28 2012

Βασλης Φουρτονης: δσκαλος, αναπληρωματικς Αιρετς ΑΠΥΣΠΕ Αττικς

Σαν σμερα, πριν 92 χρνια, στις 28 Ιουλου 1920, υπογρφεται η Συνθκη των Σεβρν στην πλη Σβρ (Sèvres) της Γαλλας κοντ στο Παρσι, η οποα επιφρει την ειρνη ανμεσα στην Οθωμανικ Αυτοκρατορα και τις Συμμαχικς Δυνμεις (Ηνωμνο Βασλειο, Γαλλα, Ιταλα, Ιαπωνα (πρωταρχικο σμμαχοι), Αρμενα, Βλγιο, Ελλδα, ( ), Πολωνα, Πορτογαλα, Ρουμανα, Γιουγκοσλαβα και Τσεχοσλοβακα) μετ τον Α' Παγκσμιο Πλεμο. Εκ μρους της Οθωμανικς Αυτοκρατορας γινε αποδεκτ απ τον σουλτνο Μεχμτ ΣΤ' ο οποος προσπαθοσε να σσει τον θρνο του, αλλ απορρφθηκε απ το ανεξρτητο κνημα των Νετουρκων. Το κνημα υπ την ηγεσα του Μουσταφ Κεμλ χρησιμοποησε αυτ τη δινεξη για να αυτοανακηρυχθε κυβρνηση και να καταργσει την μοναρχα.

 

Πριν τη συνθκη των Σεβρν

Με την ανακωχ του Μοδρου, που υπογρφει η σουλτανικ κυβρνηση στις 28 Ιουλου 1918, ανογει ο δρμος για την ουσιαστικ διεκδκηση μικρασιατικν περιοχν, που κατοικον συμπαγες ελληνικο-χριστιανικο πληθυσμο. Οι ελληνικς διεκδικσεις κωδικοποιονται στα δυο υπομνματα του Ελευθριου Βενιζλου προς τους Συμμχους (τον Οκτβριο και το Δεκμβριο του διου χρνου) και αντιμετωπζονται μλλον ευνοκ απ τους Αγγλογλλους, μλλον εχθρικ απ τους Ιταλος (επσης διεκδικητς μικρασιατικν εδαφν) και με σκεπτικισμ απ τους Αμερικανος. Ακολουθε η συμμετοχ της Ελλδας στην διεθν εκστρατεα της Ουκρανας εναντον των μπολσεβκων, με την οποα εξασφαλζει μεν κποια εσημα απ την Αντντ, παρλληλα μως στρφει εναντον της το νεαρ σοβιετικ καθεστς.

Περιγραφ: C:\Users\Βασλης\Desktop\93-1919_files\19192CE9CCEB1CF8ACEBFCF852CCEA3CEBCCF8DCF81CEBDCEB72CCEB_009.jpgΚατ τη συνεδραση του αντατου συμμαχικο συμβουλου στις 22 Απριλου 1919, οι Αγγλογλλοι και οι Αμερικανο, εκμεταλλευμενοι την απουσα του Ιταλο εκπροσπου, δνουν στην Ελλδα την δεια να καταλβει την ευρτερη περιοχ της Σμρνης (μια κταση 17.000 τετραγωνικν χιλιομτρων περπου). Επισμως, η αποστολ εκενη στοχεει στην τρηση της τξης και στην προστασα των χριστιανικν πληθυσμν, μχρι να επιτευχθε η σναψη της τελικς ειρηνευτικς συμφωνας. Ουσιαστικ, μσω της απφασης τους εκενης, οι Αγγλογλλοι επιδικουν να χρησιμοποισουν τον ελληνικ στρατ ως δναμη κροσης για τον πειθαναγκασμ της Τουρκας σε ουσιαστικ υποταγ και αφετρου να περιορσουν τα ιταλικ επεκτατικ σχδια, που θγουν μεσα και καρια τα δικ τους συμφροντα.

Η επιχερηση για τη στρατιωτικ κατληψη της Σμρνης θα πραγματοποιηθε, μετ απ κποιες καθυστερσεις και αναβολς, στις 2 Μαου 1919. Κατ την αποββαση τους οι ελληνικς δυνμεις γνονται δεκτς με απεργραπτο ενθουσιασμ απ τους λληνες κατοκους, οι οποοι και αποτελον την πλειοντητα του λου πληθυσμο της περιοχς. Αντθετα, δχονται επθεση απ ομδες Τορκων ενπλων και απαντον. Κατ τις συγκροσεις χνουν τη ζω τους 2 λληνες και 5 Τορκοι στρατιτες, εν υπρχει και νας μικρς αλλ αδιευκρνιστος αριθμς νεκρν και τραυματιν στον μαχο πληθυσμ.

 

Τι προβλεπε η συνθκη των Σεβρν

κρως ωφελημνη απ τη Συνθκη των Σεβρν βγαινε η Ελλδα, που κατοχρωνε επισμως την κατοχ της Δυτικς Θρκης και παρλληλα ενσωμτωνε και την Ανατολικ, μχρι περπου την Κωνσταντινοπολη (η πλη αυτ και τα Στεν περνοσαν σε καθεστς διεθνος ελγχου). Ακμα, η Ελλδα παιρνε τα νησι μβρο και Τνεδο και επισημοποιοσε την παρουσα της στην περιοχ της Σμρνης και στην ενδοχρα της (που βρσκονταν δη υπ ελληνικ λεγχο, απ το Μιο του 1919). Θα πρπει να σημειωθε εδ τι το καθεστς της ελληνικς κατοχς της Σμρνης ταν ιδιμορφο και εχε πενταετ διρκεια. Μετ την παρλευση της προθεσμας αυτς, οι κτοικοι θα αποφσιζαν ελεθερα με δημοψφισμα για την ενσωμτωση της λης περιοχς στην Ελλδα.

Πρα απ τις πιο πνω ρυθμσεις, η Ελλδα φαινταν να χει δη εξασφαλσει τα Δωδεκνησα πλην της Ρδου (με ιδιατερη ελληνοταλικ συμφωνα) και την Κπρο (υπρχε σχετικ βρετανικ υπσχεση), εν συνεχζονταν οι διαβουλεσεις και για τη Βρειο πειρο.

 

Περιγραφ της υπογραφς της Συνθκης

Σε παλαιτερο τεχος του περιοδικο Αρμενικ (αρ. 27, Σεπτμβριος - Οκτβριος 2002) ο Κασπρ Καραμπετιν μεταφρει τη σκην της υπογραφς της συνθκης πως την εχε περιγρψει σε αναφορ του ο αντιπρσωπος της Αρμενας Αβεντς Αχαρονιν:

«H αθουσα της υπογραφς ταν στο κντρο του εργοστασου των ξακουστν κρυστλλων της πλης του Σεβρ. Στο κντρο λαβαν θσεις οι εκπρσωποι των μεγλων χωρν. Οι θσεις των αντιπροσπων των μικρν χωρν βρσκονταν δεξι και αριστερ της αθουσας.

Μλις προσλθαν λοι οι εκπρσωποι, λγο μετ τις τσσερις, εισλθε στην αθουσα ο πρεδρος και εκπρσωπος της Γαλλας κ. A. Μιλερν. Απουσαζαν μνο οι Τορκοι εκπρσωποι, που περμεναν να κληθον στον κτω ροφο. Μετ την εντολ του προδρου τος κλεσαν και συνοδεα του κλητρα, που τους ανγγειλε «Οι κριοι Πληρεξοσιοι της Οθωμανικς Αυτοκρατορας», εισλθαν στην αθουσα. Με τα χαρακτηριστικ κκκινα φσια στα κεφλια τους, χαιρτισαν τους παρισταμνους και λαβαν τις θσεις τους δπλα απ τους εκπροσπους της Ελλδας. Αμσως μετ ο πρεδρος Μιλερν σηκθηκε απ τη θση του και επε τα ακλουθα: «Κριοι, δηλνω τι η συνθκη που θα υπογραφε τρα εκφρζει τις θσεις που χουν αποδεχθε λα τα μρη». Αμσως μετ κλεσε τους πληρεξουσους της Τουρκας να υπογρψουν τη συνθκη. Σηκθηκαν ρθιοι ο γερουσιαστς στρατηγς Χαμδ Πασ, ο γερουσιαστς Ρζα Τεβφκ Μπης και ο Ρεστ Ναλς Μπης και με σταθερ βματα πλησασαν στο κεντρικ τραπζι που ταν τοποθετημνη η συνθκη, με νευρικς κινσεις υπγραψαν και αμσως γρισαν στις θσεις τους. Αμσως μετ υπγραψαν οι εκπρσωποι της M. Βρετανας, της Γαλλας, της Ιταλας και της Ιαπωνας και αμσως μετ κλεσαν εμνα.

 

Η συνθκη και οι λληνες.

Οι ροι αυτο αποτελοσαν οπωσδποτε θριαμβευτικ νκη για την Ελλδα και δικαωση των θυσιν στις οποες εχε υποβληθε απ το 1912 και ιδως απ το 1916-17, οπτε μπκε ουσιαστικ και τυπικ στον Παγκσμιο Πλεμο με την πλευρ της Αντντ. Ακμα, αποτελοσε πλρη δικαωση της εξωτερικς πολιτικς που εχε ακολουθσει απ το 1914 ο Ελευθριος Βενιζλος, μιας πολιτικς που τον φερε σε σγκρουση με το βασιλι Κωνσταντνο και σηματοδτησε την οδυνηρ περοδο του Εθνικο Διχασμο (1915-17).

Στη βση αυτ, οι βενιζελικο πανηγρισαν την υπογραφ της συνθκης και θερησαν τι αυτ παγωνε τα ελληνικ δκαια και τι, επομνως, αποτελοσε τη σταθερ βση για τον τελικ ελληνικ θραμβο -με τη σμπραξη της διεθνος κοιντητας- στο ανοιχτ ακμα μτωπο της Μικρς Ασας, που «εχε σηκσει κεφλι» ο Κεμλ με τους ακραους εθνικιστς του.

Τον ενθουσιασμ αυτν δεν συμμεριζταν η κωνσταντινικ αντιπολτευση, που -με σαφ λλειψη μεγαλοψυχας- εξακολουθοσε να καθορζεται απ τα διχαστικ σνδρομα και να παρουσιζει τη συνθκη ως αποτυχα.

Και οι δο, πντως πλευρς, δεν φανονταν να εντοπζουν τους πραγματικος κινδνους που δημιουργοσε για την Ελλδα η ασταθς διεθνς κατσταση και οι αυξανμενες στρατιωτικς δυσκολες στη Μικρ Ασα.

 

Η συνθκη και οι Τορκοι.

Η υπογραφ της Συνθκης των Σεβρν βρκε την Τουρκα σε κατσταση ανασττωσης. Η σουλτανικ κυβρνηση εχε χσει πλον ολοκληρωτικ το κρος της και ουσιαστικ η εξουσα της περιοριζταν στην Κωνσταντινοπολη και σε περιοχς ελεγχμενες απ τους συμμχους. Πραγματικς κυραρχος των εξελξεων ταν πλον ο Κεμλ Ατατορκ, ο οποος εχε ξεκινσει το κνημα αντστασης εναντον των Ελλνων και εχε επιβλει τον πρωταγωνιστικ του ρλο με τα εθνικ συνδρια του Ερζερομ και της Σεβστειας (Αγουστος - Σεπτμβριος του 1919) και αργτερα με τη σγκληση της Μεγλης Εθνοσυνλευσης στην γκυρα (Μρτιος 1920).

Για τον Τορκο ηγτη και τους οπαδος του η Συνθκη των Σεβρν δεν ταν παρ να «κουρελχαρτο» ανλογο με εκενο της Ανακωχς του Μοδρου (1918), που θα ακυρωνταν στην πρξη με την νοπλη αντσταση του τουρκικο λαο εναντον των ξνων εισβολων. Κριος στχος ταν φυσικ οι λληνες (οι μνοι που εχαν ιστορικος ττλους στη Μικρ Ασα) και δευτερεοντες οι Γλλοι, οι Ιταλο και οι γγλοι, με τους οποους θα μποροσε να γνει (πως κι γινε) τελικς συμβιβασμς.

Στο πλευρ του φαινταν να βρσκεται, λλωστε, και το νεαρ σοβιετικ καθεστς της Ρωσας, το οποο εχε κθε λγο να αντιπαρατθεται στην Αντντ αλλ και ειδικ στην Ελλδα, που εχε συμμετσχει στην εκστρατεα της Ουκρανας του 1919 εναντον των μπολσεβκων.

 

Η συνθκη και οι σμμαχοι.

Με τη Συνθκη των Σεβρν οι σμμαχοι της Αντντ επιτυγχνουν λους σχεδν τους αντικειμενικος στχους που εχαν θσει. Οι γγλοι φανονται να κερδζουν τη μερδα του λοντος, θτοντας κτω απ μεσο μμεσο λεγχο τους μια τερστια περιοχ, που ξεκιν απ τον Εξεινο και την Κωνσταντινοπολη και φτνει ως τη ντια Αραβα και τον Περσικ κλπο. Ακμα, επιβεβαινουν -για λογαριασμ των διων και των συμμχων τους- το διαβητο αποικιακο τπου καθεστς των «διομολογσεων». μεσα ωφελημνοι εμφανζονται και οι Γλλοι, που εξασφαλζουν ισχυρ ερεσματα στη Μση Ανατολ και στην Κιλικα της Μικρς Ασας. Ακολουθον οι Ιταλο, με επσης «δικαιματα» επ της νοτιοδυτικς Μικρς Ασας και με σταθερ (παρ τις αντθετες υποσχσεις τους προς τον Βενιζλο) την παρουσα τους στα Δωδεκνησα.

Οι σμμαχοι αυτο, αν και συναινον στις παραχωρσεις προς την Ελλδα, δεν δεχνουν διατεθειμνοι και να τις επιβλουν στους Τορκους εθνικιστς του Κεμλ. Πλον ουδτεροι παρουσιζονται οι γγλοι, οι οποοι ωστσο εναι εκενοι που εχαν υποστηρξει με τη μεγαλτερη θρμη τον Βενιζλο, ως προς την ικανοποηση των ελληνικν δικαων (γνωρζοντας σως τι η ελληνικ παρουσα στη Μικρ Ασα θα λειτουργοσε ως προστατευτικ ασπδα για τους διους). Ως προς τους Γλλους, που εχαν εκφρσει επιφυλξεις για τη βιωσιμτητα της Συνθκης των Σεβρν, αυτο θα κινηθον γργορα προς την κατεθυνση εξυπηρτησης των δικν τους αποκλειστικ συμφερντων και σντομα θα προσεγγσουν τον Κεμλ για να προσκομσουν μεσα και μμεσα οικονομικ και πολιτικ οφλη. Ακμη πιο εχθρικο για την Ελλδα θα σταθον οι Ιταλο, που εχαν σταθε αρνητικο προς τα ελληνικ δκαια στη Μικρ Ασα, εχαν υπογρψει μως -κτω απ πισεις- τις σχετικς διατξεις της Συνθκης των Σεβρν. Αυτο, σε πολ σντομο χρονικ διστημα, θα μετατραπον σε ουσιαστικος συμμχους του Κεμλ και θα καταβλουν κθε προσπθεια για τη νκη του επ των Ελλνων.

 

Συνπειες .

Περιγραφ: OI ΜΕΓΑΛΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣΗ Συνθκη των Σεβρν υπρξε πργματι θραμβος για την ελληνικ διπλωματα, που μως -πως αποδεχτηκε- δεν καλυπτταν απ ουσιαστικς συμμαχικς εγγυσεις και δεν πειθε για την αποτελεσματικτητα της. σα εχε κερδσει η Ελλδα πρεπε να τα κατοχυρσει στο πεδο της μχης, αντιμτωπη μ' ναν ισχυρ και φανατισμνο εχθρ -το εθνικιστικ κνημα του Κεμλ- που κθε λλο παρ εμφανιζταν ανοργνωτο και διπλωματικ απομονωμνο. Με τη Συνθκη των Σεβρν η σουλτανικ εξουσα καταρρακνεται πλρως στη συνεδηση του τουρκικο λαο και οι κεμαλικο αναδεικνονται σε πραγματικος κυραρχους του παιχνιδιο και σε μοναδικος φορες εξουσας. Η πραγματικτητα αυτ δεν αγνοεται απ το νεαρ σοβιετικ καθεστς του Λνιν, που υποστηρζει ανοιχτ τους Τορκους εθνικιστς και στις 3 Δεκεμβρου 1920 υπογρφει μ' αυτος την περφημη Συνθκη του Αλεξαντροπλ, που σχεδν ισοδυναμοσε με σναψη πολιτικοστρατιωτικς συμμαχας. Η κνηση εκενη του Λνιν εναι εκολα εξηγσιμη, αν υπολογσει κανες τη στση που εχαν κρατσει οι σμμαχοι της Αντντ (αλλ και η δια η Ελλδα) απναντι στην επανσταση του.

Η τουρκοσοβιετικ προσγγιση θα επιδρσει καταλυτικ στο θατρο της διεθνος πολιτικς και γργορα θα μετατρψει τον Κεμλ σε συνομιλητ των εταρων της Αντντ, που σταδιακ θα εγκαταλεψουν την Ελλδα κυριολεκτικ στην τχη της, για να υπερασπιστον τα δικ τους ανατολικ συμφροντα.

Την πολιτικ αυτ μεταστροφ τους (που ισοδυναμοσε με ουσιαστικ ακρωση της Συνθκης των Σεβρν) θα διευκολνουν οι δραματικς πολιτικς εξελξεις στην Ελλδα, δηλαδ η ττα του Βενιζλου στις εκλογς του Νοεμβρου 1920 και η επιστροφ των αντιπλων του στην εξουσα. Το γεγονς αυτ θα δσει το λλοθι στους Αγγλογλλους να αποστασιοποιηθον πλρως απ τις ποιες τυπικς δεσμεσεις εχαν αναλβει με τη Συνθκη των Σεβρν και να κινηθον με λυμνα τα χρια στην ανατολικ τους πολιτικ. Με τη στση τους αυτ, ουσιαστικ προδιαγρφεται πλον καθαρ η τραγωδα του 1922.

 

Δο πειροι και πντε θλασσες

H Ελλδα δεν πτυχε λες τις επιδιξεις της. Δεν της δθηκαν η Βρειος πειρος, τα Δωδεκνησα (δθηκαν στην Ιταλα), οτε η Κωνσταντινοπολη η Κπρος (παρμεινε αγγλικ κτση). Αλλ ο Βενιζλος διεκδκησε τα μγιστα για να εξασφαλσει τα απαρατητα. H Ελλδα πτυχε την επικρωση της κυριαρχας της στη Δυτικ Θρκη (την εχε παραδσει η Βουλγαρα στους Συμμχους με τη Συνθκη του Νεγ) και λαβε την Ανατολικ Θρκη ως την Τσατλτζα, την Ιμβρο και την Τνεδο, πτυχε την κατοχρωση των δικαιωμτων της επ των υπολοπων νσων του Αιγαου και της ανατθηκε η διοκηση της Σμρνης και της ενδοχρας της για πντε χρνια, μετ την παρλευση των οποων το τοπικ κοινοβολιο που θα ιδρυταν θα μποροσε, αν το επιθυμοσε, να ζητσει την νωση της περιοχς με την Ελλδα χοντας και τη δυναττητα διεξαγωγς δημοψηφσματος μεταξ του πληθυσμο.

Ευνοκτερο διακανονισμ δεν μποροσε να εχε ελπσει η Ελλδα. H επιτυχα του Βενιζλου γγιζε τα ρια του θριμβου. Ο εμπνευσμνος σο και ακαταπνητος πολιτικς ετοιμαζταν να επιστρψει στην πατρδα χοντας πραγματοποισει το νειρ του για την «Ελλδα των δο ηπερων και των πντε θαλασσν».

Αλλ δο μλις ημρες μετ την υπογραφ της Συνθκης των Σεβρν να θλιβερ γεγονς ρθε να προκαλσει τον πρτο τριγμ στο λαμπρ ελληνικ οικοδμημα το οποο εχε δη αρχσει να υψνεται. Δο απτακτοι αξιωματικο αποπειρθηκαν να δολοφονσουν τον Ελευθριο Βενιζλο σε σιδηροδρομικ σταθμ του Παρισιο απ που αυτς θα ξεκινοσε για το ταξδι της επιστροφς του στην Ελλδα.

H αππειρα απτυχε και ο Βενιζλος γλτωσε με ελαφρ τραματα. Αλλ η μεταστροφ της μορας τσο του Βενιζλου σο και ολκληρου του Ελληνισμο φανεται τι εχε αρχσει.

Στις εκλογς της 1ης Νοεμβρου 1920 το κμμα του θριαμβευτ Βενιζλου καταψηφστηκε και ο διος δεν εξελγη καν βουλευτς. H αντιβενιζελικ παρταξη ανλθε στην εξουσα και ο Κωνσταντνος επστρεψε στην Ελλδα και στον θρνο (ο Αλξανδρος εχε πεθνει πριν απ να μνα). Με ελογη τη βαθι απογοτευσ του ο Βενιζλος εγκατλειψε την πολιτικ σκην και φυγε αυτοεξριστος στο εξωτερικ.

 

Μετ την συνθκη των Σεβρν

Αμσως μως μετ την ττα του Βενιζλου στις εκλογς εγκατλειψε την πολιτικ. Oι νικητς των εκλογν μετ την παρατηση του Παλου Κουντουριτη απ το αξωμα του αντιβασιλα, σχημτισαν κυβρνηση υπ την ηγεσα του Δ. Ρλλη και με τη συμμετοχ των Δ. Γοναρη, Π. Τσαλδρη, Ν. Καλογεροπολου, Θ. Ζαμη, Ι. Ρλλη και Π. Μαυρομιχλη. Η να κυβρνηση διακρυξε την πρθεσ της να διενεργσει δημοψφισμα για την επνοδο του εξριστου στην Ελβετα βασιλι Κωνσταντνου, παρ την αντθετη εκδηλωμνη αντθεση των Συμμχων, ακμα και προ των εκλογν, η οποα επιβεβαιθηκε με να διακονωση Αγγλας, Γαλλας και Ιταλας (22 Νοεμβρου 1920). Στην ανακονωση κατγγειλαν την ανειλικριν κατ το παρελθν στση του γερμανφιλου βασιλι και προειδοποιοσαν τι σε περπτωση επιστροφς του εξριστου βασιλι θα θεωροσαν τον εαυτ τους απαλλαγμνο στο μλλον απ κθε αλληλεγγη προς την ελληνικ κυβρνηση.

Ακμα και η αντιβενιζελικ ηγεσα μεθυσμνη απ την σαρωτικ νκη της στις εκλογς ερμηνεει τις προειδοποισεις των Συμμχων, ως δθεν «μπλφα της Μεγλης Βρετανας για να ευχαριστσει τη Γαλλα», η οποα απροκλυπτα πλον πολεμοσε τη Συνθκη των Σεβρν.

Μλις την προηγομενη του δημοψηφσματος (22 Νοεμβρου 1920) για την επιστροφ του Κωνσταντνου επιτρπει τη δημοσευση απ τον Τπο των αντιδρσεων των Συμμχων μας. Ο δημοκρατικς μως τπος πεζε την κυβρνηση να αποτρψει την επιστροφ του βασιλι και να ματαισει το δημοψφισμα. Εκενο το δυσμενς κλμα για την Ελλδα τον Νομβριο του 1920 αποτυπνεται σε υπμνημα του στελχους του Φρεν Οφις Χρολντ Νκολσον, ο οποος πρβλεπε τι οι Σμμαχοι χραξαν μα πορεα, που «θα κατστρεφε μνιμα τον ιστ των συνθηκν ειρνης και θα φερνε την Ελλδα στις διαστσεις μας δναμης τρτης τξης». Και ο Βρετανς διπλωμτης χωρς περιστροφς κατληγε: Οι Γλλοι και οι Ιταλο θλουν να καταστρψουν την Ελλδα της Συνθκης των Σεβρν. Το αποτλεσμα λοιπν του δημοψηφσματος της 22 Νοεμβρου, ταν μαζικ ψφος για την επιστροφ του Κωνσταντνου με τα επακλουθα αρνητικ συμβντα. να μνα αργτερα (25 Δεκεμβρου 1920) με να διακονωση των τριν Δυνμεων προς την Ελλδα διακοπτταν η παροχ του υπλοιπου των πιστσεων απ το μεγλο πολεμικ δνειο των 750 εκατομμυρων φργκων που εχε εγκριθε για την Ελλδα.

Κατ κακ τχη ο ελληνικς στρατς απτυχε σε επιχερησ του στο Δορλαιο (Εσκ Σεχρ) κατ των Κεμαλικν. Την 18/21 Ιανουαρου 1921 οι Σμμαχοι ρχισαν να κνουν κιλας λγο για αναθερηση της Συνθκης των Σεβρν και την οποαν εχαν συναποφασσει αρχικ. Γι’ αυτ τον λγο συνεκλεσαν δισκεψη την 8/2 1921 στο Λονδνο. Εκε επρκειτο να τροποποιηθε η συνθκη σμφωνα προς τα ττε πραγματικ περιστατικ. Θα γιντανε δεκτ ως μλη της τουρκικς αντιπροσωπας και αντιπρσωποι της κυβρνησης της γκυρας.

Η Ελλδα ατυχς λπιζε, τι η συνθκη των Σεβρν τανε ο καταστατικς χρτης, συνταχθες υπ λων των συμμχων Δυνμεων. Στη δετερη συνεδραση στις (10) 23 Φεβρουαρου η συνδισκεψη κρινε, τι πρπει να επανεξετσει τις στατιστικς που υποβλθηκαν απ τον Βενιζλο προ της υπογραφς της συνθκης των Σεβρν των πληθυσμν Σμρνης και Θρκης.

Την 27/12 Μαρτου η Συνδισκεψη καμε νες προτσεις, ευνοκς και αυτς υπρ των Τορκων, αλλ χι και τσο πολ σε βρος της Ελλδας. Θα εκκνωναν την Κωνσταντινοπολη, ταν οι Δυνμεις θα πειθτανε περ της καλς πστης των Τορκων στην εκτλεση των υποχρεσεν τους. Τα στεν θα αφοπλζονταν, δο αντιπρσωποι της Τουρκας θα γιντανε δεκτο στην επ τοτο επιτροπ. Οι νοπλοι δυνμεις της Τουρκας αναβιβζονταν σε 75.000 χιλ. νδρες. Στη Θρκη, που κατεχε και κυβρνα η Ελλδα δεν θα υπρχε καμα μεταβολ.

Οι λληνες θα εκκνωναν την περιοχ Σμρνης, πλην της πλης Σμρνης. Στο εσωτερικ της περιοχς θα οργανωντανε εντπια χωροφυλακ κτω απ συμμχους αξιωματικος. Η περιοχ της Σμρνης θα τανε αυτνομος κτω απ διοικητ χριστιαν, διοριζμενος απ την Κοινωνα των Εθνν. Για τους Αρμενους θα ιδρονταν εθνικ εστα. Για τους ξνους υπηκους στην Τουρκα θα εκπονοσαν ειδικ καθεστς απ δικαστικ Επιτροπ.

 

Καταστροφ στη Μικρ Ασα

Την δια εποχ δραματικς εξελξεις εχαν δρομολογηθε και στο εσωτερικ της Τουρκας. Καθημαγμνη απ τον πλεμο, ταπεινωμνη απ την ττα, με το κρτος παρλυτο και με τον ελληνικ στρατ να κατχει ζωτικ χρο στη Μικρ Ασα και να επεκτενει διαρκς την παρουσα του προς Ανατολς, η χρα βρισκταν στο κατφλι της πλρους διλυσης. Την κρσιμη αυτ ρα ως σωτρας της Τουρκας εμφανστηκε ο φιλδοξος και ευφυς, επσης μως και αδστακτος, αξιωματικς Μουσταφ Κεμλ, ο επιλεγμενος Ατατορκ. Ο Κεμλ κρυξε επανσταση, σχημτισε προσωριν κυβρνηση (αργτερα κατργησε το σουλταντο και ανακρυξε την Τουρκικ Δημοκρατα) και καταπιστηκε αμσως με την ανασυγκρτηση του τουρκικο στρατο θτοντας ως πρτιστο καθκον του την εκδωξη των Ελλνων.

Βοθεια στα σχδια του Κεμλ πρσφερε θελ της η κυβρνηση της Αθνας με την ασνετη πολιτικ της ταν επτρεπε την αλγιστη προλαση των ελληνικν δυνμεων προς Ανατολς, με αποτλεσμα την απομκρυνσ τους απ τα κντρα ανεφοδιασμο τους ως την πλρη εξντληση των εφοδων τους αλλ και των φυσικν τους δυνμεων. Ηταν η ευκαιρα που περμενε ο Κεμλ. Εξαπλυσε σφοδρ επθεση, οι δυνμεις του τρεψαν τους Ελληνες σε τακτη φυγ και καταδικοντς τους φτασαν ως τη Σμρνη και την πυρπλησαν. Βρισκμαστε στα τλη Αυγοστου του 1922. H Μικρασιατικ Καταστροφ χει συντελεστε.

Το νο τουρκικ καθεστς δεν αναγνωρζει τη Συνθκη των Σεβρν και απαιτε νες ειρηνευτικς διαπραγματεσεις με τους νικητς του A' Παγκοσμου Πολμου. Οι Σμμαχοι δεν μπορον να αρνηθον. Δεν μπορε να αρνηθε οτε το νο ελληνικ καθεστς, η στρατιωτικ επανσταση του Σεπτεμβρου του 1922 υπ τους αξιωματικος Νικλαο Πλαστρα και Στυλιαν Γονατ, η οποα χει αναλβει την εξουσα στην Αθνα. Και παρακαλε τον εξριστο Ελευθριο Βενιζλο να αναλβει το βαρ καθκον να την εκπροσωπσει.

μως η μεγλη καταστροφ εχε πλον συντελεσθε και δεν ταν δυνατς να αποτραπε’ι πως αποδεχτηκε ιστορικ.

 

Η Συνθκη των Σεβρν μσα απ τα πρωτοσλιδα των εφημερδων

Πς υποδχτηκαν τη συνθκη των Σεβρν στην Ελλδα; Τα πρωτοσλιδα τριν εφημερδων της εποχς δνουν το στγμα. Μια αναζτηση στη Συλλογ Ψηφιακν Εφημερδων της Εθνικς Βιβλιοθκης αποκαλπτει διαφορετικς οπτικς γωνες.

Δετε τα πρωτοσλιδα των εφημερδων της εποχς «Εμπρς», «Μακεδονα» και «Ριζοσπστης» (30/7/1920) για να καταλβετε πως παρουσιστηκε το γεγονς. Φυσικ θα ανγτιληφθετε πολ διαφορετικ προσγγιση. 

 

Περιγραφ: C:\Users\Βασλης\Desktop\Συνθκη των Σεβρν\empros.jpg

Βντεο σχετικ με τη συνθκη των Σεβρν

ντυπη βιβλιογραφα 

1. «Θρκη: Η ιστορα του β. ελληνισμο» Κ. Βακαλπουλου εκδ. Κυριακδη σελ. 300 

2. «ΙΣΤΟΡΙΚΑ» Τομ. 3/τ. 30 εκδ. Ελευθεροτυπα σελ. 33-36 

3.Μικρασιατικ καταστροφ του Κ. Φωτιδη εκδ. Καλοκθη σελ. 416 

4. «Τολμν» Τριμ. Περιοδικ ομοσπονδας ειδ. Δυνμεων τ. 20/2006 

5. Εθνικς διχασμς 1916-1917, Ο Κωνσταντνος, ο Βενιζλος και το "Ανθεμα" Συλλογικ, Ελευθεροτυπα

6. Ιστορα του Ελληνικο θνους, εκδοτικ Αθηνν

7. Παπαρρηγπουλος Κωνσταντνος, Ιστορα του Ελληνικο θνους, Εστα

8. Milton, Giles, Χαμνος παρδεισος: Σμρνη 1922 Η καταστροφ της μητρπολης του μικρασιατικο Ελληνισμο Εκδσεις: ΜΙΝΩΑΣ

9. Νετερον Εγκυκλοπαιδικν Λεξικν Ηλου

10. Μεγλη Ελληνικ Εγκυκλοπαδεια Π. Δρανδκη

11. Ε Ιστορικ

12. "Καταστροφ της Σμρνης", Αφιρωμα ΤΑ ΝΕΑ, 2008.

 

Ηλεκτρονικ βιβλιογραφα

1. http://ellinismoskaiellines.blogspot.com

2. http://el.wikipedia.org

3. http://www.asxetos.gr

4. http://www.tovima.gr

5. http://www.veniselos.gr

6. http://www.armenika.gr/

7. http://desiris.blogspot.gr

8. http://www.laosver.gr