Μρτιν Λοθερ Κινγκ

Πολιτικς αγωνιστς (1929-1968)

8 2011

Βασλης Φουρτονης: δσκαλος, αναπληρωματικς Αιρετς ΑΠΥΣΠΕ Αττικς, Αντιπρεδρος Συλλγου Εκπ/κν «Ο ΠΕΡΙΚΛΗΣ»

 

Η ζω και το ργο του Μρτιν Λοθερ Κινγκ

Ακμα και μετ το δετερο παγκσμιο πλεμο, το μεγαλτερο μρος των Αμερικνων δεν εχε απασχοληθε με το γεγονς τι το 1/3 των κατοκων των Ηνωμνων Πολιτειν, οι συμπολτες με μαρη επιδερμδα, εχαν αποκλεισθε απ τα καλτερα σχολεα, απ τα εστιατρια και τα δημσια πρκα. ταν περιορισμνοι στο βθος των λεωφορεων, δεν μποροσαν να ψηφσουν στις σημαντικς εκλογς. Δεν μποροσαν να νοσηλευτον σε νοσοκομεα, επειδ «ταν νοσοκομεα για λευκος». μως ταν υποχρεωμνοι να εκτελον την στρατιωτικ τους θητεα σε ιδιατερες μονδες των ενπλων δυνμεων των Ηνωμνων Πολιτειν και αν πολεμον πως καναν και κατ το δετερο παγκσμιο πλεμο.

Ανμεσα σ’ αυτος ταν και ο νθρωπος που τολμοσε να ονειρεεται, ο ηγτης των Αφροαμερικανν που πυροβλησε εξ επαφς τον εφιλτη του ρατσισμο, ο εφημριος απ την Τζρτζια ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ.

Η οικογνει του εχε εγκατασταθε στο Νο Κσμο, δη απ το 2ο μισ του 19ου αι. O Μρτιν Λοθερ Κινγκ, που γεννθηκε το 1929 ταν νγρος, αλλ προνομιοχος. Στον κσμο των νγρων ο Μρτιν ζοσε κτω απ προνομιακς συνθκες, απολμβανε την οικονομικ θση του πατρα του και μεγλωνε με τις ηθικς και πνευματικς αρχς των γονιν του. Η θση του ταν αναμφισβτητα προνομιακ σε σγκριση με τα λλα παιδι των νγρων. Αλλ αργ γργορα θα ερχταν και γι’ αυτν η στιγμ της αλθειας, η οδυνηρ σγκρουση με την παρλογη πραγματικτητα, η μρα που κποιος θα τον ανγκαζε να σκεφτε το χρμα των χεριν του, το χρμα του προσπου του, και θα του λεγε: «Φγε, εσαι μαρος». τσι το παιδ μαθε απ κοντ τη λξη που δειχνε την περιφρνηση των λευκν για το σκορο χρμα της επιδερμδας. Παρλο που στο σχολεο ταν απ τους καλτερους μαθητς, εχε αποκλεισθε απ τα παιχνδια των λευκν παιδιν της συνοικας. Δεν τον θελαν στην συντροφι τους γιατ ταν «γχρωμος».

Στο σπτι του ρχονταν βροχ τα απειλητικ τηλεφωνματα της Κου-Κλουξ-Κλαν, της διαβητης τρομοκρατικς οργνωσης που ξεφτρωσε το 1866 στο Παλσκι του Τννεση, με σκοπ να διαιωνσει τη δουλεα των μαρων.

Σε ηλικα 15 ετν ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ ξεκνησε να φοιτ στο Κολγιο Μρχαουζ της Ατλντας, με βση ειδικ πργραμμα για ταλαντοχους μαθητς. Στο τελευταο τος των σπουδν του εγκατλειψε δι παντς το ενδιαφρον του για την ιατρικ και τη νομικ και επλεξε, υπ την ντονη ψυχολογικ πεση του πατρα του, τη σταδιοδρομα του κληρικο. Τα επμενα τρα χρνια σποδασε στο Θεολογικ Σεμινριο του Κρζερ στο Τσστερ της Πενσυλβανας απ που αποφοτησε το 1951 με δπλωμα θεολογας.

Τερστια επδραση στην δη αφυπνισμνη σκψη του σκησε η φιλοσοφα της «πολιτικς ανυπακος» και της «μη βας» του Μαχτμα Γκντι καθς και οι θεωρες των σγχρονων προτεσταντν θεολγων. Απ το Κρζερ βρθηκε στο Πανεπιστμιο της Βοστνης που και γνρισε τη μετπειτα σζυγ του Κορτα Σκοτ. Εκε εξλλου εναγκαλστηκε και μια στρεη βση για τις δικς του θεολογικς και ηθικς αρχς πνω στην οποα χτισε και τη διδακτορικ διατριβ του «Συγκριτικ μελτη των ιδεν περ Θεο στη σκψη του Πουλ Τλιχ και του Χνρι Νλσον Βμαν». Ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ αντιλαμβανταν τον θε ως μια εμπρσωπη ονττητα· ο νθρωπος εκκαλετο να οδηγηθε απ τον θε.

Περιγραφ: Μρτιν Λοθερ ΚινγκΟ Μρτιν Λοθερ Κινγκ αφιερθηκε στην κοινωνικ δρση και προτμησε να δρσει στο Ντο. τσι γινε νας λαμπρς διανοομενος. Στα 25 χρνια του ο Λοθερ Κινγκ ταν καλς ιεροκρυκας. ‘ταν αποφσισε να πει στο Μοντγκμερι, γνριζε τι διλεγε το χειρτερο ντρο του ρατσισμο σ’ λο το Ντο. Οι νγροι δεν εχαν δικαωμα ψφου, τα παιδι τους φοιτοσαν σε ξεχωριστ σχολεα, ταν θματα της αστυνομικς θηριωδας. Μα απ τις πιο μισητς μορφς διαχωρισμο μεταξ Λευκν-Μαρων στο Ντο ταν εκενη που ασκθηκε απ την εταιρα που εκμεταλλεονταν τη συγκοινωνα της πρωτεουσας της Αλαμπμα. Η πελατεα της ταν σχεδν λοι νγροι. Οι οδηγο μεταχειρζονταν τους νγρους σαν εμπορεματα. Τους βριζαν «αρπηδες», «τργους». ‘ταν το καθημεριν ταξδι της ντροπς. διναν την θση τους στους λευκος. Η εντολ πραγματοποιοταν συνθως χωρς κουβντα. Μια συχη νγρα η Ρζα Πρκς δεν κουνθηκε μετ την εντολ του οδηγο. Ο οδηγς σταμτησε το λεωφορεο και φναξε 2 αστυνομικος οι οποοι και τη συνλαβαν. Το γκτο «πρε φωτι» απ την εδηση της συλλψεως. νας στλεχος της N.A.A.C.P. (Εθνικς Επιτροπς Υπερσπισης των Μαρων) ριξε την ιδα για 24ωρο μποκοτζ: «Μην παρνετε το λεωφορεο, μια νγρα πγε φυλακ, γιατ αρνθηκε να δσει την θση της στους λευκος». H απεργα πτυχε. Η επιτυχα αξιοποιθηκε, αποφασσθηκε να δημιουργηθε η νωση Βελτισεως του Μοντγκμερι με επικεφαλς αυτν που ασκοσε τη μεγαλτερη επιρρο εκε, τον Κινγκ. O Κινγκ επε στο λγο του: «Κουραστκαμε πια να ανεχμαστε τις διακρσεις και τις ταπεινσεις»

Στη διρκεια της παρθενικς ομιλας του ως προδρου της οργνωσης επδειξε την εξχουσα ρητορικ του δειντητα: «Δεν χουμε λλη επιλογ απ το να διαμαρτυρηθομε. Επ πολλ χρνια χουμε δεξει απστευτη υπομον. χουμε δημιουργσει μερικς φορς στους λευκος αδελφος μας την εντπωση τι μας ρεσε ο τρπος με τον οποο μας μεταχειρζονταν. ρθαμε μως εδ για να λυτρωθομε απ την υπομον εκενη που μας κνει να υπομνουμε οτιδποτε το λιγτερο απ την ελευθερα και τη δικαιοσνη». Το αμερικανικ θνος εχε μλις αποκτσει μια να φων 382 μρες αργτερα οι μαροι του Μοντγκμερι εχαν αποκτσει τη δικ τους θση στο λεωφορεο.

Αναγνωρζοντας την ανγκη ενς μαζικο μαρου κινματος, ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ δημιοργησε την οργνωση «Συνδισκεψη της Χριστιανικς Ηγεσας των Πολιτειν του Ντου» εγκαινιζοντας πλον και επσημα τον ισβιο αγνα κατ των φυλετικν διακρσεων. χοντας εξασφαλσει να ισχυρ βμα στον Ντο ξεκιν τις ανθρωπιστικς περιοδεες του αν τις ΗΠΑ, συζητε με τους μαρους για τα πολιτικ τους δικαιματα, ακολουθε την πολιτικ της ενεργο μη βας διοργαννοντας καθιστικς διαδηλσεις και πορεες διαμαρτυρας, συναντ ξνους ηγτες, δνει πρινους λγους (εκενο το θεπνευστο «χω να νειρο» στη διρκεια μιας ειρηνικς «διαφυλετικς» συγκντρωσης στην Ουσιγκτον στις 28 Αυγοστου 1963 θα μενει στην Ιστορα), διακηρσσει τι «χει φθσει η κατλληλη στιγμ που μια συντονισμνη εξρμηση εναντον της αδικας θα μποροσε να αποφρει μεγλα και χειροπιαστ οφλη».

Τα πρτα χρνια της δεκαετας του 1960 η δημοτικτητ του φθνει στο αποκορφωμ της. Το 1964 του απονμεται το Νομπλ Ειρνης εν ψηφζεται ο Νμος περ Πολιτικν Δικαιωμτων που εξουσιοδοτε την ομοσπονδιακ κυβρνηση να επιβλλει την απλειψη των φυλετικν διακρσεων στους δημσιους χρους και να δικει ποινικ τις διακρσεις τσο στα κρατικ μσα κοινς ωφλειας σο και στην απασχληση. Σε λγο μως θα εμφανιστον τα πρτα σημεα αντιπολτευσης στους κλπους του μαρου κινματος η φιλοσοφα της μη βας «σκοντφτει» λο και συχντερα σε εξαγριωμνους ριζοσπστες που δεν αργον να του «κολλσουν» και το κρως ειρωνικ προσωνμιο «de Lawd» («ο κ. Προσευχμενος»). Ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ προσπαθε να διευρνει τη βση της οργνωσς του: συγκροτε να μτωπο των φτωχν πληθυσμν απ λες τις φυλς, τσσεται κατ του Πολμου του Βιετνμ, πολεμ πλον «για μια ριζικ αναδιρθρωση ολκληρης της κοινωνας, μια επανσταση αξιν».

Στις 4 Απριλου 1968 ο μαρος ηγτης δολοφονεται σε ηλικα 39 ετν απ ναν λευκ «αδελφ» εν στεκταν στο μπαλκνι του μοτλ στο οποο εχε καταλσει με τους στενος συνεργτες του στο Μμφις του Τεννεσ. Στις 10 Μαρτου 1969 ο δολοφνος του Τζιμς Ιρλ Ρι ομολογε και καταδικζεται σε 99 ετν ειρκτ.

Η κηδεα, σμφωνα με την επιθυμα του Μρτιν πρεπε να εναι απλ και σντομη. γινε μως το αντθετο. Ο τελευταος αποχαιρετισμς ταν μακρς, συγκεχυμνος και περπλοκος. Η φυλετικ νταση γνεται λο και πιο δραματικ. Μα η μορφ του Κνγκ διατηρε λο το κρος της στους μελετητς της νας Επανστασης. Στο βιβλο του «Οι αδερφο των Σολεντντ» ο Τζωρτζ Τζκσον γραψε: «Ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ προσπθησε να κατευθνει το πθος και το κνημα των νγρων των Ηνωμνων Πολιτειν στη γραμμ που εκενος θεωροσε πιο κατλληλη».

Οι αγνες, αλλ και η θυσα του Μρτιν Λοθερ Κινγκ δεν πγαν χαμνοι δη απ τις 2-7-64, επ προεδρας Λντον Τζνσον ψηφστηκε o νμος για τα αστικ δικαιματα των νγρων.

Θα ταν παρληψη να μην να πολ σημαντικ απσπασμα απ την γνωστ ομιλα του Μρτιν Λοθερ Κινγκ:

«χω να νειρο τι κποια μρα στους κκκινους λφους της Georgia τα παιδι των δολων και τα παιδι των δουλοκτητν θα καθσουν επιτλους μαζ στο τραπζι της αδελφοσνης.

χω να νειρο τι τα μικρ μου παιδι κποια μρα θα ζσουν σ’ να θνος που δεν θα κρνονται απ το χρμα που χει το δρμα τους αλλ απ το χαρακτρα τους. ταν αφσουμε την ελευθερα ν’ αντηχσει απ κθε μικρ και κθε μεγλο χωρι, απ κθε πολιτεα και κθε πλη θα χουμε επιτλους πλησισει αυτ τη μρα που λα τα παιδι του Θεο, Μαροι και Λευκο, Εβραοι και Εθνικο, Προτεστντες και Καθολικο θα ενσουν επιτλους τα χρια και θα τραγουδσουν το παλι νγρικο σπιρτσουαλ:

Ελεθεροι επιτλους

Ευχαριστομε το Παντοδναμο Θε

Εμαστε επιτλους ελεθεροι.»

 

Η εικνα του Μρτιν Λοθερ Κινγκ που εμφανζεται στη σγχρονη ιστορα των ΗΠΑ δεν ανταποκρνεται στη δρση των τελευταων χρνων της ζως του.

Σαρντα τρα χρνια απ τη δολοφονα του Μρτιν Λοθερ Κινγκ χουν περσει και αυτ τη βδομδα θα προβληθε και πλι στις αμερικανικς τηλεορσεις το διο ντοκιμαντρ με τις γνωστς σκηνς: ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ αγωνζεται κατ του διαχωρισμο των μαρων στο Μπρμιγχαμ (1963), ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ εκφωνε τον περφημο λγο για "το νειρ του" (I have a dream) στην Ουσιγκτον (1963), ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ διαδηλνει στη Σλμα της Αλαμπμα για το δικαωμα ψφου (1965), και, τλος, ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ νεκρς στο μπαλκνι ενς μοτλ στο Μμφις (1968). Θα λιπει μως το μεσοδιστημα απ το 1965 ως το 1968. Σ' αυτ το διστημα ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ οργνωσε τις σημαντικτερες καμπνιες της ζως του. λες οι ομιλες του χουν κινηματογραφηθε. μως ποτ δεν τις δεχνει η αμερικανικ τηλεραση. Τα μεγλα μσα ενημρωσης δεν εναι ακμα πρθυμα να συμφιλιωθον με τη δρση του Κινγκ τα τελευταα χρνια της ζως του. Και προτιμον να την αποσιωπον.

 Αυτο που να ανακηρξουν τα γενθλια του Κινγκ σε εθνικ εορτ, εναι οι διοι που θλουν να μενουν στην εικνα του 1963. Σε μια εικνα που εναι καθησυχαστικ, γιατ προβλει τον απστολο της «μη-βας», τον κρυκα της νομιμτητας. Μια εικνα που δεν ανταποκρνεται την πραγματικτητα, ταν μετ τη θσπιση των νμων για τα πολιτικ δικαιματα το 1964 και το 1965 ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ στρφηκε στα θεμλια των φυλετικν διακρσεων και υποστριξε τι οι νμοι των πολιτικν δικαιωμτων εναι χρηστοι αν δεν συνοδεονται απ αναγνριση των δικαιωμτων του ανθρπου, συμπεριλαμβανομνων των οικονομικν δικαιωμτων. ταν ττε που περιγραψε τη χαδη απσταση που χωρζει τον φτωχ απ τον πλοσιο πολτη των ΗΠΑ και ζτησε «ριζικς αλλαγς στην κοινωνα» και αναδιανομ του πλοτου. Αυτ η ριζοσπαστικοποηση του λγου του συνοδετηκε με μια σαφ αντιιμπεριαλιστικ και αντιμιλιταριστικ τοποθτηση. Αντθεση στον πλεμο του Βιετνμ, καταγγελα του καθεσττος της Ντιας Αφρικς, συμμαχα με τους καταπιεζμενους της Λατινικς Αμερικς.

Λγους μνες πριν απ το θνατ του, την παραμον των Χριστουγννων του 1967, ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ κανε τον απολογισμ των τελευταων χρνων: «Πρπει να σας ομολογσω σμερα, τι λγο καιρ μετ την ομιλα μου εκενη στην Ουσιγκτον «χω να νειρο», ρχισα να βλπω τι το νειρο εχε μεταβληθε σε εφιλτη. ταν ταν τσσερα μορφα, ανυπερσπιστα, αθα μαρα κορτσια δολοφονθηκαν σε μια εκκλησα του Μπρμιγγχαμ της Αλαμπμα.»

Τον Φεβρουριο του 1965, ο Κινγκ, τιμημνος με το Νμπελ Ειρνης, θα βρεθε στο κελ της φυλακς της Σλμα. Ττε που ρθει να του συμπαρασταθε ο Μλκολμ Χ, λγες μρες πριν απ τη δικ του δολοφονα. Στη Σλμα ο Μλκολμ Χ θα δηλσει προς την Κορτα Κινγκ τι εναι πραγματικς σμμαχος. Ο Βνσεντ Χρντιγκ, νας απ τους στεντερους συνεργτες του Κινγκ τα τελευταα χρνια της ζως του, θα σχολισει αργτερα αυτ τη σγκλιση των δυο τραγικν ηγετν: «Ο νας συμπλρωνε τον λλο, και προς το τλος της ζως τους το γνριζαν.»

Η εξγερση των μαρων στο γκτο Γουτς στο Λος ντζελες τον Αγουστο του 1965 βρσκει τον Κινγκ σε μια φση αναθερησης της στρατηγικς του. Ο πολιτικς του λγος γνεται σκληρτερος απ κθε λλη φορ: «Στα ταξδια μου στο Βορρ ρθα αντιμτωπος με το τραγικ γεγονς τι σχεδν σε καμι μεγλη πλη δεν υπρχει δμαρχος που να διαθτει πολιτικ γραμμ, κατανηση και πολ περισστερο συμπθεια για τα θματα των πολιτικν δικαιωμτων. Οι ελπδες μας για μια εκοσια κατανηση υπρξαν μια χμαιρα. Το μνο που συνντησα ταν τφλωση, βραδνοια και σκληρτητα. λα αυτ μπορον να αλλξουν μνο με να δυναμικ κνημα.»

Τρα εναι η στιγμ που ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ αποφασζει να τοποθετηθε ανοιχτ στο πιο καυτ ζτημα, τον πλεμο του Βιετνμ. Τα μλη της οργνωσς του τον προειδοποιον τι θα κοπον τα χρηματικ βοηθματα απ οικονομικος παργοντες. ταν ακμα η περοδος που δεν εχε γνει ακμα δημοφιλς στους κλπους των προοδευτικν Αμερικανν η αντθεση στον πλεμο. μως ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ δεν διστζει.

 Με την ομιλα του στην εκκλησα Ρβερσαντ στη Να Υρκη, να ακριβς χρνο πριν απ' τη δολοφονα του, κηρσσει τη δικ του αντιπολεμικ εκστρατεα και απαντ προκαταβολικ σ' αυτος που θα τον κατηγορσουν ως προδτη, τι θα ταν προδοσα αν δεν μιλοσε. Αυτ η ομιλα, αποσπσματα της οποας δημοσιεουμε πιο κτω, δεν χει καμι θση στους επσημους εορτασμος. Ακμα και τα βιβλα που τη δημοσιεουν, αρκονται σε μια λογοκριμνη μορφ της, χωρς μλιστα να ειδοποιον τον αναγνστη τι ο λγος του Κινγκ χει υποστε περικοπς.

Μετ την ομιλα αυτ, το επσημο αμερικνικο κρτος θεωρε πλον τον Κινγκ ανοιχτ εχθρ. Τα ΜΜΕ ξεκινον καμπνια εναντον του. Το σοβαρ περιοδικ Τιμ χαρακτηρζει την ομιλα «δημαγωγικ συκοφαντα, που ακογεται σαν εκπομπ απ το Ρδιο-Ανι». Και η γκυρη Ουσιγκτον Ποστ συμπληρνει: «Ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ ξεστμισε πικρς και βλαπτικς καταγγελες, τις οποες δεν μπρεσε (και δεν θα μποροσε) να τεκμηρισει. Με την ομιλα προσβαλε τους φυσικος του συμμχους. Πολλο που μχρι σμερα τον κουγαν με σεβασμ δεν θα του δεξουν ποτ πια την δια εμπιστοσνη. Ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ μεωσε τη χρησιμτητ του προς το σκοπ του, προς τη χρα του, προς το λα του.»

μως ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ δεν υποχωρε. Απαντ ευθως στην επθεση των ΜΜΕ: «Υπρχει κτι περεργα αντιφατικ στη στση ενς Τπου που σε εξυμνε ταν λες τι πρπει να εμαστε μη βαιοι απναντι στον Μπουλ Κνορ και τον Τζιμ Κλαρκ (σ.σ. πρκειται για τους ρατσιστς σερφηδες του Μπρμιγχαμ και της Σλμα) και σε καταριται ταν λες τι πρπει να εμαστε μη βαιοι απναντι στα μικρ σκουρχρωμα παιδι του Βιετνμ. Κτι στραβ χει αυτς ο Τπος.»

Το καλοκαρι του 1967 η εξγερση των μαρων εξαπλνεται σε 150 πλεις σε πολλς πολιτεες. Η κυβρνηση του Λντον Τζνσον απαντ με στρατ και τανκς. Την επομνη της στρατιωτικς επμβασης στο Ντιτριτ, ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ στλνει τηλεγρφημα στον πρεδρο για να καταγγελει την «αυτοκτονικ και παρλογη» στση του Κογκρσου: «Πρκειται για να παρδειγμα ηθικο ξεπεσμο.» Ττε παρουσιζει τη να εκδοχ της θεωρας του για τη μη βα: «Πς μπορε η κυβρνηση να καταγγλλει τη βα των μαρων στα γκτο, ταν η δια χει δσει να παρδειγμα βας στην Ασα που συντραξε λο τον κσμο; Μνον σοι αγωνζονται για την ειρνη χουν το ηθικ δικαωμα να μιλον για μη βα.»

Στο τλος του '67 ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ προετοιμζει την πιο επιθετικ πολιτικ του εκστρατεα, την Καμπνια του Φτωχο Λαο. «Οι απβλητοι της χρας μας -οι φτωχο λευκο και οι φτωχο μαροι- ζουν σε μια απνθρωπα δικη κοινωνα. Πρπει να οργανσουν μια επανσταση ενντια σ' αυτ την αδικα, χι ενντια στη ζω των συμπολιτν τους, αλλ ενντια στις δομς εκενες που επιβλλουν την ρνηση της κοινωνας να ρει το γος της φτχειας.»

Ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ διατρχει τη χρα για να συγκεντρσει τον «πολυφυλετικ στρατ των φτωχν». Το σνθημα της μη βας αντικαθσταται απ την πολιτικ της μαζικς ανυπακος: «Η μη βαιη διαμαρτυρα πρπει τρα να ωριμσει σε να νο εππεδο, τσι στε να ανταποκριθε στην ανυπομονησα των μαρων και τη σκληρ αντσταση των λευκν. Αυτ το υψηλτερο εππεδο εναι η μαζικ πολιτικ ανυπακο.»

 

Απσπασμα απ την περφημη ομιλα του Μρτιν Λοθερ Κινγκ στην εκκλησα Ρβερσαντ της Νας Υρκης, στις 4 Απριλου 1967

Το κεμενο που ακολουθε εναι απσπασμα απ την περφημη ομιλα του Μρτιν Λοθερ Κινγκ στην εκκλησα Ρβερσαντ της Νας Υρκης, στις 4 Απριλου 1967. Δεν ταν η πρτη φορ που εξφραζε την αντθεσ του στον πλεμο του Βιετνμ, αλλ για πρτη φορ συνδεσε αυτ την αντθεση με τη στρατηγικ του κινματος.

ρχεται κποτε μια στιγμ που η σιωπ γνεται προδοσα. Αυτ η στιγμ ρθε για μας ως προς το Βιετνμ. Η αλθεια των λγων τοτων εναι αναμφβολη, αλλ η αποστολ στην οποα μας καλον εναι πρα πολ δσκολη. Ακμη κι ταν ωθονται απ τις αξισεις μιας εσωτερικς αλθειας, οι νθρωποι δεν αντιστκονται εκολα στην πολιτικ της κυβρνησς τους, κυρως σε καιρ πολμου. Και το ανθρπινο πνεμα δεν κινεται δχως μεγλη δυσκολα ενντια στην απθεια της κομφορμιστικς σκψης που κυριαρχε στο περιβλλον του και στον γρω κσμο. Πρπει μως να προχωρσουμε. (...)

Η τραγικ πραγματικτητα μου αποκαλφθηκε ταν αντιλφθηκα τι ο πλεμος κνει κτι πολ χειρτερο απ το να εξανεμζει τις ελπδες των φτωχν. Στλνει τους γιους, τους αδελφος και τους ντρες τους να παλψουν και να σκοτωθον σε ποσοστ εξαιρετικ υψηλτερα απ τον υπλοιπο πληθυσμ. Παρνουμε τους νεαρος μαρους ντρες, σακατεμνους απ την κοινωνα μας, και τους στλνουμε οκτ χιλιδες μλια μακρι να εξασφαλσουν στη ΝΑ Ασα ελευθερες που ποτ δεν γνρισαν στην Τζρτζια και το Ανατολικ Χρλεμ. Νισαμε τσι επανειλημμνα την ωμ ειρωνεα να παρακολουθομε στην τηλεραση μαρα και λευκ αγρια να σκοτνουν και να σκοτνονται μαζ για να θνος που στθηκε ανκανο να τα βλει στο διο θρανο. Τα βλπουμε, ενωμνα απ μια βναυση αλληλεγγη, να κανε μαζ τις καλβες κποιου φτωχο χωριο, αλλ ξρουμε πολ καλ τι δεν θα ζσουν ποτ στην δια γειτονι του Ντιτριτ.

Ο επμενος λγος κατ του πολμου προρχεται απ να βαθτερο εππεδο συνεδησης, καθς γεννθηκε απ την εμπειρα μου στα γκτο του Βορρ τα τρα τελευταα χρνια - κυρως τα καλοκαρια. Στους απεγνωσμνους, απορριμμνους και οργισμνους νεαρος μαρους που συνντησα λεγα διαρκς τι τα μολτοφ και τα ντουφκια δεν εναι σε θση να λσουν τα προβλματα. Δοκμασα να τους προσφρω την πιο βαθι μου συμπαρσταση και ταυτχρονα να επιμενω στην πεποθησ μου τι η κοινωνικ αλλαγ προποθτει τη μη βαιη δρση. Αλλ με ρωτοσαν - και δεν εχαν δικο: τι γνεται λοιπν στο Βιετνμ; Μου λεγαν τι το διο μας το θνος χρησιμοποιε τη μεγαλτερη δση βας για να λσει τα προβλματ του, για να επιφρει τις αλλαγς που επιθυμε. Με τις ερωτσεις τους κατλαβα τι ποτ πια δεν θα μποροσα να σηκσω τη φων μου κατ της βας των καταπιεσμνων στα γκτο προτο προηγουμνως τοποθετηθ ξεκθαρα ως προς τον μεγαλτερο σγχρονο παραγωγ βας στον κσμο - την δια μου την κυβρνηση. Για το καλ αυτν των παιδιν, για το καλ της κυβρνησης, για το καλ των εκατοντδων χιλιδων ανθρπων που σφαδζουν κτω απ τη βα μας, δεν μπορ να παραμενω σιωπηλς.

Σε εκενους που με ρωτον "δεν εσαι πια νας ηγτης του κινματος για τα πολιτικ δικαιματα;", ζητντας τσι να με αποκλεσουν απ το κνημα της ειρνης, χω να απαντσω το εξς: Στα 1957, ταν ιδρσαμε τη Χριστιανικ Δισκεψη του Ντου, το σνθημ μας ταν "Να σσουμε την ψυχ της Αμερικς". μαστε πεισμνοι πως δεν πρπει να περιορσουμε την οπτικ μας σε μερικ δικαιματα για τους μαρους, αλλ αντθετα εκφρσαμε την πεποθηση τι η Αμερικ δεν θα ελευθερωθε δεν θα σωθε ποτ απ τον εαυτ της παρ μνον ταν οι απγονοι των σκλβων της χσουν για πντα τις χειροπδες που ακμη φορον. (...)

Για μνα, η σνδεση ενς ιερα με την ειρνη εναι τσο προφανς, στε μερικς φορς ξαφνιζομαι με σους με ρωτον γιατ μιλ κατ του πολμου. σως αγνοον τι το χαρμσυνο γγελμα απευθνεται σε λους - κομμουνιστς και καπιταλιστς, στα παιδι τους και τα δικ μας, σε μαρους και λευκος, επανασττες και συντηρητικος. Μπως λησμνησαν τι οφελω υπακο σε εκενον που αγπησε τσο τους εχθρος του στε να πεθνει γι' αυτος; Τι μπορ να πω στους "Βιετκνγκ", στον Κστρο το Μο; Να τους απειλσω με θνατο να μοιραστ τη ζω μου μαζ τους;

Αυτ εναι πιστεω το προνμιο και το χρος λων σοι υπακοουμε σε δεσμος ευρτερους και βαθτερους, δεσμος που υπερβανουν τους στενος στχους και τις θσεις του δικο μας θνους. Εμες οφελουμε να μιλομε για τους αδναμους, για σους δεν χουν φων, για τα θματα του θνους μας και γι' αυτος που ονομζει εχθρος, γιατ καμι ανθρπινη δναμη δεν μπορε να κνει τα ανθρπινα αυτ ντα να πψουν να εναι αδελφο μας. (...)

Η τρλα του Βιετνμ πρπει με κποιο τρπο να τελεισει. Και πρπει να τη σταματσουμε αμσως. Μιλ ως τκνο του Θεο και αδελφς των φτωχν του Βιετνμ που υποφρουν. Μιλ γι' αυτος που η γη τους ερημθηκε, που αφανστηκαν τα σπτια τους, που καταστρφηκε ο πολιτισμς τους. Μιλ για τους φτωχος της Αμερικς που πληρνουν το διπλ τμημα: σμπαραλιασμνες ελπδες στην πατρδα, θνατος και διαφθορ στο Βιετνμ. Μιλ ως πολτης του κσμου, ενς κσμου εμβρντητου απ το δρμο που πραμε. Μιλ ως Αμερικανς στους ηγτες του διου μου του θνους. Η πρωτοβουλα του πολμου υπρξε δικ μας. Απ εμς πρπει να ρθει και η πρωτοβουλα για τον τερματισμ του.

 

Ο βολος ρωας

Το ποημα που ακολουθε γρφτηκε απ τον Καρλ Ουντελ Χιμς, λγους μλις μνες μετ τη δολοφονα του Κινγκ. Με μεγλη ακρβεια περιγρφει -προφητικ- τη δημιουργα του μθου "Μρτιν Λοθερ Κινγκ" και την αποσιπηση της πραγματικς του δρσης.

Τρα που εναι για τα καλ νεκρς 

Ας τον υμνσουμε

ας χτσουμε μνημεα στη δξα του 

ας ψλουμε το ωσανν στο νομ του.

Οι νεκρο γνονται 

οι πιο βολικο ρωες: Ανμποροι

να σηκωθον 

και ν' αρνηθον τις εικνες

που πλθουμε απ τις ζως τους

τσι κι αλλις, 

εναι πιο εκολο να χτσεις μνημεα

απ το να φτιξεις ναν καλτερο κσμο.

Κι εμες, με τη συνεδηση συχη

θα μθουμε στα παιδι μας

τι ταν νας σπουδαος νθρωπος ... κι ας ξρουμε 

πως παραμνει 

η υπθεση για την οποα ζησε

και πως το νειρο για το οποο πθανε

παραμνει νειρο,

το νειρο ενς νεκρο ανθρπου.

 

Το χρονολγιο του Μρτιν Λοθερ Κινγκ

1929

15/1: Γννηση του Μρτιν Λοθερ Κνγκ στην Ατλντα, Τζρτζια.

1948

Ο Κνγκ χρζεται Βαπτιστς πστορας και αποκτ πτυχο κοινωνιολογας. Συνεχζει τις θεολογικς του σπουδς. Αρχζει να μελετ τη διδασκαλα του Γκντι.

1953-1955

18/2/53: Παντρεεται την Κορτα Σκοτ.

31/10/54: Τοποθετεται απ τον επσης πστορα πατρα του στην Εκκλησα της Ντξτερ Αβενιου, Μοντγκμερι.

5/6/55: Αποκτ διδακτορικ δπλωμα θεολογας απ το Πανεπιστμιο της Βοστνης.

1956

26/1: Σλληψη και φυλκιση του Κινγκ για υπρβαση του ορου ταχτητας. Εναι δη πρεδρος της νωσης που δημιουργθηκε τον Δεκμβριο του '55 με στχο το μποκοτζ των λεωφορεων του Μοντγκμερι, στερα απ τη σλληψη της μαρης Ρζα Παρκς που αρνθηκε να παραχωρσει τη θση της σε λευκ συνεπιβτη.

30/1: Βομβιστικ επθεση στο σπτι του. 

21/2: Δικαστριο καταδικζει τον Κινγκ και λλα 88 στελχη της μαρης κοιντητας βσει νμου που απαγορεει το μποκοτζ.

20/12: Το Αντατο Δικαστριο κρνει αντισυνταγματικς τις φυλετικς διακρσεις που εφαρμζονται στην Αλαμπμα και ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ εναι απ τους πρτους που θα ταξιδψουν με να λεωφορεο στο οποο οι επιβτες δεν ταξινομονται πλον βσει της φυλς τους.

1957-1958

8/8/57: Εκατ δεκαπντε μαροι ηγτες ιδρουν στο Μοντγκμερι τη Χριστιανικ Δισκεψη του Ντου (SCLC) και εκλγουν πρεδρ τους τον Κινγκ.

9/9/57: Το Κογκρσο εγκρνει νμο για τα πολιτικ δικαιματα και συγκροτε εδικ επιτροπ.

23/6/58: Ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ συναντ τον πρεδρο Αζενχουερ.

17/9/58: κδοση του πρτου του βιβλου: "Βμα προς την Ελευθερα. Η ιστορα του Μοντγκμερι". 

20/9/58: Δχεται επθεση με μαχαρι απ την Αζλα Κρι στο κντρο του Χρλεμ. Τραυματζεται σοβαρ στο στθος.

1959

3/2: Ταξιδεει στην Ινδα που θα παραμενει επ να μνα προσκαλεσμνος του πρωθυπουργο Νεχρο.

1960-1962 

24/1/60: Μετακομζει με την οικογνει του στην Ατλντα, που ορζεται πστορας στην δια εκκλησα με τον πατρα του.

22/6/60: Συναντται ιδιωτικ με τον υποψφιο των Δημοκρατικν Τζον Κνεντι.

19/10/60: Συλλαμβνεται για καθιστικ διαμαρτυρα στην Ατλντα, αρνεται να πληρσει εγγηση και φυλακζεται μαζ με τους υπλοιπους διαδηλωτς (φοιτητς).

16/12/61: Συλλαμβνεται κατ τη διρκεια διαδλωσης στο λμπανι. 

27/2/62: Καταδικζεται ως υπεθυνος παρνομης διαδλωσης.

27/7/62: Συλλαμβνεται στο Ολμπανι για απεθεια κατ της αρχς, παρακλυση συγκοινωνιν κ.λπ.

20/9/62: Πρτη αππειρα του Τζιμς Μρεντιθ να γνει δεκτς στο Πανεπιστμιο του Μισισπι. 

16/10/62: Ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ συναντται με τον πρεδρο Κνεντι και ζητ την μεση κατργηση των φυλετικν διακρσεων. 

1963

28/3: Γννηση του τταρτου παιδιο του.

16/4: Φυλακζεται στο Μπρμιγχαμ και γρφει το "Γρμμα απ μια φυλακ του Μπρμιγχαμ". 

28/8: Στο τλος της μεγλης Πορεας προς την Ουσιγκτον εκφωνε την περφημη ομιλα του "χω να νειρο".

10/10: Ο Ρμπερτ Κνεντι επιτρπει στο FBI να παγιδεσει το τηλφωνο του Κινγκ.

1964

Μρτιος: Ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ συναντ τον Μλκολμ Χ.

Ιονιος: Εκδδεται το βιβλο του "Γιατ δεν μπορομε να περιμνουμε". Δολοφονες υποστηρικτν των πολιτικν δικαιωμτων. Ξεκινον εξεγρσεις στο Χρλεμ, το Ιλινι και την Πενσιλβνια.

Δεκμβριος: Του απονμεται το Νμπελ ειρνης. Προηγουμνως χει επισκεφθε τον Βλι Μπραντ και τον Ππα Παλο.

1965

2/1: Ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ αναγγλλει την ναρξη του Προγρμματος Αλαμπμα, καμπνιας για τα πολιτικ δικαιματα των μαρων. 

21/2: Δολοφονεται ο Μλκολμ Χ.

16/3: Μαροι και λευκο διαδηλωτς κακοποιονται απ την φιππη αστυνομα στο Μοντγκμερι. Οι διαδηλσεις και πορεες συνεχζονται τις επμενες ημρες.

26/7: Περιοδεα του Κινγκ σε πλεις του Βορρ.

6/8: Ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ εναι μεταξ των παρντων, ταν ο πρεδρος Τζνσον υπογρφει το Νμο για τα Εκλογικ Δικαιματα. Τον διο μνα καταγγλλει τον πλεμο του Βιετνμ και απαιτε την μεση ναρξη διαπραγματεσεων.

1966

Φεβρουριος: Ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ νοικιζει διαμρισμα στο γκτο του Σικγο.

νοιξη: Περιοδεει στην Αλαμπμα για να ενισχσει τους μαρους υποψηφους.

16/5: Αντιπολεμικ δλωση του Κινγκ στην Ουσιγκτον.

6/6: Δολοφονεται ο ακτιβιστς Τζιμς Μρεντιθ στο Τζκσον.

10/7: Ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ εγκαινιζει καμπνια για την ελεθερη εγκατσταση των μαρων στο Σικγο. 

5/8: Λιθοβολεται κατ τη διρκεια πορεας στο Σικγο.

1967

12/3: Η Αλαμπμα υποχρενεται να μετατρψει σε μεικτ τα δημσια σχολεα.

25/3: Σε ομιλα του στο Σικγο, ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ επιτθεται στην κυβερνητικ πολιτικ στο Βιετνμ.

4/4: Ομιλα του Κινγκ για τον πλεμο του Βιετνμ στη Να Υρκη.

10/5: νας μαρος φοιτητς δολοφονεται στο Τζκσον.

6/7: Το υπουργεο Δικαιοσνης ανακοιννει τι στους εκλογικος καταλγους πντε ντιων πολιτειν χει γραφε το 50% των μαρων ψηφοφρων.

12-17/7: Σε ταραχς στο Νιου Τζρσι σκοτνονται 23 τομα και τραυματζονται 725.

23-30/7: 43 νεκρο στο Ντιτριτ. 

30/10: Ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ και επτ ακμη μαροι ηγτες φυλακζονται ως υπεθυνοι των διαδηλσεων του 1963 στο Μπρμιγχαμ.

1968

28/3: Ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ τθεται επικεφαλς πορεας στο Μμφις σε συμπαρσταση απεργν της περιοχς. Ακολουθον επεισδια κατ τη διρκεια των οποων δολοφονεται νας μαρος φηβος.

3/4: Η τελευταα ομιλα του Κινγκ στο Μμφις. 

4/4: Ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ δολοφονεται στο μπαλκνι του ξενοδοχεου του στο Μμφις απ ελεθερο σκοπευτ. Πεθανει στο νοσοκομεο Σεντ Τζζεφ'ς. Αργτερα θα συλληφθε και θα καταδικαστε για τη δολοφονα ο Τζιμς Ερλ Ρι.

9/4: Ο Μρτιν Λοθερ Κινγκ κηδεεται στην Ατλντα.

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ

James Melvin Washington (ed.) "A Testament of Hope" (εκδσεις Harper, 1986 Να Υρκη). Η πιο ολοκληρωμνη κδοση των σημαντικτερων ργων του Μρτιν Λοθερ Κινγκ, χωρς απκρυψη των τελευταων χρνων της δρσης του. Περιλαμβνεται αυτοσιος ο λγος του για το Βιετνμ.

Vincent Harding "Martin Luther King. The Inconveniant hero" (Orbis Books, 1996 Να Υρκη). Σειρ δοκιμων, απ ναν στεν συνεργτη του Κινγκ. Αποκαλπτεται με στοιχεα η επιχερηση συγκλυψης απ το επσημο αμερικανικ κρτος της ριζοσπαστικοποησης του Κινγκ μετ το 1964. Σε ειδικ κεφλαιο αναλεται ο λγος του Κινγκ κατ του πολμου στο Βιετνμ και οι αντιδρσεις των μσων ενημρωσης και των μυστικν υπηρεσιν.

Φ. Γκαβ κ.., "The Movement. Το αμερικνικο '68" (εκδσεις Κομμονα, Αθνα 1988). Συλλογικ ργο για το ριζοσπαστικ κνημα στην Αμερικ τη δεκαετα του '60. Περιλαμβνεται φυσικ το κνημα των μαρων.

Herbert Aptheker "A Documentary history of the negro people in the United States" (vol. 7, Carol Publishing Group, Να Υρκη 1994). Ανθολγιο κειμνων απ το κνημα των μαρων στις ΗΠΑ τη δεκαετα του '60. λα τα κεμενα εναι γραμμνα απ μαρους και μπορε κανες να συγκρνει τις απψεις του Κινγκ με εκενες λλων ηγετν της περιδου (Μλκολμ Χ, Στκλι Καρμικλ, κλπ). Ορατ εναι επσης η εξλιξη των απψεων του διου του Κινγκ.

 

ΔΕΙΤΕ

Μλκολμ Χ (Malcolm X) του Σπκ Λι (1992). Πολωρη κινηματογραφικ βιογραφα του μαρου ριζοσπστη ηγτη, αρκετ διαφωτιστικ για το κλμα μσα στο οποο αναπτχθηκαν οι αντιρατσιστικο αγνες της δεκαετας του '60. 

Ο Μισισιπς καγεται (Mississippi burning) του Αλαν Πρκερ (1988). Πολιτικ θρλερ με θμα την απαγωγ και δολοφονα τριν αγωνιστν για τα ανθρπινα δικαιματα στον αμερικανικ Ντο το 1964. Χαρακτηριστικ δεγμα του ξαναγραψματος της πρσφατης αμερικανικς ιστορας απ τους κυραρχους ιδεολογικος μηχανισμος: σαν πρωταγωνιστς του αντιρατσιστικο αγνα παρουσιζονται οι πρκτορες του FBI, που στην πραγματικτητα ββαια εχαν λλες ασχολες...

 

Πηγς:

http://www.tovima.gr

http://lyc30th.tripod.com

http://www.iospress.gr ( 29-3-1998)