H :

Πηγ: BHmagazino 2 Φεβρουαρου 2014

4 2014

H νεολαα των δο κρων: Αιρετικο και υπερσυντηρητικοΣκεφτετε να παιδ που ζησε την εφηβεα του στην κορφωση της «ισχυρς Ελλδας». να παιδ που τρεχε στους δρμους με τη γαλανλευκη για να πανηγυρσει την κατκτηση του Euro, που παρακολουθοσε μαγεμνο την τελετ ναρξης του Δημτρη Παπαωννου στους Ολυμπιακος Αγνες του 2004 στην καινοργια plasma τηλεραση που αγρασαν οι δικο του με καταναλωτικ δνειο και ονειρευταν τη στιγμ που θα περσει στο πανεπιστμιο για να σπουδσει business administration. να παιδ που φαντασιωνταν τα φοιτητικ του χρνια κατ προτμηση σε μια λλη πλη, για να δοκιμσει τη ζω μακρι απ την οικογενειακ στγη, τα φοιτητικ ξενχτια, σως και με λγη καταδκη της αλλοτρωσης μσα απ τα βιβλα του Εριχ Φρομ για τους πιο ψαγμνους.

να παιδ το οποο, προτο το καταλβει, βρθηκε στη δνη του Δεκμβρη του 2008, το προμνυμα κινδνου της ελληνικς κοινωνας, και ακολοθως προσγειθηκε απτομα στην πραγματικτητα της Ελλδας της κρσης. Αυτ το παιδ, ενλικος με υποχρεσεις σμερα, στνεται στην ουρ για να συμπληρσει βιογραφικ, περιμνει στο ταμεο ανεργας, στλνει ατηση εργασας στο εξωτερικ, ανησυχε για τον διακανονισμ της ΔΕΗ. Πιθαντατα φησε πσω τα γεμτα τασκια του φοιτητικο δωματου του και γρισε στο πατρικ σπτι με τα εφηβικ πστερ πνω απ το μπερδεμνο κεφλι του, παρακολουθντας εκπομπς για επαγγελματικς ευκαιρες στην καλλιργεια σαφρν και σαλιγκαριν.

Αυτ τα παιδι μεγλωσαν σε μια κρσιμη καμπ της ελληνικς κοινωνας. Η επμενη γενι, αυτ της οικονομικς κρσης, αυτ που χει ενηλικιωθε μσα στον πανικ των τελευταων χρνων, πς θα διαμορφσει τα ορματ της για το μλλον; Ποια κοινωνικ μαθματα θα πρει; Και γιατ - πως δεχνουν οι ρευνες - ριζοσπαστικοποιεται λο και περισστερο σε να περεργο μεγμα φανατισμο, ετε προς την αντδραση ετε προς τη συντρηση; Ποια εναι η πιο μπερδεμνη γενι της σγχρονης ελληνικς Ιστορας;

 

Απ τις διαδηλσεις, στην οικογνεια

Εναι η νεολαα της οικονομικς κρσης που κωδικοποιεται ως «χαμνη γενι» στις διεθνες μελτες και φιγουρρει στο 60% στους δεκτες ανεργας της Ελληνικς Στατιστικς Αρχς. Διαδηλνει κατ του μνημονου, φτιχνει στνσιλ δπλα στις δειες βιτρνες και περνει περισστερο χρνο απ σο θα φανταζταν ποτ στα social media. να τμμα της παρεκτρπεται σε συνθκες παραβατικτητας, ατομικς βας χουλιγκανισμο. να λλο τμμα αναζητε την ταυττητ του μσα απ την νταξη σε συμπαγες ομδες που ευνοον τον ακροδεξι εξτρεμισμ. Μσα σε αυτς ενσωματνονται η επιστροφ σε αξες πως η οικογνεια και η Εκκλησα σε πρωτγνωρο ρυθμ.

Η νεολαα βινει ντονες ανακατατξεις που ανατρπουν τις παραδοσιακς αξες και χαρακτηρζονται απ τη γενικευμνη αμφισβτηση του παλιο. Παρ' τι συχν τη θεωρον απολιτκ στον δημσιο λγο, στην πραγματικτητα η νεολαα ψηλαφζει μια να πολιτικοποηση. Η απαξωσ της εναι πολιτικ πρξη.

Γνεται φανερ τι η να γενι χει μια πιο χαλαρ σχση με την πολιτικ - με την ννοια της οργανικς νταξης της σταθερς στριξης ενς κομματικο φορα. Ακμη πιο χαλαρ εναι η σχση της με τις κλπες, αφο σε μεγλο βαθμ δεν προσδοκ σημαντικς αλλαγς απ την εκλογικ διαδικασα. Τα τελευταα στοιχεα του Ευρωβαρμετρου δειξαν τι μλις το 54% των νων στην Ελλδα προτθεται να ψηφσει στις επερχμενες ευρωεκλογς, το 74% εκτιμ τι η ψφος του δεν πρκειται να αλλξει τποτε, εν το 50% δηλνει λλειψη ενδιαφροντος για την ευρωπακ πολιτικ και τις εκλογς.

Η αντιμετπιση του ελληνικο ζητματος απ τους ευρωπαους εταρους με την εκπνηση προγραμμτων λιττητας χει αποτλεσμα την αποδμηση του ευρωπακο ορματος και την νοδο του ευρωσκεπτικισμο. Το 30% των νων τοποθετεται ενντια στην Ευρωπακ νωση και το 55% εξ αυτν αποτιμ αρνητικ την νταξη της Ελλδας στην ευρωζνη.

Η νεολαα απορρπτει το πολιτικ σστημα ταυτζοντς το με τα κμματα που ανλαβαν τη διακυβρνηση της χρας το προηγομενο διστημα, τα οποα και θεωρε υπεθυνα για τη σημεριν κατσταση. Η εμπλοκ της σε μαζικς κινητοποισεις διαμαρτυρας και συλλογικς πρωτοβουλες γρω απ καλλιτεχνικ οικολογικ ζητματα την κνει πιο ανοιχτ στην Αριστερ που δεν χει τη «ρετσινι» της διακυβρνησης. Ο μσος ρος αυτοτοποθτησης των νων κινεται αριστερτερα απ τον συνολικ μσο ρο της κοινωνας. Η ηλικιακ πλωση εχε καταγραφε με καθαρτητα δη απ τις βουλευτικς εκλογς. Απ την ανλυση των αποτελεσμτων των εκλογν της 17ης Ιουνου του 2012 προκπτει τι στην ηλικιακ κατηγορα 18-24 ετν ο ΣΥΡΙΖΑ απσπασε το 45,5% της προτμησης, σε απλυτη αντιδιαστολ με την κατηγορα νω των 65 ετν, που η Να Δημοκρατα λαβε ποσοστ 49,4%.

 

Το «δρυμα Μαμς και Μπαμπ»

Ο πολιτικς αναλυτς και πρεδρος της GPO Τκης Θεοδωρικκος σχολιζει στο ΒΗmagazino: «Η να γενι της Ελλδας βινει με νταση την κρση της ελληνικς οικονομας και της κοινωνας μας και αυτ καθορζει σε μεγλο βαθμ τις απψεις και τις αντιλψεις της. χει επανλθει σε μεγλο βαθμ στο προσκνιο η μεση συσχτιση της ταξικς - κοινωνικς νταξης με την πολιτικ, ιδεολογικ, εκλογικ συμπεριφορ. Ασχολεται με την πολιτικ σε μικρτερο βαθμ απ ,τι οι μεγαλτερες ηλικες και ενημερνεται πλον για τις πολιτικς εξελξεις απ το Internet και χι απ τα παραδοσιακ μσα ενημρωσης». Σμφωνα με τα στοιχεα που μας παραθτει, στην ιδεολογικ κλμακα να ποσοστ της τξης του 40% αυτοτοποθετεται στις θσεις της Αριστερς και της Κεντροαριστερς, το 40% γρω απ τις κεντρες θσεις και να 20% στις θσεις της Δεξις και της Κεντροδεξις. Το 95% νιθει πολ και αρκετ κοντ στην οικογνει του. Το 40% αισθνεται κοντ στην Εκκλησα και το αντστοιχο ποσοστ για το κρτος πφτει στο 25%.

Η οικογνεια συγκριτικ με τους λλους θεσμος φανεται να διατηρε μια δυναμικ στη συνεδηση των νων τσο ως δομ βαθι ριζωμνη στην ελληνικ κοινωνα σο και ως τυπο δκτυο αλληλεγγης, αφο εξασφαλζει ρους οικονομικς συντρησης. Στην Αμερικ το λνε «M & D Foundation» (δρυμα Μαμς και Μπαμπ) ταν αναφρονται στους νους που εξαιτας μιας σειρς παραγντων, με κυραρχο την οικονομικ δυσπραγα, αναγκστηκαν να διακψουν απτομα την πορεα προς την ανεξαρτησα και να επιστρψουν στην οικογενειακ θαλπωρ.

Στην Ελλδα δεν υπρχει μχρι στιγμς αντστοιχη κωδικοποηση. Εξλλου στην Ελλδα δεν αναπτχθηκε ποτ ιδιατερα η κουλτορα της αυτνομης διαβωσης, πως στις βορειοευρωπακς χρες, στις οποες η ανεξαρτησα μετ την ενηλικωση ταν κτι το αυτονητο, μρος της κουλτορας των κοινωνιν.

Ο καθηγητς Φιλοσοφας του Δικαου και διευθυντς του Ινστιτοτου Ανθρωπιστικν Σπουδν του Κολεγου Birkbeck του Πανεπιστημου του Λονδνου Κστας Δουζνας τοποθετε την ενδεχμενη αναδπλωση των νων σε παραδοσιακος θεσμος ως εξς: «Η επιστροφ στην οικογνεια με λες τις δυσκολες της εναι προσωριν απντηση στο πρβλημα της επιβωσης. Η θρησκευτικ στροφ απαντ σε ναν βαθμ στο πνευματικ λλειμμα. Και οι δο εναι αμυντικς κινσεις. Δεν απαντον ριζικ στη γενικτερη μιζρια ενς συστματος που μαθε στους νους τι καμα αξα δεν χει αξα, εκτς απ την ανταλλακτικ, δηλαδ απλυτος μηδενισμς. Εδ χει μεγλη ευθνη η Αριστερ και η Εκκλησα. Οτε η απλ αντιστροφ της ανθρωπιστικς κρσης οτε η δογματικ αναφορ στα επουρνια μπορον να πληρσουν το πνευματικ λλειμμα. Η Αριστερ, χωρς ενεργ ραμα μιας κοινωνας αλληλεγγης, μπορε να γλιστρσει σε ναν οικονομισμ διαφορετικ μεν, αλλ ομλογο αυτο των νεοφιλελεθερων λογιστν. Ο θρησκευτικς φανατισμς απ την λλη δεν στηρζεται στη βεβαιτητα της πστης και των αξιν, αλλ στον φβο. Το μλλον της νεολαας θα παιχτε στον χρο αυτς της πνευματικς αντιπαρθεσης».

 

Δραπετεοντας απ την κρση

Η νεολαα βρσκεται σε αδιξοδο και προσπαθε να δραπετεσει με κυριολεκτικ και συμβολικ τρπο. Σμφωνα με την κθεση της Κομισιν, το 64% των νων Ελλνων ηλικας 15-35 δηλνει πρθυμο για οικονομικ μετανστευση προς αναζτηση ενς βισιμου περιβλλοντος. Το ργμα, μως, δεν αφορ απλς τη σφαρα της οικονομας, αλλ συνιστ επ της ουσας διρρηξη του κοινωνικο δεσμο. Εναι μια νεολαα σε κατθλιψη χωρς ντιβνι.

Εγκλωβισμνη στην ανικανοποητη επιθυμα και στην καταπεση, επιτελε με ψυχαναλυτικος ρους τη δικ της εκδραμτιση ως απρριψη. Ερενα της VPRC στα σχολεα δειξε τι το 87% του δεγματος θεωρε τι η χρα κινεται σε λθος κατεθυνση, το 79% δεν αισθνεται καμα σιγουρι για το μλλον, το 73% δεν ενδιαφρεται για την πολιτικ και το 86% δηλνει δυσαρεστημνο απ τη λειτουργα της δημοκρατας στη χρα.

Παρλα αυτ, η απαισιοδοξα δεν γνεται απσυρση, οι νοι ψχνουν να βρουν τρπο να ακουστε η φων τους και να γνουν ορατο. Σε ερτηση για το ποιες ενργειες θεωρον αποτελεσματικς, το 45,6% απαντ η συμμετοχ σε διαδηλσεις, το 21,1% η συμμετοχ σε απεργες, το 12,8% η δημιουργα μπλογκ και μλις το 7% απαντ η συμμετοχ σε κμμα. Ακμη πιο απαξιωμνα εναι τα συνδικτα, αφο το 1,1% πιστεει τι χει νημα η νταξη σε εργατικ σωματεα. Επιπλον, παρ το γεγονς τι η δημσια ατζντα συχν μονοπωλεται απ ζητματα

τρομοκρατας εγκληματικτητας, μνο το 3% των ερωτμενων το ιεραρχε ως σοβαρ πρβλημα. Σε συντριπτικ ποσοστ αξιολογον ως σημαντικ προβλματα την ανεργα, το εκπαιδευτικ σστημα και την οικονομικ κρση.

 

Το υπαρξιακ κεν των κρων

Σε αυτ τη συνθκη της μειωμνης θετικς προσδοκας για το μλλον και της αποστρησης νοματος και με δεδομνη την φεση των εφβων στην παραβατικτητα - πως προκπτει διαχρονικ απ τις ρευνες πεδου - λο και συχντερα τα αστυνομικ συμβντα καταγρφουν συλλψεις νων ανθρπων που κατηγορονται για τρομοκρατα και συμμετοχ σε οργανσεις πως η «Συνωμοσα των Πυρνων της Φωτις». Το πιο σοκαριστικ απ αυτ τα στιγμιτυπα ταν τον Φεβρουριο του 2013, ταν οι τηλεοπτικς οθνες γμισαν με το γαρμπο Photoshop της Ελληνικς Αστυνομας στα εμφανς κακοποιημνα πρσωπα των τεσσρων συλληφθντων στο Βελβεντ Κοζνης. Οι τσσερις κατηγορομενοι μχρι και σμερα ακολουθον με χαρακτηριστικ θρησκευτικς πστης τη διαδρομ τους, αρνομενοι να συνδιαλαγον με τη δικαστικ εξουσα, οτε καν για να υπερασπιστον τον εαυτ τους.

Η μητρα ενς εκ των συλληφθντων λει στο ΒΗmagazino: «Εναι ξυπνα και δημιουργικ παιδι. Πιστεουν στην κοιντητα και θελαν να ζσουν με ναν αυθεντικ τρπο. Η εξουσα τος δειασε. τσι δημιουργεται το κεν που γενν την εχθρτητα. Εναι αυτ η λλειψη νοματος που εχε καλυφθε με την τσιχλφουσκα της ανπτυξης. Η βαιη μεταχεριση του κρτους, τσο αναντστοιχη με αυτ που επιφυλσσουν σε εγκληματες που καταχρνται δημσιο χρμα, απλς επιβεβαωσε το βαιο πρσωπο της εξουσας. Αντ να στσει μια γφυρα η δικαστικ εξουσα και να τους αντιμετωπσει ως να παιδι που αναζητον ταυττητα, τους απδωσε τον ρλο του εγκληματα. Τα media χουν μια συνενοχ σε αυτ τη διαπμπευση, εξωθον στα κρα μια ευασθητη νεολαα που χει υπαρξιακ κεν. Οτε το προφλ των οικογενειν εναι αυτ που παρουσιζουν. Οι οικογνεις μας χουν συνοχ και αγπη. Εναι σαν να θλουν να γρψουν στο πετσ τους τα κρματα μιας ολκληρης εποχς».

Η ριζοσπαστικοποηση ενς τμματος της νεολαας εκτρπεται στο μονοπτι της ατομικς βας και της παραβατικτητας. Παλαιτερη ρευνα της Public Ιssue δειχνε τι η πρσληψη της κοινωνικς βας εναι ιδιατερα αυξημνη στους νους 18-34 ετν και τα μεγαλτερα ποσοστ ευαισθητοποησης σε αυτ την κατηγορα καταγρφονται στην καθημεριν βα στους δρμους (43%), στη βα κατ των μεταναστν (26%) και στη βα σε βρος των γυναικν (24%). Στον βαθμ ειδικ που η πολιτεα δεν αντιμετωπσει αποτελεσματικ τη βα της Χρυσς Αυγς κατ των μεταναστν και των αντιφασιστν, εναι πιθαν να ενταθον αυτ τα φαινμενα.

Προκπτει, μως, το ερτημα αν μσα απ αυτ το πρσμα της γενικευμνης δυσαρσκειας η αμιγς ποινικ και κατασταλτικ μεταχεριση του κρτους συμβλλει στην ομαλοποηση της κοινωνικς συμπεριφορς απλς κνει περιστρεφμενες τις πρτες της φυλακς. Ο Βασλης Καρδης, καθηγητς Εγκληματολογικν Επιστημν στο Πανεπιστμιο Πελοποννσου, το διατυπνει ως εξς: «Αποτελε προτεραιτητα η εγργορση σχετικ με την ιδεολογικ και πολιτικ απαξωση απψεων που προβλλουν τον ρατσισμ, τον σεξισμ και το μσος στο διαφορετικ ως αποδεκτς συμπεριφορς που δθεν θγουν το "διεφθαρμνο πολιτικ σστημα" και την "υποκρισα των βολεμνων". Το διο ισχει και για κηργματα χρσης τυφλς βας απ αυτκλητους τιμωρος και εκδικητς, τπου "ληστς των ορων". Απ την λλη, απαιτεται γνση και κατανηση της ιδιζουσας ψυχολογας των νων για την παροχ μιας δετερης ευκαιρας, ακμη και σε περιπτσεις σοβαρς παραβατικς εμπλοκς, τσι στε να μην καταλγουν οι δρστες σαν τις πεταλοδες της νχτας που καγονται στις λμπες της καταστολς. Αυτ δεν συμφρει την κοινωνα».

 

Η στροφ στη συντρηση

να λλο κομμτι της νεολαας λκεται απ τον αντιπολιτικ και συνθηματικ λγο και το αντισυστημικ προφλ της Χρυσς Αυγς. Οι ξιφολγχες δεν ακονζονται μνο στον δρμο, αλλ και στα μυαλ νων ανθρπων χωρς αποκρυσταλλωμνη ιστορικ μνμη. Στα ντοκουμντα που εδαν το φως της δημοσιτητας μετ την εξρθρωση της εγκληματικς οργνωσης παρακολουθσαμε μικρ παιδι να χαιρετον ναζιστικ σε τελετς μησης και νους να επιδδονται σε προσομοισεις μχης σε γυμναστρια και κατασκηνσεις.

Η διεσδυση στη νεολαα αποτλεσε στρατηγικ στχο για τη Χρυσ Αυγ με συστηματικ παρμβαση στους κοινωνικος χρους της νεολαας πως τα σχολεα και τα γπεδα. Το Μτωπο Νεολαας της Χρυσς Αυγς μπκε στα σχολεα κυρως των υποβαθμισμνων και φτωχν περιοχν και εκε που υπρχαν αρκετο μετανστες μαθητς και προσπθησε να αξιοποισει εργαλειακ την ανγκη του ανκειν προσφροντας μια συντηρητικ και μισαλλδοξη πλην μως συνεκτικ ταυττητα και καλλιεργντας τη δυσανεξα απναντι στο διαφορετικ. Το παιδομζωμα βρκε πρσφορο δαφος στην γνοια για τα εγκλματα του ναζισμο κατ της ανθρωπτητας. Η εικνα που συλλγουν οι καθηγητς της ΟΛΜΕ δεχνει μια υποχρηση της επδρασης της νεοναζιστικς οργνωσης μετ το σοκ που προκλεσε η δολοφονα του Παλου Φσσα. Ακμη μεγαλτερο ρεισμα χει η Χρυσ Αυγ στην αμσως επμενη ηλικιακ κατηγορα, των 25-44 ετν.

Ο καθηγητς Πολιτικς Επιστμης στο ΑΠΘ και επιστημονικς σμβουλος της VΡRC Χριστφορος Βερναρδκης εξηγε στο ΒΗmagazino: «Στη νεολαα ο μεσαος χρος συνθλβεται. Το ΠαΣοΚ δεν το βρσκουμε εδ και καιρ στις δημοσκοπσεις σε αυτς τις ηλικες. Η δυναμικ της Χρυσς Αυγς αναπτσσεται κυρως στις ηλικες νω των 25. Ο ιδετυπος της Χρυσς Αυγς, ββαια, δεν συνεπγεται προσκλληση σε συντηρητικς αξες πως η θρησκεα ο στρατς. Υπρχουν συντεταγμνοι φασστες στην ελληνικ κοινωνα αλλ στις μεγαλτερες ηλικες που χουν σαφες ιδεολογικς αναφορς και κουβαλνε την κληρονομι της χοντας. Στη νεολαα, μως, η στριξη στη Χρυσ Αυγ δεν συνεπγεται ιδεολογικ τατιση. Περισστερο πρκειται για να περεργο συνονθλευμα αντδρασης».

 

H ρνηση μιας γενις

Αν κτι συνοψζει τη στση της νεολαας εναι η ρνηση. Δεν αναγνωρζει τον εαυτ της σε να περιβλλον πνευματικς και υλικς φτχειας. Τρα η ζω της βγζει πικρχολα τη γλσσα και της ζητει τον λγο. Ο Θωμς Τσαλαπτης εναι 29 χρνων, ποιητς και αρθρογρφος, και μας φτιαξε τον σημεριν επλογο: «Μια βουβ, συχη απελπισα. Και εμες κβουμε βλτες δπλα σε φρσκα ερεπια, πνω απ ποδοπατημνα δικαιματα, κτω απ ναν σφραγισμνο ορζοντα. Το τρπτυχο κατρτιση - δουλει - επιτυχα αντικαταστθηκε απ αυτ της στασιμτητας - ανεργας - μετανστευσης. Μας ξεκουφανει ο θρυβος απ την υποκριτικ κλψα των ενχων για το μλλον της νεολαας, την ιδιμορφη νεολαγνεα που μας πασρει νες υποσχσεις, ιστορες επιτυχας και δωρεν Wi-Fi». Και δνει τη σκυτλη στον Πολ Κλοντλ: «Κποιος μσα μου εναι πιο πολ εγ απ ,τι ο εαυτς μου».