: 30%

Βασλης Φουρτονης, δσκαλος

8 2012

Στο 30% χει φτσει η μαρη εργασα στην Ελλδα, σμφωνα με κθεση του ΙΟΒΕ (δρυμα Οικονομικν και Βιομηχανικν Ερευνν). Το φαινμενο αυτ το θεωρομε ιδιατερα σημαντικ για πολλος λγους, νας απ τους οποες εναι και η διλυση των ασφαλιστικν ταμεων και κατ’ επκταση και η διλυση της ασφλισης των εργαζομνων με ,τι αυτ συνεπγεται.

Στη εποχ του μνημονου που ζομε και με την ανεργα στο 25% αντιλαμβανμαστε λοι τι το φαινμενο την  μαρης εργασας που κποτε αντιμετπιζαν κυρως οι αλλοδαπο χει αρχσει και δδεν κνει δικριση και στους ημεδαπος. Λγο πολ ο καθνας απ αμ μας εναι γνστης κποιου ατμου που εργζεται ανασφλιστος.

Λγο πολ λοι μας γνωρζουμε τους εκβιασμος που δχονται καθημεριν οι εργαζμενοι σχετικ με τα ασφαλιστικ μλλον με τα υποτιθμενα ασφαλιστικ τους δικαιματα.

Αλλ ας μη σας ταλαιπωρ εγ με τι δικς μου απψεις και ας δομε τις επσημες απψεις, πως αυτς εκτθενται στην τελευταα κθεση του ΙΟΒΙ τν οποα εμες σας την παρουσιζουμε ολκληρη και χι σε περληψη

 

Η κθεση του ΙΟΒΕ

Το φαινμενο της αδλωτης εργασας στην Ελλδα

Στην Ελλδα καταγρφεται πιο ντονα συγκριτικ με λλες ευρωπακς χρες, η ανπτυξη μιας δευτερεουσας αγορς εργασας με αντστοιχα χαρακτηριστικ πως της επσημης, στην οποα μως εναι ιδιατερα διαδεδομνο το φαινμενο της αδλωτης απασχλησης.

Με τον ρο αδλωτη εργασα περιγρφονται οι αμειβμενες δραστηριτητες που εναι νμιμες ως προς τη φση τους, αλλ δεν δηλνονται στις δημσιες αρχς με συνπεια την αποφυγ της φορολογας και των αντστοιχων εισφορν κοινωνικς ασφλισης. Δεδομνου μως, τι η μεση παρατρηση του φαινομνου δεν εναι εφικτ, στη μελτη αυτ αποτυπνονται στατιστικ στοιχεα που σχετζονται με την εκδλωση των χαρακτηριστικν της αδλωτης εργασας, με σκοπ την εξαγωγ συμπερασμτων για τις κυριτερες αιτες, αλλ και πιθανος τρπους αντιμετπισης του φαινομνου.

Στην Ελλδα, η αδλωτη ( μαρη) εργασα εντοπζεται στα τομα (ημεδαπος νμιμους μετανστες) που εργζονται ανασφλιστοι και δεν εμφανζονται σε καμα συναλλαγ του εργοδτη με τις αρμδιες Αρχς (πχ ΙΚΑ), πως και σε αλλοδαπος που βρσκονται παρνομα στη χρα. Στις παραπνω μορφς ανασφλιστης εργασας θα πρπει να περιλαμβνεται και η «πλημμελς ασφλιση» των δη ασφαλισμνων, δηλαδ η απκρυψη ετε ημερν/ωρν εργασας ετε τμματος του ασφαλιστου ποσο. Η αδλωτη εργασα συνδεται με την ανπτυξη της παραοικονομας η οποα εκτιμται στο 25% περπου του ΑΕΠ της χρας, εν συνεπγεται μεγλες απλειες για τα ασφαλιστικ ταμεα μσω της εισφοροδιαφυγς. Το γεγονς αυτ συμβλλει στη διερυνση των κοινωνικν ανισοττων, καθς διαρρηγνεται η σχση μεταξ καταβολς κοινωνικν εισφορν απ εργοδτες-εργαζομνους και κοινωνικν παροχν απ την πλευρ της πολιτεας. Ταυτχρονα, αποτελε μια μορφ αθμιτου ανταγωνισμο στην επιχειρηματικτητα, καθς επιχειρσεις που εφαρμζουν την εργατικ νομοθεσα, αντιμετωπζουν δυσκολες να επεκτενουν ( ακμα και να διατηρσουν) τη δραστηριτητ τους, σε αντθεση με εκενες που καταφεγουν σε πρακτικς που συνδονται με την παραοικονομικ δραστηριτητα.

Σμφωνα με την κθεση πεπραγμνων του Σματος Επιθερησης Εργασας (ΣΕΠΕ), το ποσοστ της ανασφλιστης εργασας στο σνολο των κλδων της εγχριας οικονομικς δραστηριτητας ανλθε στο 30% το 2011. Ενδεικτικ, απ τους ελγχους που πραγματοποιθηκαν (απ τα μικτ κλιμκια ΣΕΠΕ και ΕΥΠΕΑ) σε 20 χιλ. επιχειρσεις ( 3% του συνλου της χρας) σε ολκληρη την επικρτεια, διαπιστθηκε τι απ τους 67 χιλ. εργαζμενους σε αυτς, οι 20 χιλ. ταν ανασφλιστοι και μη καταχωρημνοι στα ειδικ βιβλα νεοπροσλαμβανμενου προσωπικο, με την πλειοψηφα αυτν (59%) να εναι λληνες (Διγραμμα 2.1).

 

 

Η κταση του φαινομνου σε συνδυασμ με την φεση της ελληνικς οικονομας, η οποα χει ως αποτλεσμα τη μεγλη νοδο της ανεργας, ασκε αρνητικ επδραση στην πορεα των ασφαλιστικν εισφορν οι οποες το 2011 σημεωσαν πτση -7,6% σε σχση με το προηγομενο τος (ναντι ανδου κατ 1% το 2010).

 

Κριες αιτες εκδλωσης της αδλωτης εργασας

Το φαινμενο της αδλωτης εργασας εναι πολυσνθετο και επηρεζεται απ να ευρτερο φσμα οικονομικν, κοινωνικν, πολιτικν και θεσμικν παραγντων. Στους θεσμικος παργοντες ως κυριτεροι επισημανονται η χαμηλ εμπιστοσνη στην οργνωση του κρτους και στο πολιτικ σστημα, οι ισχυρο οικογενειακο δεσμο και η θετικ προσκεμενη συμπεριφορ προς την ανασφλιστη εργασα. Αντστοιχα, ως κυριτεροι πολιτικο παργοντες για την εμφνιση του φαινομνου προβλλονται το ανεπαρκς κοινωνικ κρτος (πχ χαμηλ κοινωνικ επιδματα), το ψος της φορολογα και των ασφαλιστικν εισφορν, εν στους κυριτερους κοινωνικος-οικονομικος παργοντες εντσσονται η παραγωγικ δομ της οικονομας και το μγεθος της παραοικονομας .

Ταυτχρονα, η αδλωτη εργασα τενει να εναι πιο ντονο σε οικονομες που χαρακτηρζονται απ υψηλ ποσοστ ανεργας, μεγλο αριθμ αυτοαπασχολομενων και σημαντικς μεταναστευτικς ρος. Οι παργοντες αυτο, αποτελον διαρθρωτικς αδυναμες της ελληνικς αγορς εργασας, γεγονς που ερμηνεει σε σημαντικ βαθμ το υψηλ ποσοστ που καταγρφεται στη χρα. Η ανεργα στην Ελλδα εναι διαχρονικ υψηλτερη απ το μσο ρο της ευρωζνης, εν την τελευταα διετα καταγρφει ντονα ανοδικ τση, ως συνπεια της φεσης στην οποα χει εισλθει η ελληνικ οικονομα. Το 2011 το ποσοστ ανεργας διαμορφθηκε στο 18% (877 χιλ. νεργοι), επδοση που εναι η δετερη υψηλτερη πειτα απ της Ισπανας (21%), εν το α' εξμηνο του 2012 ανλθε στο 23,1% με τον αριθμ των ανργων να ξεπερν τα 1,1 εκατ..

 

Η ανεργα πλττει σε μεγαλτερο βαθμ τις γυνακες και τους νους (ιδιατερα στην ηλικιακ ομδα των 15 ως 24 ετν), με το αντστοιχο ποσοστ να κυμανεται σε διπλσιο εππεδο απ εκενο στην ευρωζνη. Απ την λλη πλευρ, η αυτοαπασχληση ως μορφ εργασας συναντται σε πολλος κλδους της εγχριας οικονομικς δραστηριτητας, με την αναλογα στο σνολο των απασχολομενων να εναι η μεγαλτερη στις χρες-μλη της ΕΕ (36%, Διγραμμα 2.3).

Η εμφνιση της αδλωτης εργασας μως, συνδεται και με το ψος του μη μισθολογικο κστους που καταβλλεται απ εργοδτες και εργαζμενους. Σμφωνα με στοιχεα του OECD για το 2011, η Ελλδα συγκαταλγεται στις χρες με το υψηλτερο μη μισθολογικ κστος εργασας το οποο ανρχεται στο 35% περπου του συνολικο κστους εργασας (Διγραμμα 2.4).

Η διαχρονικ εξλιξη των παραπνω μεγεθν σε συνδυασμ με τη συχντητα και το ερος των ελγχων τρησης της εργατικς και ασφαλιστικς νομοθεσας ευνοον την εμφνιση, αλλ και την διερυνση της αδλωτης εργασας στην Ελλδα. Αν και την τελευταα διετα καταγρφεται ενσχυση του αρμδιου ελεγκτικο μηχανισμο, το φαινμενο της αδλωτης εργασας χει ενταθε ως συνπεια της οικονομικς φεσης και της σημαντικς υποχρησης της οικονομικς δραστηριτητας.

τσι, πολλς επιχειρσεις καταφεγουν στη μη καταβολ φρων και εισφορν κοινωνικς ασφλισης αποσκοπντας (λανθασμνα) στον περιορισμ του λειτουργικο τους κστους. Σε πιο δυσμεν θση μως, βρσκονται τα τομα (για παρδειγμα οι μακροχρνια νεργοι) τα οποα στην αναζτηση εργασας, αδυνατον να διαπραγματευθον τους ρους, αλλ και τις συνθκες με τις οποες απασχολονται με συνπεια να στερονται βασικν εργασιακν δικαιωμτων, πως η ιατροφαρμακευτικ περθαλψη, η προστασα ναντι του κινδνου εργατικο ατυχματος, αλλ και η μελλοντικ θεμελωση συνταξιοδτησης λγω της λλειψης του απαρατητου αριθμο ενσμων.

 

Τρποι προσγγισης της αδλωτης εργασας

Η αδλωτη εργασα λαμβνει διφορες μορφς, πως η συμμετοχ στη δευτερεουσα αγορ εργασας (εξ ολοκλρου ετε παρλληλα με τη συμμετοχ στην επσημη αγορ εργασας) η απασχληση ατμων που δεν μπορον να συμμετχουν στην επσημη αγορ εργασας (πχ παρνομοι μετανστες). Για το λγο αυτ, η εμπειρικ ανλυση της αδλωτης εργασας εναι ιδιατερα δσκολη, δεδομνου τι το σνολο των ωρν που εργζεται το τομο που συμμετχει στην ανεπσημη αγορ εργασας εναι σχεδν αδνατο να προσδιοριστε.

Στη βιβλιογραφα για την παραοικονομικ δραστηριτητα προτενονται διφορες μθοδοι προσγγισης του φαινομνου, πως η δειγματοληπτικ ρευνα σε τομα και νοικοκυρι (μεσος τρπος εκτμησης) η ανπτυξη υποδειγμτων για την ποσοτικ εκτμησ της. Ακολουθονται επσης μμεσες μθοδοι, σμφωνα με τις οποες ορισμνα μεγθη ερμηνεονται ως ενδεξεις εκδλωσης του φαινομνου. Οι κυριτερες βασζονται σε πιθανς αποκλσεις που εμφανζουν τα στατιστικ στοιχεα απ διαφορετικς πηγς δεδομνων.σον αφορ στην αγορ εργασας, μια προσγγιση αυτο του τπου στηρζεται στη σγκριση της απασχλησης απ δειγματοληπτικς και απογραφικς ρευνες, πως για παρδειγμα της ρευνας Εργατικο Δυναμικο (δειγματοληπτικ) και των στατιστικν στοιχεων απ ασφαλιστικος οργανισμος (απογραφικ) οι οποοι καταγρφουν τον αριθμ των εργαζομνων για τους οποους καταβλλονται εισφορς ασφλισης απ τις επιχειρσεις που τους απασχολον.

Σε μια δειγματοληπτικ ρευνα η μση εκτμηση του πληθυσμο κατ κατσταση απασχλησης (απασχολομενοι, νεργοι, μη οικονομικ ενεργο κ.ο.κ) προκπτει απ αναγωγ των δεδομνων που συλλγονται. Με βση τη συγκεκριμνη μμεση μθοδο, η διαφορ που ενδεχομνως προκπτει απ την εκτμηση της απασχλησης με δειγματοληψα σε σγκριση με καταγεγραμμνα στοιχεα για εργαζμενους (απ ναν ασφαλιστικ οργανισμ για παρδειγμα) αποδδεται εν μρει και στην παρξη αδλωτης εργασας.

Στο πλασιο αυτ, λαμβνονται στοιχεα απασχλησης απ την ρευνα Εργατικο Δυναμικο της ΕΛΣΤΑΤ και απ το δρυμα Κοινωνικς Ασφλισης (ΙΚΑ-ΕΤΑΜ). Η ρευνα εργατικο δυναμικο (ΕΕΔ) πραγματοποιεται στον πληθυσμ των ιδιωτικν νοικοκυριν με σκοπ την παροχ συγκρσιμων στατιστικν στοιχεων για την απασχληση και την ανεργα στις χρες- μλη της ΕΕ και οι εκτιμσεις της αφορον στην κρια απασχληση (χι δηλαδ την απασχληση με βση των αριθμ των θσεων εργασας).

Αντστοιχα, στα μηνιαα στοιχεα του ΙΚΑ δημοσιεεται ο αριθμς των ασφαλισμνων, πως προκπτει απ τις Αναλυτικς Περιοδικς Δηλσεις που υποβλλουν οι επιχειρσεις που απασχολον τομα που ασφαλζονται στον Οργανισμ. Δεδομνου τι οι ασφαλισμνοι στο ΙΚΑ εργζονται κατ κριο λγο με σχση εξαρτημνης εργασας (δηλαδ μισθωτ εργασα)3 και προκειμνου τα στοιχεα να εναι (στο μεγαλτερο δυνατ βαθμ) συγκρσιμα με εκενα της ΕΛΣΤΑΤ, λαμβνεται απ την ρευνα Εργατικο Δυναμικο ο αριθμς των μισθωτν απασχολομενων ο οποος προκπτει απ την ανλυση της απασχλησης ως προς τη θση στο επγγελμα (Διγραμμα 2.5).

Εξαιρντας την απασχληση σε κλδους που σχετζονται με το δημσιο τομα, πως την Δημσια διοκηση και μυνα, την Υγεα και την Εκπαδευση (καθς οι εργαζμενοι υπγονται στην πλειοψηφα τους σε διαφορετικ καθεστς ασφλισης), γνεται σγκριση μεταξ του αριθμο των ασφαλισμνων στο ΙΚΑ και των μισθωτν απ την ΕΕΔ σε κριους κλδους οικονομικς δραστηριτητας, πως ο Πρωτογενς τομας, η Μεταποηση, οι Υπηρεσες εστασης και καταλματος και οι Κατασκευς, που καταγρφεται περισστερο απ το μισυ της συνολικς απασχλησης στη χρα (54%, Διγραμμα 2.5).

 

Το ΙΚΑ αποτελε το μεγαλτερο ασφαλιστικ φορα μισθωτς εργασας στην Ελλδα.

Η κατανομ των ασφαλισμνων του ΙΚΑ αν οικονομικ δραστηριτητα γνεται με βση τον Κωδικ Αριθμ Δραστηριτητας (ΚΑΔ)4, εν των απασχολουμνων στην ΕΕΔ με την ΣΤΑΚΟΔ- 08. Προκειμνου να εναι εφικτ η σγκριση των στοιχεων, οι κλδοι απ τις δο πηγς δεδομνων αντιστοιχζονται με τον τρπο που απεικονζεται στο Διγραμμα 2.10 του Παραρτματος.

Απ την ανλυση των στοιχεων για το 20105 προκπτει τι η μεγαλτερη διαφορ στα στοιχεα απασχλησης μεταξ ΕΛΣΤΑΤ και ΙΚΑ καταγρφεται στον κλδο των Κατασκευν, που ο αριθμς των ασφαλισμνων στον οργανισμ ανλθε σε 157 χιλ., εν απ την ΕΕΔ ο αριθμς των μισθωτν απασχολομενων εκτιμται σε 210 χιλ. (διαφορ δηλαδ κατ 55 χιλ.). Σημαντικ διαφορ μεταξ των δο πηγν στατιστικν στοιχεων καταγρφεται επσης, στις εκτιμσεις για τον πρωτογεν τομα και τη μεταποηση, εν ελαφρς ηπιτερη εναι για την εσταση (Διγραμμα 2.6).

Αντθετα, στις υπηρεσες καταλματος οι ασφαλισμνοι στο ΙΚΑ ξεπερνον (με βση την ακολουθομενη προσγγιση) την εκτμηση των μισθωτν απασχολομενων απ την ΕΛΣΤΑΤ. Απ την ανλυση των στοιχεων του κλδου σε τριμηνιαα βση (για τη διετα 2009-2010) παρατηρεται τι η νοδος των ασφαλισμνων το γ' τρμηνο του τους σταστοιχεα του ΙΚΑ εναι μεγαλτερη συγκριτικ με εκενη στην ρευνα Εργατικο Δυναμικο. Το γεγονς αυτ αντανακλ (, ) . , , . , ( ).

 

Η αυτοαπασχληση ως μορφ απασχλησης που ευνοε την αδλωτη εργασα

Στη βιβλιογραφα προτενεται τι η κταση της αδλωτης εργασας συνδεται ως να βαθμ και με το μγεθος της αυτοαπασχλησης σε μια οικονομα συμπεριλαμβανομνων και των συμβοηθοντων μελν στην οικογενειακ επιχερηση. Το γεγονς αυτ, αποδδεται στα χαρακτηριστικ αυτν των μορφν απασχλησης, καθς οι εργασιακς σχσεις βασζονται κυρως σε προσωπικ συγγενικ εππεδο με σκοπ τον πιο μεσο λεγχο της παραγωγς και των ρων αμοιβς τους.

Στην περπτωση αυτ η οργνωση της επιχειρηματικς δραστηριτητας εναι πιο χαλαρ, η απασχληση εναι σε αρκετς περιπτσεις εποχιακ και εντσεως εργασας, εν παρατηρεται η τση τα τομα να ενισχουν το εισδημ τους και μσα απ τη μη καταβολ φρων και εισφορν.

Με τον ρο βοηθο στην οικογενειακ επιχερηση, περιγρφονται τα τομα που εργζονται στις επιχειρσεις των γονων τους, αποκομζοντας εισδημα για την εργασα την οποα προσφρουν. Ωστσο, στην πλειοψηφα τους τα συμβοηθοντα μλη δεν καταβλλουν εισφορς ασφλισης (εκτς απ ορισμνες περιπτσεις και σε περιοχς με μικρ πληθυσμ6), με συνπεια να μην αποτυπνεται η απασχλησ τους στα στατιστικ στοιχεα ασφαλιστικν οργανισμν. Στην Ελλδα το 2011, οι απασχολομενοι ως βοηθο στην οικογενειακ επιχερηση ανλθαν σε 222 χιλ. 5% του συνλου των απασχολουμνων της χρας, ταν ο αντστοιχος μσος ρος στην ευρωζνη δεν ξεπερν το 1% (Διγραμμα 2.8B).

Οι κλδοι οικονομικς δραστηριτητας με την υψηλτερη συμμετοχ εναι ο πρωτογενς τομας -που το 1/5 ( 93 χιλ.) των απασχολομενων εργζονται ως βοηθο, αλλ και η εσταση (13%). Στα καταλματα και το εμπριο καταγρφεται αντστοιχη σχεδν αναλογα, εν στη Μεταποηση κυμανεται σε παρμοιο εππεδο με το μσο ρο της χρας (Διγραμμα 2.7). Η εξλιξη αυτ χει ως αποτλεσμα στους συγκεκριμνους κλδους να καταγρφονται τα 4/5 ( 182 χιλ.) των απασχολομενων ως βοηθο στην οικογενειακ επιχερηση.

Απ την λλη πλευρ, ως αυτοαπασχολομενοι ορζονται τα τομα που εργζονται με μη εξαρτημνη σχση εργασας, ασκντας οι διοι την επαγγελματικ τους δραστηριτητα, αν και χουν τη δυναττητα να προσλαμβνουν μισθωτος υπαλλλους. Στην κατηγορα αυτ εντσσονται οι «ελεθεροι επαγγελματες» (π.χ. γιατρο, δικηγροι, μηχανικο, υδραυλικο κ..), αλλ και οι εργαζμενοι που συνπτουν σμβαση παροχς υπηρεσιν με ναν εργοδτη.

Το ψος της αυτοαπασχλησης εμφανζει διαφοροποηση μεταξ των χωρν της ΕΕ με την Ελλδα να καταγρφει ποσοστ διπλσιο απ το μσο ρο της ευρωζνης. τσι στην Ελλδα σχεδν ο νας στους τρεις εργαζμενους εναι αυτοαπασχολομενος ταν στις χρες-μλη της ευρωζνης η αντστοιχη αναλογα εναι σχεδν νας προς εφτ. Χρες με υψηλτερο του μσου ποσοστο αυτοαπασχλησης στην ευρωζνη εναι επσης η Ιταλα (23%), η Πορτογαλα (19%), η Κπρος και η Ισπανα (16%). Αντθετα, στην Γερμανα, στην Γαλλα και στην Αυστρα το αντστοιχο ποσοστ δεν ξεπερν το 12% της συνολικς απασχλησης (Διγραμμα 2.8Α).

Στην Ελλδα, εκτς απ τον πρωτογεν τομα που αποτελε την κατεξοχν οικονομικ δραστηριτητα στην οποα εμφανζεται ο τπος αυτς απασχλησης, υψηλ εναι επσης το ποσοστ στα Επιστημονικ-Τεχνικ επαγγλματα (δικηγροι, λογιστς, σμβουλοι επιχειρσεων, αρχιτκτονες, επιστημονικ ρευνα κ..), καθς 2 στους 3 σχεδν εργζονται με αυτ τη μορφ απασχλησης (Διγραμμα 2.9).

 

Υψηλτερο του μσου ρου στο σνολο των κλδων οικονομικς δραστηριτητας εναι επσης το ποσοστ αυτοαπασχλησης στο εμπριο, στις κατασκευς και στην εσταση, σε αντθεση με τη μεταποηση και τις υπηρεσες καταλματος που κρια μορφ απασχλησης εναι η μισθωτ εργασα (73% περπου).

Συνεπς, με βση τα χαρακτηριστικ που εξετστηκαν η αδλωτη εργασα εκδηλνεται με διαφορετικ νταση σε διφορους κλδους οικονομικς δραστηριτητας. Απ την εκτμηση της μμεσης προσγγισης που προκπτει απ τη διαφορ μεταξ των απασχολομενων στην ΕΕΔ και ασφαλισμνων στο ΙΚΑ τενει να εναι μεγαλτερη, τουλχιστον για τη χρονικ περοδο που καλπτουν τα διαθσιμα στοιχεα, στις κατασκευς και στη μεταποηση. σον αφορ στη σνδεση της αδλωτης εργασας με τη μορφ απασχλησης, εναι πιθαν να ευνοεται η εκδλωση του φαινομνου σε κλδους οικονομικς δραστηριτητας πως τα τεχνικ επαγγλματα, το εμπριο και η εσταση (εστιατρια, κντρα διασκδασης, καφετριες κα) λγω του σημαντικο αριθμο εργαζομνων που εργζονται ως ελεθεροι επαγγελματες.

 

Συμπερσματα

Στην Ελλδα καταγρφεται πιο ντονα, συγκριτικ με λλες χρες, η ανπτυξη μιας δευτερεουσας αγορς εργασας με αντστοιχα χαρακτηριστικ πως της επσημης, στην οποα μως εναι ιδιατερα διαδεδομνο το φαινμενο της αδλωτης απασχλησης. Η αδλωτη εργασα παρατηρεται, σμφωνα με επσημα στοιχεα και σε δραστηριτητες σχετικς με το τουριστικ προν.

Η αδλωτη εργασα, η οποα στους ελγχους του Σματος Επιθερησης Εργασας ανλθε στο 30% το 2011 συνδεται με την ανπτυξη της παραοικονομας, εν εκδηλνεται με μεγαλτερη νταση σε οικονομες που χαρακτηρζονται απ υψηλ ποσοστ ανεργας και αυτοαπασχλησης, αλλ και σημαντικς μεταναστευτικς ρος, χαρακτηριστικ δηλαδ που συναντνται στην ελληνικ αγορ εργασας.

Η εμπειρικ ανλυση της αδλωτης εργασας εναι ιδιατερα δσκολη, καθς η πληροφορα σχετικ με το σνολο των ωρν που εργζεται το τομο που συμμετχει στην ανεπσημη αγορ εργασας εναι σχεδν αδνατο να προσδιοριστε. Μια μμεση μως μθοδος η οποα βασζεται στην πιθανς αποκλσεις που εμφανζουν τα στατιστικ στοιχεα απ διαφορετικς πηγς δεδομνων μπορε να ερμηνευτε, σμφωνα με τη βιβλιογραφα, ως νδειξη εκδλωσης του φαινομνου.

Απ τη σγκριση μεταξ του αριθμο των ασφαλισμνων στο ΙΚΑ και των μισθωτν απ την ρευνα Εργατικο Δυναμικο σε κριους κλδους οικονομικς δραστηριτητας, προκπτει τι η μεγαλτερη απκλιση ανμεσα στις δο πηγς στατιστικν στοιχεων καταγρφεται στις κατασκευς, στον πρωτογεν τομα, στη μεταποηση και στην εσταση.

Η αδλωτη εργασα προσεγγζεται επσης απ το μγεθος της αυτοαπασχλησης συμπεριλαμβανομνων και των συμβοηθοντων μελν στην οικογενειακ επιχερηση, καθς οι εργασιακς σχσεις σε αυτ τη μορφ απασχλησης βασζονται συνθως σε προσωπικ συγγενικ εππεδο με σκοπ τον πιο μεσο λεγχο της παραγωγς και των ρων αμοιβς τους. Εναι χαρακτηριστικ τι στην Ελλδα το ποσοστ των βοηθν στην οικογενειακ επιχερηση -οι οποοι αποκομζουν εισδημα απ την εργασα που προσφρουν αλλ συνθως δεν καταβλλουν εισφορς ασφλισης, ανρχεται στο 5% της συνολικς απασχλησης το 2011 -το υψηλτερο στην ευρωζνη. Οι κλδοι οικονομικς δραστηριτητας με το μεγαλτερο ποσοστ εναι ο πρωτογενς τομας (18% της συνολικς απασχλησης) και η εσταση (13%), εν ελαφρς υψηλτερο του μσου ρου στο σνολο της οικονομικς δραστηριτητας εναι στο εμπριο (7%), στα Καταλματα (6%) και στη Μεταποηση (5%).

Απ την λλη πλευρ, το ψος της αυτοαπασχλησης στην Ελλδα εναι διπλσιο ως ποσοστ (31%) απ το μσο ρο της ευρωζνης με τον πρωτογεν τομα να αποτελε την κατεξοχν οικονομικ δραστηριτητα στην οποα εμφανζεται ο τπος αυτς απασχλησης. Υψηλ εναι επσης το μγεθος της αυτοαπασχλησης στα Επιστημονικ-Τεχνικ επαγγλματα (δικηγροι, λογιστς, σμβουλοι επιχειρσεων, αρχιτκτονες, επιστημονικ ρευνα κ..), καθς 2 στους 3 σχεδν εργζονται με αυτ τη μορφ απασχλησης, σε αντθεση με τις υπηρεσες καταλματος που κρια μορφ απασχλησης εναι η μισθωτ εργασα (σχεδν 3 στους 4 εργαζμενους).

Η αδλωτη εργασα προκαλε σημαντικς απλειες για τους ασφαλιστικος οργανισμος της χρας, καθς συνεπγεται τη σημαντικ δυσκολα στη χρηματοδτησ τους. Η αρνητικ αυτ επδραση επιβαρνεται απ την ανοδικ πορεα της ανεργας, αλλ και απ την φση της οικονομικς δραστηριτητας ορισμνων επιχειρσεων γεγονς που υποδεικνει την ανγκη υιοθτησης μτρων για την αντιμετπιση του φαινομνου. να μτρο προς αυτ την κατεθυνση αποτελε η μεωση των ασφαλιστικν εισφορν τις οποες καταβλλουν εργαζμενοι και εργοδτες, οι οποες εναι απ τις υψηλτερες (35% περπου του μισθολογικο κστους) στην Ευρπη. Προκειμνου μως, η υιοθτηση ενς μτρου σαν αυτ να λειτουργσει προς την επιθυμητ κατεθυνση θα πρπει αφενς να ενισχυθον οι μηχανισμο για τον λεγχο τρησης της ασφαλιστικς νομοθεσας, εν εναι αναγκαα και η ευσυνεδητη στση εργοδοτν και εργαζομνων για την καταβολ των ασφαλιστικν εισφορν τους.