16 2012

Περιγραφ: http://4.bp.blogspot.com/-gAe39ZTYt_Y/UFW8g2deRWI/AAAAAAAAexw/bVgy4H-QRiU/s320/1.jpgΠαρουσα βουλευτν κι εκατοντδων μελν της Χρυσς Αυγς απ την Πελοπννησο, την Αθνα και λλα μρη της χρας, πραγματοποιθηκε σμερα το πρω το μνημσυνο για τα θματα στην Πηγδα του Μελιγαλ. 

Οι Χρυσαυγτες με ελληνικς σημαες και σημαες του κμματς τους, παρατεταγμνοι σαν στρατς, φναξαν συνθματα, πως «αλτες – φονιδες – κομμουνιστς», «τσεκορι και φωτι στα κκκινα σκυλι», «ο λας δεν ξεχν τους προδτες τους κρεμ», «αμα – τιμ – Χρυσ Αυγ».

Ο ομιλητς Γιννης Μπουγς, καθηγητς – απδημος απ τον Καναδ, επε τι η εκδλωση δεν εναι γιορτ μσους και χαρακτρισε μοναδικ και ανατριχιαστικ το γκλημα του Μελιγαλ. Μλησε για παραποηση του εγκλματος στην αριστερ βιβλιογραφα και ζτησε να επισκεφθε το Μελιγαλ κποιος πρωθυπουργς, πως πρωθυπουργο χουν επισκεφθε τον Αη Στρτη και τη Μακρνησο.

Αυτ αναφρονται στη σημεριν ειδησεογραφα. Επειδ η παραχραξη και η εκμετλλευση των ιστορικν γεγοντων απ κποια μερδα συμπατριωτν μας της ιστορας μας βρσκει αντθετους και επειδ χουμε ατομικς διηγσεις των γεγοντων απ γκλειστο ττε συγγεν μας στο Μελιγαλ σκεφτκαμε να αναδημοσιεσουμε να πολ ενδιαφρον ρθρο του ΙΟΥ της ΕΛΕΥΘΥΡΟΤΥΠΙΑΣ που δημοσιετηκε στις 11/9/2005 και αναφρεται στο μθο της πηγδας.

 

Συγκεκριμνα το ρθρο αναφρει:

Περιγραφ: http://makeleio.gr/images/Septemvrios/pigada-meligalas.JPGΕδ που τα λμε, χουν και οι αν την Ευρπην νοσταλγο του ναζισμο το δκιο τους. Αν δεν τιμσουν αυτο τους ομοδετες τους, οι οποοι κετονται στην Πηγδα του Μελιγαλ, ποιος θα τους τιμσει;

Για δεκαετες υπρξε το σμβολο του επσημου αντικομμουνισμο και της διατεταγμνα επιλεκτικς μνμης του «κρτους των εθνικοφρνων». Τη δεκαετα του '80 λειτοργησε ως χρος συσπερωσης των νοσταλγν της παλις καλς εποχς. ρθαν κατπιν οι καιρο της «εθνικς συμφιλωσης», και η Πηγδα του Μελιγαλ πρασε στα αζτητα. 

Μνο περιθωριακς ακροδεξις γκροπες ταξιδεουν πια κθε Σεπτμβρη, για να δσουν τον τνο σε μια επιμνημσυνη τελετ χωρς πολιτικ αντκρισμα για τους διεκδικητς του «μεσαου χρου».

σπου, φτος, ο ξεχασμνος Μελιγαλς ξανγινε εδηση χρη στο πανευρωπακ ναζιστικ φεστιβλ «Κμα Μσους 2005». Μια συγκντρωση εγχριων χρυσαυγιτν, γερμανν νεοναζ, ιταλν φασιστν, ισπανν φαλαγγιτν κι λλων ομοδεατν τους, που προβλπεται να κορυφωθε την ερχμενη Κυριακ με τη δυναμικ παρουσα των «κατασκηνωτν» στο ετσιο μνημσυνο της Πηγδας.

*Οι επσημες αντιδρσεις των εκπροσπων της τοπικς κοινωνας απναντι σ' αυτ τα σχδια εναι καθαρ εχθρικς. «Ως δμος, θεωρομε τι δεν υπρχει καμα τατιση, οτε μμεση οτε μεση του χρου της Πηγδας με φιλοναζιστικς και φιλοφασιστικς οργανσεις» εξηγε στον «Ι» η δμαρχος Μελιγαλ, Ελνη Αλειφρη-Καραθανση. «Στην Πηγδα υπρχουν τα θματα του Εμφυλου, πολλο απ' αυτος εχαν πολεμσει το ναζισμ και το φασισμ. Γενικτερα, θεωρομε απαρδεκτη την προσπθεια εκμετλλευσης των νεκρν της Πηγδας για πολιτικς σκοπιμτητες». 

Οσον αφορ τη συμμετοχ των ναζιστν στη φετιν τελετ, η δμαρχος εναι σαφς: «Στην Πηγδα υπρχει να θρησκευτικ μνημσυνο που γνεται με επιμλεια και φροντδα του «Συλλγου των Θυμτων Πηγδας». Εκε, ο καθνας εναι ελεθερος να παραστε. Αρκε ββαια να σβεται το χρο και την τελετ. Δεν εναι χρος να μνημσυνο για συνθματα πολιτικ, ακραα μη... Εναι, κατ τη γνμη μου, νας χρος προσευχς και περισυλλογς και τποτε λλο...».

*Την δια στση κρατει και ο οργανωτς του μνημοσνου, πρεδρος του «Συλλγου Θυμτων Πηγδας Μελιγαλ» και δημοτικς σμβουλος Επαμειννδας Μανιτης. «Εμαστε αντθετοι, διτι αυτο δεν χουν καμα σχση με το μνημσυνο. Αν ρχονται σαν επισκπτες, να δουν, εναι δεκτς ο καθνας. Εμες στο χρο της Πηγδας δεχμεθα λους τους Ελληνες. Δεν θλουμε μως πολιτικ εκμετλλευση, απ' οπουδποτε κι αν προρχεται». 

Παρατηρομε τι η «Χρυσ Αυγ» εναι τακτικς θαμνας των εκδηλσεων κθε Σεπτμβρη. Ο κ. Μανιτης το επιβεβαινει: «Μα ομδα ρχεται, και μλιστα καταθτουν και στεφνι. Γιατ εκε, ποιος μας ζητσει, βεβαως επιτρπουμε να καταθσει στεφνι». Παραδχεται, επσης, τι η πολιτικοποηση ταν ανκαθεν συνυφασμνη με την τλεση του μνημοσνου:

«τσι τανε απ παλι: τι εδ γινε μια σφαγ απ τους αναρχοκομμουνιστς. Αυτ εναι λλωστε η αλθεια». Ο διος χει χσει τον πατρα του, εκτελεσμνο απ τον ΕΛΑΣ. «χω μια πικρα... Σας πληροφορ, μως, τι χω κνει παρα με ανθρπους αριστερος, και μλιστα με ανθρπους που τους εχαν πει και στη Μακρνησο. νας κσμος, απ' τους παλιος, με εχαν δει και λγανε "Τι κνει αυτς;"». 

Μακρονησιτης πολιτικς κρατομενος σον «σφαγας». Παρ την προσπθεια του συνομιλητ μας να φανε μετριοπαθς, αυτ η εξσωση αποκαλπτει με τον καλτερο δυνατ τρπο τα ρια της «εθνικς συμφιλωσης» σε τοτο τον τπο.

*Σε εντελς διαφορετικ μκος κματος κινεται ανακονωση των χρυσαυγιτν Μεσσηνας στον τοπικ τπο (17.8.05): «Εμες», διακηρσσουν οι οργανωτς του φεστιβλ για το μνημσυνο, «θα βρισκμαστε πντοτε εκε για να τιμμε με την παρουσα μας τους αγνος λληνες πατριτες και τους ηρωικος μαχητς των Ταγμτων Ασφαλεας που δωσαν τη ζω τους για να μην υποδουλωθε η πατρδα μας στους εαμοβολγαρους κομμουνιστοσυμμορτες». 

*Την εικνα συμπληρνουν οι δηλσεις πολιτν στα τοπικ κανλια: σ' να τυπικ ρεπορτζ του εδους, σχεδν λοι οι ερωτηθντες τχθηκαν κατ της παρουσας των νεοναζ στο μνημσυνο, φροντζοντας μως ταυτχρονα να ξεκαθαρσουν τι «ο χρος της Πηγδας εναι ιερς» (BEST 25.8.05). 

Αυτ που απουσιζει ολοκληρωτικ απ την λη συζτηση, εναι η ουσιαστικ αποτμηση του ετσιου «μνημοσνου» αυτο καθ' εαυτο. Το διαπιστνουμε, πνω απ' λα, ξεφυλλζοντας τα σχετικ δημοσιεματα του αθηνακο και διεθνος τπου. Τι ακριβς αφορ η επμαχη τελετ, που ο πανευρωπακς νεοναζισμς φιλοδοξε να «τιμσει» ( να «αμαυρσει») με την παρουσα του;

-Σμφωνα με τους «New York Times», το ζτημα αφορ «μια απ τις ζοφερτερες ελληνικς επετεους: τη σφαγ 1.400 γυναικν και παιδιν απ κομμουνιστς αντρτες το 1944 στο Μελιγαλ» («Ν.Υ. Times» 10.8.05). Πηγ του δημοσιεματος, πως λλωστε και των περισστερων σχετικν αναφορν στο Διαδκτυο, αποτελε η διαβητη «Μαρη Ββλος του Κομμουνισμο» των Κουρτου και Σα (βλ. «Ις» 11.11.2001 & 2.3.2002) -με κποιες προσαρμογς επ το αντικομμουνιστικτερον, αφο το πρωττυπο κεμενο μιλει για «1.400 ντρες, γυνακες και παιδι και περπου 50 αξιωματικος και υπαξιωματικος των Ταγμτων ασφαλεας» που «δολοφονθηκαν» απ τον ΕΛΑΣ (σ. 347). 

-Κατ την αγγλφωνη κδοση της «Καθημερινς», πλι, στο Μελιγαλ γινε «σφαγ εθνικιστν αντιστασιακν αγωνιστν και πολιτν» (4.6.05). 

-Την δια ακριβς διατπωση υιοθετε κι η ισραηλιν «Jerusalem Post» (4.6.05), που κατ τα λλα διαρρηγνει τα ιμτι της για τη χιτλερικ μζωξη.

 

Περιγραφ: http://tvxs.gr/sites/default/files/imagecache/node_image/article/2012/37/105979-27.jpgΤο απωθημνο παρελθν

Αυτ που κανες -εκτς απ τους διους τους ναζ- δεν φανεται ( δεν θλει) να θυμται, εναι ποιοι ακριβς εναι θαμμνοι στην περφημη Πηγδα. Η επιλεκτικ αυτ αμνησα δεν εναι καθλου περεργη.

Η διακριτικ αποσιπηση της ταυττητας των νεκρν αποτελε συστατικ στοιχεο των «μνημοσνων» του Μελιγαλ δη απ τα πρτα μεταπολεμικ χρνια και συνδεται με τη γενικτερη στρατηγικ βσει της οποας επιχειρθηκε στη χρα μας η «δικαωση» του νοπλου δωσιλογισμο. 

Με δυο λγια: αυτ που συνθως αποκρπτει η φιλολογα περ «αθων θυμτων» εναι (α) το ιστορικ γεγονς τι ο Μελιγαλς υπρξε βση και ορμητριο των νοπλων συνεργατν της Βρμαχτ που το 1943-44 πνιξαν στο αμα τη Μεσσηνα και τους γρω νομος και (β) τι το μακελει του 1944 ταν το αποτλεσμα μιας απ τις σκληρτερες μχες που δωσε ο ΕΛΑΣ, με εξουσιοδτηση του συμμαχικο στρατηγεου και της κυβρνησης εθνικς εντητας. Ας δομε μως τα πργματα απ την αρχ. 

*Κωμπολη 2.482 κατοκων το 1940, ο Μελιγαλς χρησιμοποιθηκε το 1941-43 ως βση ιταλν καραμπινιρων (1941-43) και μιας διλοχας γερμανικο στρατο (1943-44). 

*ταν την νοιξη του 1944 οι Γερμανο συγκρτησαν τα Τγματα Ασφαλεας, νοπλους δωσιλογικος σχηματισμος με αποστολ την «αξιοποηση της αντικομμουνιστικς μερδας του ελληνικο λαο» για τη μετατροπ της αντιφασιστικς Αντστασης σε εμφλιο πλεμο και την «εξοικονμηση γερμανικο αματος», εγκαταστθηκε εκε το 3ο Τγμα Ασφαλεας Καλαμν-Μελιγαλ. Την υποστριξ του ανλαβε μια «πολιτικ επιτροπ», με πρεδρο τον πολιτευτ Περικλ Μποτο και μλη τον κοινοτρχη, δυο δικηγρους κι να γιατρ (Θεοδωρπουλος 2001, σ. 133-4). 

Ο τρπος με τον οποο «αξιοποιθηκε» απ τους ναζ αυτ η δωσλογη «μερδα του ελληνικο λαο» ταν αναμενμενος: Δεν πρλαβε να εγκατασταθε το Τγμα στο Μελιγαλ, και τα γερμανικ αρχεα καταγρφουν τη συμμετοχ του σε «εκκαθαριστικς επιχειρσεις» των κατοχικν στρατευμτων. Στηριγμνοι στη Βρμαχτ, οι ταγματασφαλτες αναλαμβνουν να κονιορτοποισουν τη μαζικ βση του ΕΑΜ με μαζικς συλλψεις, βασανιστρια, εκτελσεις και κψιμο σπιτιν, εγκαινιζοντας να φαλο κκλο βας και αντεκδικσεων, που θα οδηγσει στις εκτελσεις των ημερν της Απελευθρωσης.

 

Η μχη και η σφαγ

Περιγραφ: http://a1.sphotos.ak.fbcdn.net/hphotos-ak-snc7/578885_4213890347027_857929653_n.jpgΗ συμβολ τους στην πολεμικ προσπθεια του Αξονα υπρξε ουσιαστικ. Δεν εναι μνο ο προστμενς τους, αντιστρτηγος των SS Βλτερ Σιμνα που, στην τελικ κθεσ του προς τον Χμλερ (2.11.44), διαπιστνει τι τα Τγματα Ασφαλεας «ταν πολτιμες βοηθητικς μονδες στην ενεργ καταπολμηση των συμμοριν». Βρετανικ κθεση του 1944 τονζει πως «η τοπικ γνση των προσπων και του χρου απ τα Τγματα Ασφαλεας, τους προσδδει μοναδικ αξα για τους Γερμανος, που μπορον τσι να κρατσουν την Ελλδα με ναν ελχιστο αριθμ δυνμεων», (ΔΙΣ 1998, σ. 43). Αποκαλυπτικ εναι τλος η πρακτικ της Βρμαχτ να περιλαμβνει τους νεκρος, τραυματες αγνοομενους ταγματασφαλτες στους πνακες των δικν της απωλειν.

*Για τη στση του πληθυσμο, αρκετ εγλωττες εναι οι μεταπολεμικς αναμνσεις του υποδιοικητ του Τγματος Μελιγαλ, ταγματρχη Καζκου, για τις εκκαθαριστικς του καλοκαιριο του 1944 στον Ταγετο: «Η επιχερησις ατη απβη καρπος», σημεινει, «καθ' σον ο ΕΛΑΣ εχεν οργανσει σχεδν ολκληρον την παιθρον (Μεσσηνας και Λακωνας) απ του εργτου μχρι του ανωττου τιτλοχου, στε επληροφορθη εγκαρως φανεται την λην προπαρασκευν» των Γερμανν και των συνεργατν τους. 

Αντισυνταγματρχης πλον του ελληνικο στρατο, ο συντκτης των παραπνω γραμμν φροντζει πντως να διευκρινσει, εν τει 1955, τι «η στσις των Αρχν κατοχς υπρξε ειλικρινς και φιλικ» απναντι στη μονδα του (ΔΙΣ 1998, σ. 193). Αναφερμενος πλι στην αποχρηση της Βρμαχτ, δεν διστζει να καταγγελει τους Γερμανος για «προδοτικν στσιν» (σ. 197).

*Οι Γερμανο εγκατλειψαν το Μελιγαλ στις 4.9.1944 και την Καλαμτα την επομνη. Ο ΕΛΑΣ μπκε στην μεσσηνιακ πρωτεουσα στις 9 Σεπτεμβρου, μετ ολομερη μχη με τον εκε «λχο ασφαλεας» και τη χωροφυλακ. Στις 13 Σεπτεμβρου ρθε η σειρ του Μελιγαλ, που εχαν οχυρωθε οι εναπομεναντες ταγματασφαλτες. ταν η ηγεσα τους απρριψε το κλεσμα του ΕΑΜ να καταθσουν τα πλα και να τεθον στη διθεση της κυβρνησης εθνικς εντητας, το λγο εχαν τα πλα. Οι αντπαλες δυνμεις ταν ισοδναμες αριθμητικ (1.000-1.200 νοπλοι εκατρωθεν), εν οι αντρτες διθεταν την υποστριξη χιλιδων χωρικν του εφεδρικο ΕΛΑΣ, που συνρρεαν απ τα πριξ με αυτοσχδιο οπλισμ.

Η μχη κρτησε τρεις ολκληρες μρες (13-15.9.44). Το τελικ ανακοινωθν του ΕΛΑΣ αναφρει τι σκοτθηκαν 60 αντρτες και 800 «ρλληδες». Ο δετερος αριθμς περιλαμβνει προφανς χοντρικ και τους εκτελεσμνους των επμενων ημερν. 

*Παρ τις αντιφσεις, τις υπερβολς και τις αποσιωπσεις τους, οι διαθσιμες αφηγσεις δνουν μια γενικ ιδα σων συνβησαν μετ τη μχη: Αρχικ σημειθηκαν σποραδικο φνοι και καταστροφς περιουσιν. Ακολοθησε το ξεκαθρισμα των συλληφθντων με συνοπτικς διαδικασες, απ μια επιτροπ με επικεφαλς τους δικηγρους Βασλη Μπρβο και Γιννη Καραμοζη. Απ σημειματα που δημοσιεθηκαν αργτερα στον τοπικ εθνικφρονα τπο προκπτει τι αποφασιστικ ρλο σ' αυτ τη διαδικασα παιξαν οι τοπικς οργανσεις της Εθνικς Πολιτοφυλακς, στις οποες εχε ανατεθε η συγκντρωση στοιχεων για την προηγομενη δρση κθε αιχμαλτου. Οσοι καταδικζονταν οδηγονταν σε να εγκαταλειμμνο ξεροπγαδο ξω απ' την κωμπολη (την «Πηγδα») κι εκτελονταν. 

*Πσοι ταν; Το 1945, το ιατροδικαστικ συνεργεο του Καψσκη ανακονωσε τι ξθαψε 708 πτματα. Στο μνημεο εναι γραμμνα 787 ονματα απ 61 πλεις και χωρι. Η εθνικφρων φιλολογα προβλλει φυσικ πολ μεγαλτερα νομερα: «περ τους 1.500 εις την Πηγδα» μετρ ο Κστας Καραλς (1958), «περ τα 1.800 τομα πσης ηλικας και φλου» βρσκουν το Αρχηγεο Χωροφυλακς (1962) και ο καθηγητς Απστολος Δασκαλκης (1973), 1.900 τους θλει ο Κων/νος Αντωνου (1965), «νω των 3.500 κατ τους μετριωττους υπολογισμος» τους προτιμ η χουντικ ιστορα του ΓΕΣ (1973). Ο Κοσμς Αντωνπουλος, πλι, αναφρει 2.100 «δολοφονηθντες», παραθτει μως τα στοιχεα μλις 699. Το βιβλο που διανμει ο «Σλλογος Θυμτων» περιχει 1.144 ονματα, ο συγγραφας του μως δεχνει μλλον αναποφσιστος: αλλο μιλει για 1.500 νεκρος (σ. 118), αλλο για «1.500 και πλον» (σ. 115), αλλο για πνω απ 2.000 (σ. 26 & 166) κι αλλο για «5.000 εκατρωθεν» (σ. 23). Σε κθε περπτωση, οι αριθμο περιλαμβνουν χι μνο τους «σφαγιασθντες» αλλ και τους νεκρος της τριμερης μχης.

*Την αντθετη τση επιδεικνουν οι συγγραφες της εαμικς πλευρς. Η αναλυτικτερη σχετικ πηγ υπολογζει 120 σκοτωμνους στη μχη και 280-350 εκτελεσμνους στην Πηγδα (Ξιρχος 1982, σ. 38), εν δεν λεπουν αναφορς μχρι και σε 1.200 νεκρος. 

*Πιο ενδιαφρουσα απ' αυτ την... κολοκυθι αποδεικνεται η εξταση του καταλγου της κδοσης του «Συλλγου Θυμτων». Σε σνολο 1.144 ονομτων (οι 108 κτοικοι Μελιγαλ) υπρχουν μνο 18 γυνακες, 18 ηλικιωμνοι, νας φηβος και καννα παιδ. Ολοι οι υπλοιποι, το 96,8% του συνλου, εναι ντρες λγο πολ μχιμης ηλικας. Κθε λλο παρ σφαγ «γυναικπαιδων», δηλαδ...

 

Μνημσυνο ακατονμαστων

Περιγραφ: http://panosz.files.wordpress.com/2009/09/meligalas.jpgΕυθς εξαρχς, οι εκδηλσεις στη μνμη των «σφαγιασθντων» πραν ρεβανσιστικ χαρακτρα. 

*Το πρτο μνημσυνο (24.6.45) καταλγει σε αππειρα λιντσαρσματος των αντιστασιακν που κρατονταν στη φυλακ της κωμπολης (Β. Κλεφτγιαννης, «Οπως τα 'ζησα», σ. 143-4). 

*Απ το Σεπτμβριο του 1945 η τελετ τυποποιεται, με φαινομενικ οργανωτ την κοιντητα και ουσιαστικ τη νομαρχα. Συμμετχουν οι πολιτικς, εκκλησιαστικς, αστυνομικς και στρατιωτικς αρχς, τοπικο πολιτικο, τα σχολεα. Επ χοντας θα καθιερωθε και αθλητικ τουρνου ποδοσφαρου και ανμαλου δρμου, με κπελλα που αθλοθτησαν τοπικο παργοντες και οι κυλινδρμυλοι «Ευαγγελστρια» («Θρρος» 17.9.67).

*Παρλληλα, «διευθετεται» ο χρος των εκδηλσεων. Βασιλικ διταγμα του 1953 συστνει ερανικ επιτροπ με πρεδρο το μητροπολτη και μλη το νομρχη, το διοικητ Χωροφυλακς κ.. Απ τον δημοσιευμνο απολογισμ του ερνου, πληροφορομαστε τι τη μερδα του λοντος «συνεισφεραν» τα σχολεα και οι φαντροι: 244.413 και 65.529 δρχ. αντστοιχα, σε σνολο 332.614 («Σημαα» 19.9.54). Μ' αυτ τα λεφτ χτζεται παρεκκλσι, «καλλωπζεται» η Πηγδα και υψνεται νας τερστιος σταυρς. 

Η τελικ διαμρφωση (μντρες, πρκινγκ κ.λπ.) θα γνει επ χοντας, με πιστσεις και επβλεψη Ασλανδη. 

*Η χουντικ επταετα γνωρζει λλωστε το απγειο του ιδιτυπου αυτο γιορτασμο. Το 1967 το μνημσυνο τιμ με την παρουσα του ο Παττακς, εξηγντας τι «η 21η Απριλου απτρεψε νον Μελιγαλν» και ανακοιννοντας την αναβθμιση της κοιντητας των 1.800 κατοκων σε «ιστορικ» δμο («Εθνος» 18.9.67). 

*Το 1968 παρευρσκεται πρτη φορ ο «αντατος ρχων» της χρας, στο πρσωπο του αντιβασιλι Ζωιτκη («Θρρος» 24.9.68). Το 1969, η επιμνημσυνη λειτουργα μεταφρεται απ την κεντρικ εκκλησα της κωμπολης στο χρο της Πηγδας και η τροχαα εκδδει προληπτικς οδηγες για την κυκλοφορα («Θρρος» 21.9.69). 

*Το 1973, ενψει φιλελευθεροποησης, οι αρχς δνουν τον καλτερο εαυτ τους για το μνημσυνο. Ειδικ δρομολγια λεωφορεων και τρνων μεταφρουν «προσκυνητς» απ' τους γρω νομος («Θρρος» 14-16.9.73). 

Αποκαλυπτικτερη εναι η «φρονηματιστικ» λειτουργα της Πηγδας τον υπλοιπο χρνο. Απ τις τακτικς καταχωρσεις του δελτου πληροφοριν της νομαρχας, πληροφορομαστε τι μεταφρονται ομαδικ εκε για «προσκνημα» φαντροι, ευλπιδες, σπουδαστς επαγγελματικν σχολν, «κλιμκια φοιτητν», δημσιοι υπλληλοι, φιλοξενομενοι της «Εθνικς Εστας», ταξιδιτες των προγραμμτων του «Εθνικο ιδρματος» και -φυσικ- ολκληρα σχολεα. 

*Μετ τη Μεταπολτευση ο επσημος γιορτασμς συνεχζεται, χωρς ιδιατερους ενθουσιασμος. Τον τνο δνουν τρα οι δυναμικς εμφανσεις της ακροδεξις: βασιλφρονες που διαβεβαινουν τι «σντομα θα επιστρψει ο Κωνσταντνος», χουντικο που προπηλακζουν τον κοινοτρχη «διτι ανεφρθη στην αποκατσταση του κοινοβουλευτισμο» (1976) και γιουχρουν το νομρχη (1977), χιτλερικο που ψαρεουν στα θολ νερ μιας εθνικοφροσνης σοκαρισμνης απ' την περιθωριοποησ της... Ο τοπικς τπος καταγρφει τα συνθματα: «Τη λση θα δσει ο στρατς», «Ο Φλωρκης στο Γουδ», «Φωτι και τσεκορι στους προσκυνημνους». 

*Ο κκλος κλενει το 1982, ταν το υπ. Εσωτερικν γνωστοποιε στο δμο τον τερματισμ της συμμετοχς των επσημων κρατικν αρχν, «επειδ οι εκδηλσεις αυτς αποτελοσαν κηργματα μισαλλοδοξας και τροφοδοτοσαν επ 40 χρνια το διχασμ». Τη σκυτλη στην οργνωση του μνημοσνου παρνει πια ο «Σλλογος Θυμτων Πηγδας», που ιδρθηκε το 1980.

*Απ κοντ και η Ν.Δ., που βλπει το μνημσυνο του 1982 ως τη δουσα απντηση στην επσημη αναγνριση της εαμικς Αντστασης. Ο νεαρς βουλευτς Αντνης Σαμαρς ανακοιννει π.χ. με ειδικ δελτο τπου την λευσ του «για να παραστε στο Μνημσυνο των σφαγιασθντων απ τους εαμοκομμουνιστς» («Ελευθερα» 18.9.82). Σταδιακ, ωστσο, η λογικ του «μεσαου χρου» επικρατε και τα φερλπιδα στελχη αποφεγουν πια να δνουν το παρν. 

Η σταδιακ αυτ περιθωριοποηση χει, ωστσο, να απροσδκητο αποτλεσμα: πρτη φορ τα πργματα λγονται με το νομ τους και οι πεσντες ταγματασφαλτες «τιμνται» ως ττοιοι. Ενα χαρακτηριστικ των επσημων γιορτασμν ταν η διακριτικ αποφυγ κθε αναφορς στα δωσλογα Τγματα Ασφαλεας, με την προσφυγ σε εξωραστικ σχματα λγου: «αγρως σφαγιασθντες υπ αναρχικν στοιχεων», «μαρτυρικς σφαγιασθντες εθνικφρονες πατριτες», «θυσιασθντες δι το μεγαλεον και την ελευθεραν της Πατρδος», «Ηρωες και Μρτυρες οτινες προσεφρθησαν ολοκατωμα εις τον βωμν της υπερττης θυσας», ακμη και «αδκως σφαγιασθντες δι την ελευθεραν και τα ανθρπινα δικαιματα»! 

*Μετ το 1982, αντθετα, οι ομιλητς του «απολτικου», «οικογενειακο» μνημοσνου δεν αισθνονται ττοιου εδους αναστολς: «Το ΚΚΕ, το ΕΑΜ και το ΕΛΑΣ υπρξε χειρτερος κατακτητς απ τους Γερμανος και τους Ιταλος» διαβζουμε π.χ. στον πανηγυρικ που εκφνησε το 1999 η Ειρνη Δορκοφκη, διαβεβαινοντας τους συγκεντρωμνους τι ο χαρακτηρισμς των ταγματασφαλιτν ως «προδοτν» και «συνεργατν των κατακτητν» δεν εναι παρ «αισχρ συκοφαντα» των κομμουνιστν και λοιπν «ευρωλιγορηδων». 

Στην ομιλα πλι του 1997, ο δικηγρος Βασλειος Δημαρσης ξεκαθαρζει: «Οι ηρωικο νεκρο μας δεν πολμησαν με Ελληνες, διτι οι Κομμουνιστς παυσαν να εναι Ελληνες, τα εγκλματ τους εναι εγκλματα ξνων, εγκλματα γενοκτονας»! 

Αραγε, τι απ' λα αυτ θα μποροσαν να «αμαυρσουν» οι επσημοι νοσταλγο του Χτλερ;

 

Τα ξεχασμνα θματα

Περιγραφ: http://www.newsit.gr/files/Image/00-ANNA/15-09-2012/resized/pigada_473_355.jpgΜια ελχιστα γνωστ πτυχ της τραγωδας του Μελιγαλ αφορ τα θματα των «αγρως σφαγιασθντων» ταγματασφαλιτν της Πηγδας. Εδρα ιταλν καραμπινιρων, γερμανικς διλοχας και του Τγματος Ασφαλεας, η κωμπολη χρησιμοποιθηκε σε λη τη διρκεια της Κατοχς ως στρατπεδο συγκντρωσης, χρος βασανιστηρων και τπος εκτελσεων αντιστασιακν και ομρων. Η απουσα μιας ολοκληρωμνης καταγραφς σων σκοτθηκαν απ' τους ταγματασφαλτες εναι αποκαλυπτικ για το κλμα που επικρτησε στην περιοχ, τσο κατ τα μετεμφυλιακ χρνια σο και αργτερα. Καταφανς ελλιπ, τα διαθσιμα στοιχεα εναι ωστσο διαφωτιστικ.

Ο απολογητς των ταγματασφαλιτν Κοσμς Αντωνπουλος παραθτει τα ονματα 27 ατμων που εκτελστηκαν στο Μελιγαλ απ τις κατοχικς δυνμεις. Οι 6 εναι κτοικοι της κωμπολης. Απ τον πνακα απουσιζουν ωστσο τα περισστερα ονματα που γνωρζουμε απ λλες πηγς («Η Ελληνικ Αντστασις 1941-1945», Αθναι 1964).

Στο «Μεσσηνιακ βιογραφικ λεξικ» του Νκου Καρμπελα (1962) αναφρονται τα ονματα 16 εκτελεσμνων στο Μελιγαλ το 1943-44. Στο δικ του βιβλο ο Σπρος Ξιρχος καταγρφει τρεις ομαδικς εκτελσεις 22 ατμων κι λλους 23 μεμονωμνους φνους («Η αλθεια για το Μελιγαλ», Καλαμτα 1982, σ. 46-47). Απροσδιριστο παραμνει, τλος, πσοι απ' τους 924 εκτελεσμνους Μεσσνιους που μνημονεονται σε πρσφατη κδοση, θανατθηκαν στην δρα του Τγματος (Τσος Αποστολπουλος, «Μεσσηνιακ εκατμβη 1940-1944», Καλαμτα 2000).

Αποκαλυπτικτερες εναι κποιες επιμρους λεπτομρειες: Στις 27.4.44 ο ΕΛΑΣ Λακωνας σκτωσε σε ενδρα τον γερμαν στρατηγ Κρεντς και 3 συνοδος του. Ο «Στρατιωτικς Διοικητς Ελλδος» διταξε σε αντποινα τον τουφεκισμ 200 «κομμουνιστν» στο σκοπευτριο της Καισαριανς κι σων χωρικν θα συναντοσαν τα στρατεματ του στην παιθρο μεταξ Μολων και Σπρτης. Οπως διαβζουμε στη σχετικ ανακονωση, οι ταγματασφαλτες του Παπαδγκωνα σπευσαν να τιμσουν με τον τρπο τους τη μνμη του γερμανο στρατηγο: «Υπ την εντπωσιν του κακουργματος τοτου, Ελληνες εθελοντα εφνευσαν αυτοβολως 100 λλους κομμουνιστς» («Καθημεριν» 30.4.44). Σαρντα απ' αυτς τις «αυτβουλες» εκτελσεις γιναν απ το Τγμα Ασφαλεας Καλαμν-Μελιγαλ την Πρωτομαγι του 1944 - τριντα στην Καλαμτα και δκα στο νεκροταφεο του Μελιγαλ. Μεταξ των τελευταων ταν και μια 18χρονη εποντισσα, η Ασπασα Ξιρχου, απ τη γειτονικ Ανθοσα. Εχε πιαστε (και βασανιστε) απ τους ταγματασφαλτες εν επστρεφε απ την Καλαμτα για το μνημσυνο της μνας της. Ενας κρατομενος διφυγε και, την επομνη, εκτελστηκαν στη θση του λλοι δο (Γιννης Σχινς, «Η εθνικ Αντσταση στη Μεσσηνα», Αθνα 1984, σ. 98-99). 

Ακολοθησε στις 15.6.44 ο τουφεκισμς 10 κρατουμνων στο Μελιγαλ (ανμεσ τους 2 γυνακες κι νας ηλικιωμνος ανπηρος) -σε αντποινα, προφανς, για το θανσιμο τραυματισμ του ταγματασφαλτη ταγματρχη Γεωργαν στην Καλαμτα. Την επομνη, 27 κρατομενοι, 22 ντρες και 5 γυνακες, τουφεκστηκαν απ το λχο Καλαμτας στις χθες του Νδοντα. 

Δυμισι δεκαετες μετ την επσημη αναγνριση της ΕΑΜικς Αντστασης, μταια θ' αναζητσει κανες στο Μελιγαλ τα περχωρ του κποιο μνημεο γι' αυτος τους πεσντες. «Δεν χω ακοσει ποτ κτι ττοιο», ταν η απντηση του προδρου του «Συλλγου Θυμτων Πηγδας» κ. Μανιτη, ταν τον ρωτσαμε για τους εκτελεσμνους απ το Τγμα Ασφαλεας. Στην Καλαμτα, μια λιτ στλη (χωρς ονματα αριθμος) στθηκε απ το Δμο στο χρο των εκτελσεων, μακρι απ τα μτια του κοινο, μλις το 2002. Η επιγραφ κνει λγο για «εκτελεσθντες πατριτες απ τους Γερμανος και τους συνεργτες τους», αποφεγει μως να αναφρει την ακριβ ταυττητα των εκτελεστν. 

Επιστρφοντας στην Αθνα, σταματσαμε στο επιβλητικ μνημεο για τους 204 εκτελεσμνους της Παλιχουνης, λγο πριν απ τη Μεγαλπολη. Απ' αυτος, οι 154 εχαν συλληφθε απ ταγματασφαλτες στην Καλαμτα και τουφεκστηκαν απ' τη Βρμαχτ σε αντποινα για την καταστροφ γερμανικς φλαγγας απ' τον ΕΛΑΣ. Το τμμα της επιγραφς που πληροφορε τι σκοτθηκαν «απ τους Γερμανος» χει σβηστε με φαιοπρσινη μπογι.

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ

Τσος Κωστπουλος

«Η αυτολογοκριμνη μνμη. Τα Τγματα Ασφαλεας και η μεταπολεμικ εθνικοφροσνη» (Αθνα 2005, εκδ. «Φιλστωρ»).

Η κατοχικ δρση των ταγματασφαλιτν, οι διασυνδσεις και η αντιμετπισ τους απ το μεταπολεμικ «κρτος των εθνικοφρνων». Εμφαση στην επιχειρηματολογα και τα ιδεολογματα με τα οποα επιχειρθηκε (και επιχειρεται ξαν στις μρες μας) η «δικαωση» του νοπλου δωσιλογισμο.

 

Ηλας Θεοδωρπουλος

«Η πηγδα του Μελιγαλ» (2α κδοσις, Αθνα 2001).

Προπαγανδιστικ κδοση που διανμεται απ το «Σλλογο Θυμτων Πηγδας Μελιγαλ». Ενδιαφρον παρουσιζουν ο αναλυτικς πνακας με τα στοιχεα των σκοτωμνων και οι φιλοχουντικς κορνες του συγγραφα.

 

Σπρος Ξιρχος

«Η αλθεια για το Μελιγαλ» (Καλαμτα, Μιος 1982).

Περιγραφ της μχης του Μελιγαλ απ να τοπικ εαμικ στλεχος. Χρσιμη, κυρως γιατ διασζει πολλς κρσιμες «λεπτομρειες» που η κυραρχη αφγηση κατ καννα αποσιωπ. 

 

Διονσιος Παπαδπουλος

«Η ιστορα των Ταγμτων Ασφαλεας» (εφημ. «Μεσσηνα» 19.5-8.9.1952).

Η εκδοχ του (επιζσαντος) διοικητ των ταγματασφαλιτν του Μελιγαλ, δημοσιευμνη λγο μετ την αποστρατεα και απαλλαγ του για το αποτυχημνο πραξικπημα του ΙΔΕΑ. Ακολοθησε η περιγραφ της αιχμαλωσας και της δισωσς του, την οποα ο διος αποδδει στις σχσεις του με την Ιντλιτζενς Σρβις («Μεσσηνα» 15.9-17.11.1952).

 

Διεθυνση Ιστορας Στρατο, «Αρχεα Εθνικς Αντστασης» (Αθνα 1998, 8 τμοι).

Στον 8ο τμο περιλαμβνεται η μεταπολεμικ (1955) εξιστρηση της δρσης του Τγματος Ασφαλεας Καλαμν-Μελιγαλ απ τον (επιζσαντα) υποδιοικητ του, Παναγιτη Καζκο.

 

Βασλης Κλεφτγιαννης

«Οπως τα 'ζησα. Μαρτυρα μιας βασανιστικς πορεας» (Αθνα 1994). 

Αυτοβιογραφα ενς ελαστη απ το Μελιγαλ που πρε μρος στις μχες με τους ταγματασφαλτες της κωμπολης.