του Σταρου Θεοδωρκη απ το protagon.gr

Δευτρα 21 Οκτωβρου 2013

http://s.protagon.gr/resources/2013-10/ts--2-thumb-large.jpgΤο σριαλ ξεκιν το 1059 μ.Χ., ττε που οι Adsincani, απγονοι του Μγου Σμωνα, εξολθρευσαν με φαρμακωμνα κρατα τα θηρα που τριγυρνοσαν στους κπους του Κωνσταντνου του Μονομχου. μως, παρ τη χαρ που δωσαν στον Αυτοκρτορα, ο χαρακτηρισμς «Διαβητοι Κακοργοι» δεν παψε να τους συνοδεει.

Και «γφτοι» γιατ; Αιγπτιοι, μπως; Κι αν ναι, γιατ η γλσσα τους δεν χει καμα σχση με τη γλσσα της χρας του Νελου; Ο Α.Γ. Πασπτης, στη μελτη του «περ των ατσιγγνων» (1857), υποστηρζει τι στη βενετοκρατομενη εφορη Μεθνη, εχαν το δικ τους βασλειο, την Gyppe, τη Μικρ Αγυπτο, τη λεγμενη και Tzingania. Και απ εκε προκυψε αργτερα το «γφτος»! πως και στην Κρκυρα, εχαν το δικ τους ανεξρτητο φουδο, το Feudum Acinganoram. Απ ττε (απ τον 12ο αινα κιλας) τους βρσκουμε σε λη την Ελλδα. Κατσβελοι, Τουρκγυφτοι, Χαντορια, Φυτσρια, Ρουμανγυφτοι, Λαουτροι, Γυφτβλαχοι, Καλαθγυφτοι, Χαλκιδες, Ρμηδες, Ζπαροι, Καλπαζνοι, Σλαβγυφτοι, Καραγιανναοι…

Και «παρλληλα» Χατζδες, Βιτλη, Μγκας, Σουκαοι, Χαλκιδες, Νταλαραοι, Αγγελπουλος, Μπκος, Ζρβας (Λευτρης και Χρστος), Καλβας, Λαβνα, Λαμπρκη, Μσχος, Περρκηδες, Χριστοπολου, Δημητρου, Χριστοδουλπουλος, Μαυρκη, Τρομαραοι, Πατρης, Παυλδης, Βασιλοπουλαοι, Σαλας, Χρος…

Εναι μως των Τσιγγνων η μουσικ, εναι των γφτων; Ο Μπργκοβιτς και τα χλκιν του τι εναι; Και στα φανρια ποιοι εναι; Οι Γφτοι οι Τσιγγνοι; Να αρχσουμε λοιπν απ τα απλ. Γφτοι και Τσιγγνοι εναι το διο. Οι λληνες λνε «ντε, ρε γφτο» και οι Ισπανο «ντε, ρε τσιγγνε». Στην Αθνα Τσιγγνους λμε αυτος που ζουν σε σπτια και Γφτους αυτος που ζουν σε καταυλισμος. Στη Βρεια Ελλδα, το ανποδο. Η επσημη ευρωπακ τους ονομασα εναι πια Ρομ και η γλσσα τους η «ρομαν». Εναι γλσσα προφορικ (τo 10%-20% της ρομαν χει σμερα ρζες ελληνικς) που μας οδηγε στη βορειοδυτικ Ινδα. Στην Ευρπη ρθαν το 900 μ.Χ. ως «απγονοι του Χαμ, του γιου του Νε». «Οι επιζντες της βυθισμνης Ατλαντδος». «Οι σφαγες των νηπων της Βηθλεμ». «Οι σιδερδες που φτιαξαν τα καρφι του Ιησο. Καταραμνοι εναι, γι' αυτ δεν στερινουν». Και στην κατρα πστεψαν περισστερο απ λους οι γγλοι και αργτερα ο Χτλερ. Απ τον 15ο αινα ως τον 17ο, ποιος Τσιγγνος πιανταν στην Αγγλα θανατωνταν. Κρεμλα για τους ντρες, πνιγμς για τις γυνακες. Ο Χτλερ μετ, εξντωσε 500.000 Τσιγγνους. Μιλοσαν μια γνωστη γλσσα, δεν υπκουαν στην κεντρικ εξουσα, ταν απεθαρχοι και, το κυριτερο, ρχονταν απ το πουθεν. Ο Τσαουσσκου υποχρωνε τις Τσιγγνες των καραβανιν σε στερωση. Τα δια και στον πλεμο στη Βοσνα. Τους σφαζαν «λοι» γιατ δεν ταν με «κανναν», οτε Σρβοι, οτε Κροτες, οτε Ορθδοξοι, οτε Καθολικο, οτε Μουσουλμνοι. Για να σωθον απ' τις σφαγς και το κυνηγητ αν τους αινες οι Τσιγγνοι εχαν βρει διφορα τεχνσματα. Τον 14ο αινα «κυκλοφοροσαν» με προσωπικ συστατικ επιστολ του Ππα Μαρτνου V που υποχρωσε τις Αρχς καθολικν πλεων να δεχνουν σεβασμ στα καραβνια του «Δοκα Ανδρα». Το τι ο Δοκας δεν εχε βρεθε ποτ στο Βατικαν εναι μια ιστορα που γινε γνωστ πολ αργτερα. Αινες απ ττε, οι Τσιγγνοι δεν χουν απαρνηθε τα τεχνσματα. «Ψχνουν» ακμα τον νον που θα κοιτξει συμπονετικ το παιδ τους. Του δνουν μλιστα τη χαρ να δσει (αυτς ο Γκατζ!) το δικ του νομα στο «γυφτκι». Οι Τσιγγνοι ββαια χουν το δικ τους (τσιγγνικο) νομα απ τη στιγμ που θα γεννηθον.

Τη δεκαετα του '80, η ΕΟΚ δωσε πολλ χρματα στην Ελλδα για να δημιουργηθον πρτυποι καταυλισμο για τους μετακινομενους Τσιγγνους. μασταν ακμα στην εποχ που ταν φταναν οι Γφτοι στα χωρφια, οι ντπιοι στηναν γλντια. Καπν στη Θρκη, βαμβκι στη Θεσσαλα, πορτοκλια στην Πελοπννησο, καρποζια στην Κρτη. Οι Δμοι, μως, αντ να κνουν καταυλισμος καναν «δημοψηφσματα». «Τα λεφτ να πνε στους Γφτους στο σχολεο»... «Να κνουμε καταυλισμ να κνουμε μια πλατεα;». Παρλληλα, τους αρνηθκαμε την μρφωση. Δεν μας ρεσαν οτε τα «σχολεα του δρμου» που θα «ακολουθοσαν» τους καταυλισμος. Οτε δεχτκαμε να χουν τα παιδι των περιπλανμενων Τσιγγνων μια «μαθητικ ταυττητα» που θα τους επιτρπει να παρακολουθον μαθματα στους τπους που δουλεουν οι γονες τους. Και σε σα σχολεα τα «υποχρεσαμε» να μπουν, η γλσσα τους -η ρομαν- δεν διδασκταν οτε μα ρα. Οι «καρεκλδες» και οι «σιδερδες» χθηκαν και αυτο τη δεκαετα του '80. Νμιμες δειες μικροπωλητν δεν τους δθηκαν ποτ. Και τη δεκαετα του '90, με την πλημμυρδα του μεταναστευτικο ρεματος, χθηκαν και οι δουλεις στα χωρφια.

Τα Ρομ (οι Τσιγγνοι και οι Γφτοι), θα διδαχθον και θα λιμπζονται πλον τη ζω απ την τηλεραση.

 

Υ.Γ.: Το κεμενο αυτ το γραψα το 1998, ττε που η Ελλδα λη αγωνιοσε για την Ερατ (την Τσιγγνα που παρτησε τον Μρκο στο τσαντρι για να φγει με τον Απστολο Γκλτσο). Τρα λοι αγωνιομε για τη μικρ Μαρα (που κποιοι την εχαν για πολημα , ακμη χειρτερα, κποιοι την «επστρεψαν» γιατ εχε πρβλημα στα μτια). Οι λληνες που για ναν ολκληρο μνα ταν αντιφασστες και ρπερ, επιστρφουμε σε πιο γνωστος ρλους. «Τι λλο να περιμνουμε πια απ τους Τσιγγνους» αναρωτιταν σε ττλο δο σελδων μεγλη κυριακτικη εφημερδα. «Τι ψυχ χουν επιτλους οι Τσιγγνοι», ρωτοσε φιλεσπλαχνος αστρας της πρωινς τηλεοπτικς ενημρωσης. Αντστοιχα εναι και οι κραυγς του «ξνου», υποτθεται ψχραιμου, Τπου. «Τσιγγνοι αρπζουν». «Τσιγγνοι πουλνε». Εναι φανερ τι η «πολιτισμνη» Ευρπη χει να αρνητικ απωθημνο με τους Τσιγγνους. Η μεγαλτερη μειοντητα της Ευρπης δεν χει ακμη εξημερωθε. Και μλις ανακαλπτουμε να γκλημα – να μεγλο γκλημα πως φανεται να εναι αυτ στον καταυλισμ των Φαρσλων- εφορμομε ως αντεροι ιεροδικαστς. χι τσο για να «διαλευκνουμε» το γκλημα αλλ για να «στιγματσουμε» (και να γελοιοποισουμε ταυτχρονα) το «διαφορετικ».