεν τον σκοτνεις, που ακμη με τους Τορκους εναι, αφο λθε ο Κυβερντης;» Ττε ο Σαγις σμιξε τον Νενκο και εσκοτθη (2) ο Νενκος. Εις το 1828 γιναν παρπονα. Ο Νενκος εχε φερμνι απ την Πλη και τον λεγαν Μπη Νενκο.»