13 2011

: , , / ӻ

 

Η γργορη εξπλωση της ελληνικς επανστασης του 1821 εχε ως μεση συνπεια την απτομη διακοπ της κυκλοφορας των λεγομνων προεπαναστατικν εντπων, για τα οποα χουμε αναφερθε σε προηγομενο ρθρο μας. (Πατστε ΕΔΩ για να δετε το ρθρο). Εξαρεση αποτλεσε το περιοδικ «Λγιος Ερμς» το οποο κλεισε για διαφορετικος λγους. Συγκεκριμνα μλις ο εκδτης του Κωνσταντνος Κοκκινκης, δημοσευσε το κεμενο του αφορισμο του Πατριρχη Γρηγορου Ε', ως παρρτημα στο τεχος της 1ης Μαου 1821 και μλιστα με τον προκλητικ ττλο «Επαρακαλσθην να δεχθ» - που σμαινε τι υποχρεθηκα να δεχθ – αυτ επσυρε την μνι των αυστριακν αρχν, οι οποες χι μνο απαγρευσαν την κυκλοφορα του περιοδικο αλλ τιμρησαν και τον εκδτη σε πολυετ φυλκιση.

Το μοναδικ απ τα προεπαναστατικ ντυπα που συνχισε τη λειτουργα του ταν ο «ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΤΗΛΕΓΡΑΦΟΣ», με εκδτη το Δημτριο Αλεξανδρδη, ο οποος συνχισε τη δραστηριτητ του μχρι το 1836.

μως η επανσταση του 1821 δημιοργησε την ανγκη να υπρχει κποιο ργανο κποια ργανα πληροφοριν τα οποα θα δημιουργοσαν ναν δαυλο επικοινωνας των αρχηγν με τους αγωνιστς στε να μπορον να εμψυχνουν και να κινητοποιον σους εχαν κποιες επιφυλξεις να προυν πλα.

Το γεγονς τι η ελληνικ επανσταση αντιμετωπστηκε στην αρχ, αλλ και για μεγλο χρονικ διστημα, ως ανατρεπτικ κνημα εναντον της νμιμης εξουσας του Σουλτνου, επβαλε την κδοση εφημερδων οι οποες θα εχαν βασικ επιδωξη τη διαφτιση των απλν αγωνιστν, την υπερσπιση των εθνικν διεκδικσεων και τλος την ενημρωση της ξνης κοινς γνμης για το δκαιο του ξεσηκωμο.

Βεβαως τα ντυπα του Αγνα δεν αποτελοσαν μνο μσο πληροφρησης και ενημρωσης, αλλ και κατευθυντρια ργανα του αγνα. Απ νωρς, σοι ασχολθηκαν με την προετοιμασα της Επανστασης εχαν συνειδητοποισει τη σημασα του Τπου. Ο διος ο Κορας τος εχε συμβουλψει για τη δημιουργα εφημερδας «εις διδοσιν ειδσεων». Ο Τπος της εποχς αντιλφθηκε σντομα το ρλο του και γι’ αυτ διαπιστνουμε τι τον απασχλησαν και διφορα λλα ζητματα: πως η λειτουργα του κρτους, η μορφ του πολιτεματος, η ελευθεροτυπα, οι καταχρσεις, οι αυθαιρεσες κ.λ.π.

Δεδομνων λων αυτν παρατηρομε, τι αμσως με την κρηξη της Επανστασης, εκδδονται κποιες εφημερδες, αρχικ χειργραφες, για να καλψουν τον τομα της ενημρωσης τα πρτα τη 1821-1822, γεγονς που αποκτ ιδιατερη σημασα για την παραπρα εξλιξη του αγνα.

Η εμφνιση, δη απ τον πρτο μνα του Αγνα, τον Μρτιο του 1821, μιας μικρς, χειργραφης εφημερδας, καταδεικνει την ανγκη που υπρχε για γκαιρη ενημρωση, και την οποα εχαν συνειδητοποισει ορισμνοι κκλοι. Το πρτο ενημερωτικ φλλο ακολουθε να δετερο και να τρτο, λα γραμμνα με το χρι, εν το πρτο κανονικ ντυπο κυκλοφορε τον Ιολιο - Αγουστο του 1821.

 

Χειργραφες εφημερδες

Οι πρτες εφημερδες της εποχς της επανστασης ταν χειργραφες. Αντιγραφες αναπαργαγαν το πρτο φλλο και στους τπους που φθαναν τα φλλα λλοι αντιγραφες αναλμβαναν να το ξαναγρψουν και να τα στελουν ακμα μακρτερα.

Εναι ββαιο τι μια εφημερδα σε χειργραφη μορφ σε μια εποχ που η τυπογραφα εχε κνει μεγλη προδο και ο Τπος την εχε απ καιρ εφαρμσει, συνιστοσε ξεπερασμνη μορφ ενημρωσης. Η εμφνιση της εν τοτοις επιβεβαωνε, συν τοις λλοις, την σημασα του Τπου, ιδιαιτρα σε περιδους κρσιμες, ταν η πληροφρηση ταν επεγουσα, αναγκαα και επιτακτικ. Η χειργραφη μως εφημερδα δημιουργθηκε τη στιγμ που δεν ταν ακμη διαθσιμοι οι τεχνικο μηχανισμο, προκειμνου να εξυπηρετηθον γλγορα μεσες προτεραιτητες του αγνα.

Η διαδικασα κδοσης αυτν των εντπων, που αναπτχθηκε στη Στερε Ελλδα, εχε ως εξς: ο εκδτης συνλεγε την λη απ επιστολς απ πληροφορες που του μεταφρονταν «στμα με στμα» και γραφε ο διος με την βοθεια ενδεχομνως κποιου γραμματικο, το πρτο μια σειρ απ φλλα. Κατπιν τα αντγραφαν σε μεγαλτερους αριθμος και τα απστελλαν με «πεζοδρμους» στις γρω περιοχς της Στερες και απναντι στις πλεις της Πελοποννσου. Στους τπους που φθαναν σχυε η δια τακτικ της αντιγραφς, στε να επιτυγχνεται η ευρτερη διδοση τους.

Σοβαρ κλυμα την πρτη αυτ περοδο για την διακνηση του Τπου, χειργραφου και ντυπου, στθηκε η απουσα ταχυδρομικς υπηρεσας, πργμα που ανγκασε λγα χρνια αργτερα δο εκδτες, τον Ικωβο Μγερ, εκδτη των «Ελληνικν Χρονικν» του Μεσολογγου και τον Ιωσφ Κιππε, τον εκδτη της εφημερδας «Ο Φλος του Νμου» της δρας να συστσουν μια στοιχειδη ταχυδρομικ υπηρεσα, στε να εξασφαλζεται η διακνηση των φλλων.

Στην κατηγορα των χειργραφων εφημερδων συγκαταλγονται τρα ντυπα. Αυτ εναι:

 

• ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΓΑΛΑΞΙΔΙΟΥ

Πρτη στη σειρ απ τις τρεις χειργραφες εφημερδες του Αγνα εναι η «Εφημερδα του Γαλαξιδου», η οποα πρασε στην ιστορα σαν «Ψευτοεφημερδα» η «Ψευτοφυλλδα», ονομασα που πρε για τις σκπιμες τερατολογες που κατγραφε, ιδως γρω απ' την υιοθτηση και ενσχυση του Αγνα απ τις ξνες δυνμεις. Περιεχε, δηλαδ, υλικ μελετημνο, ψυχολογημνο και απαρατητα «τονωτικ» για τις σκληρς μρες που ρχιζαν, ταυτχρονα με την επανσταση. Απ’ αυτ την εφημερδα μας εναι γνωστ να και μοναδικ τεχος, με ημερομηνα 27 Μαρτου 1821.

Ο Κων/νος Σθας που ανακονωσε την παρξη της (Περ. «Πανδρα», τεχος 19, 1868-69, σσ. 214-216), δωσε μνο μικρ μρος απ τα περιεχμενα της, δχως λλα στοιχεα, πως τον ακριβ ττλο, τη συχντητα, εν και εφσον υπρχε, το σχμα, σελδες, κ.λπ..

χει πρα πολ ενδιαφρον η λη του πρτου και μοναδικο τεχους και γι’ αυτ την αντιγρφουμε:

«Αδελφο Ρουμελιται, προεστο και καπεταναοι του Λιδωρικιο, Μαλανδρνου, Κρβαρι και σοι εν Χριστ αδελφο.

Γαλαξεδι 27 Μρτη 1821

Σμερα μας ρθαν εδησες απ σημαντικ προσπατα της Πλης και του Μορως, και μας λνε το πως οι Ροσοι επρασαν τα Μπαλκνια και τραβνε ντρτα στην Πλη. Το στρτευμα θα εναι 200.000 της στερης, και εκατ του πελγου (Νο 300.000 ). Η αρμτα, 8 βατσλα, τριπντιδες και φριγδες 24 ( Νο 32 ). Οι Τορκοι τραβινται στην πρα πντα. Πντε Ροσικα καρβια εξεμπαρκρησαν ασκρι στη Μνη και Νηκαστρο, και τρβηξαν ντρτα το κρφο της Πτρας γι να βγνουν το ασκρι, το τσιμπιχαν, και εκατ χιλιδες φλωρι (Νο 100.000 ), πεσκσι της Ρουσας στους Ρωμαους των αρμτων.

Οι Μωρατες πραν τη Τριπολιτσ, και οι Μανιτες τη Καλαμτα. Αριο μας ρχεται ο ρχοντας καπετν Ανδρας Λντος με χλιους πεντακσιους Βοστιζνους και ελπζουμε να ερη ολη τη Ρομελη στ' ρματα. Την ρα που γρφομε μας ρθε γραφ απ τον πιλτο των Ροσικων καραβινε Μαυροθαλασστη πως η αρμτα ραξε στον Ππα. Ακμη μας λγει το πως και η Φρντζα θλει το Ρωμικο.

Η βρδια μας εδε τα καρβια στο κρφο μας. Καλς να μας ρθουνε».

Ασφαλς παραποιημνη πληροφρηση, ενδεικτικ εν τοτοις των προθσεων του συντκτη να συμβλει, και με ανορθδοξους τρπους, στε να υπερνικηθον ενδοιασμο και αντιδρσεις, να πεισθον οι αναποφσιστοι και να αποτινξουν το δος μπροστ στο παρτολμο επαναστατικ κνημα. Η διδοση διογκωμνων, αισιδοξων μηνυμτων αποτελοσε σως, συμφων με την κρση κποιων υπευθνων κκλων, πρσφορο μσον στε να επηρεζονται συνειδσεις, να διαμορφνονται συμπεριφορς.

Ας σημειωθε το γεγονς τι και οι λλες χειργραφες εφημερδες καθς επσης και η πρτη ντυπη εφημερδα του 1821, η «Σλπιγξ Ελληνικ», χρησιμοποησαν, πιο μετρημνα σως, αλλ στην δια γραμμ, αυτ τη μθοδο, μια παρμοια δηλαδ τακτικ επηρεασμο της κοινς γνμης, πργμα που δηλνει σως την εφαρμογ, αν χι ενς κοινο, συμφωνημνου σχεδου, πντως τη σγκλιση κποιων απψεων σχετικς με τρπους επαφς αλλ και κινητοποησης ομδων του πληθυσμο.

 

• ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΑΙΤΩΛΙΚΗ

Λγους μνες μετ κανε την εμφνιση της, στο Μεσολγγι η δετερη χειργραφη εφημερδα του τους 1821. Εναι η «ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΑΙΤΩΛΙΚΗ». Πιθαντερος εκδτης της φρεται ο Νικλαος Λουριτης, ο μετπειτα «Αρχιγραμματες της Δυτικς Χρσου Ελλδος».

Και στην «ΑΙΤΩΛΙΚΗ» παρουσιζονται ειδσεις διογκωμνες χωρς αυτ να σημανει απαραιττως πως η εφημερδα ακολουθοσε πιστ την τακτικ των ψευδν καταγραφν. Στα τρα φλλα τα οποα χουν διασωθε (αρ. 1, 2, 7) ο αναγνστης πληροφορεται να πολεμικ, εξελξεις διαπραγματεσεων για συμμαχες μεταξ Ελλνων και Αλβανν για κοιν αντιμετπιση των Τορκων, να για στρατιωτικς κινσεις καπεταναων καθς και για την παρουσα των ελληνικν πλοων στην περιοχ του Ιονου.

Γραμμνη σε απλ, ρουσα γλσσα η «ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΑΙΤΩΛΙΚΗ», πλοσια σε πληροφορες απ τα στρατιωικ μτωπα, με καλ ενημρωση γρω απ θματα πολιτικς, δνει την εικνα καλ συγκροτημνου φλλου, με εξισορροπημνη λη διαμορφωμνη απ γνστη, υπεθυνο εκδτη.

 

• ΑΧΕΛΩΟΣ

Ο «ΑΧΕΛΩΟΣ» εναι η τρτη χειργραφη εφημερδα που κυκλοφρησαν μχρι το 1822, με εκδτη και αυτ το Νικλαο Λουριτη, το νομα του οποου αναγρφεται αμσως κτω απ τον ττλο του φλλου, στο Βραχρι, δηλαδ το Αγρνιο.

Ο «ΑΧΕΛΩΟΣ» υπρξε, κατ την ποψ μας, ο πρδρομος των επσημων κυβερνητικν φλλων. Δημοσευσε τα θεσπσματα και της αποφσεις της Γερουσας της Δυτικς Χρσου Ελλδος, τη σφραγδα της οποας φρει στην πρτη σελδα του φλλου. σες ειδσεις χουν καταχωρηθε και στα δο τεχη που χουν διασωθε, αναφρονται σε θματα σχετικ με την Διοκηση, τις ενργειες των γερουσιαστν, τους διορισμος και ιδως τις δραστηριτητες του προδρου της Γερουσας Αλεξνδρου Μαυροκορδτου αλλ και τις διαπραγματεσεις του για την επτευξη «γενικς συμμαχας» Ελλνων και Αλβανν.

Η γλωσσικ διατπωση των κειμνων εναρμονζεται πλρως με την ιδιτητα του επσημου κυβερνητικο φλλου, το οποο υπευθνως ενημερνει το κοιν.

πως γρφει ο Σπ. Λμπρος το 1904, ο οποος παρουσασε στο Νο Ελληνομνμονα το μοναδικ φλλο που διασθηκε, «….Των δο τοτων εφημερδων νεωτρα, Αχελος, ( λλη εναι εφημερς Αιτωλικ του Μεσολογγου), εναι επσημος φημερς της Προσωρινς διοικσεως της Δυτ. Χρσου Ελλδος… Η εφημερς συνετσσετο βεβαως υπ του Λουριτη. Αυτς το ο συνγων και κατατσσων τα γγραφα, τινα σαν ομοως ργον των ιδων αυτο χειρν ως αρχιγραμματως κα αυτς το γρφων το πρωττυπον, εξ ο αντεγρφοντο τα λοιπ τα χριν διαδσεως παρασκευαζμενα. ……Πσου χρνου διρκεσεν κδοσις του Αχελου δεν γιγνσκομεν. λλα πιθαντατα ο βος αυτο υπρξε βραχς»

Στην προμετωπδα και πνω απ τον ττλο, φερε το μβλημα της, που ταν η κυκλικ σφραγδα της Γερουσας. Στον πρτο κκλο αναγρφονται με κεφαλαα γρμματα: + ΓΕΡΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ Χ. ΕΔΛΑΔΟΣ. 1821 και σε δετερο ομκεντρο κκλο δφνινο στεφνι, στο κντρο δε ο Αχελος με μορφ επιτιθμενου ταρου, παρσταση παρμνη απ την αρχαιτητα. Ακολουθοσε ο ττλος μικρογρμματος, « Αχελος» και απ κτω: «φημερς Πολιτικ της Δυτικς Χρσου Ελλδος», υπογραμμισμνο. Στις δο επμενες σειρς γνωστοποηση και σσταση μαζ υπογραμμνη απ' τον αρχιγραμματα: «Εις λα τα εις την εφημερδα τατην εμπεριεχμενα δημσια ψηφσματα αντιγεγραμμνα ντα εκ των πρωτοτπων του αρχιγραμματως της επικρατεας, χρεωστται παρ πντων προσκουσα υποταγ». Η προμετωπδα τελεινει με τον τπο και τη χρονολογα: «Εν Βραχωρω της 24 Φεβρουαρου 1822».

«Πραν του διασωθντος μοναδικο φλλου», συνεχζει ο Σπ. Λμπρος, «της χειρογρφου εφημερδος «Ο Αχελος», τποτε λλο το ουσιαστικν περ ατο γνωρζομεν. "Αγνωστον κα το εν ξηκολοθησε κα επ πσον τυχν χρνον διρκεσεν κδοσς του. Η ρευνα δεν ηδυνθη να αποκλυψη μχρι σμερον λλο φλλον τοτου. Πιθαντατα βος του υπρξε βραχτατος, καθς βραχς λγω των αντξοων περιστσεων υπρξε και αυτς της Γερουσας της Δυτικς Χρσου Ελλδος ο βος».

 

ντυπες εφημερδες

Πολ σντομα γινε αντιληπτ απ’ λους τι πρεπε να υπρχουν στην επαναστατημνη Ελλδα ντυπες εφημερδες, οτως στε να ξεπεραστον οι δυσκολες που δημιουργονταν απ τις χειργραφες. Η ντυπη μως εφημερδα προποθτει την παρξη τυπογραφεου, τυπογραφικν στοιχεων και τυπογρφου.

τσι με την ναρξη της επανστασης ο Δ. Υψηλντης και ο Αλξανδρος Μαυροκορδτος και λγο αργτερα το Φιλελληνικ Κομιττο του Λονδνου καναν ενργειες στε να αποκτσει η επαναστατημνη Ελλδα τυπογραφεα, τυπογραφικ στοιχεα (γρμματα) και τυπογρφους. Χρη σ’ αυτς τις προσπθειες ρθαν στην χρα μας μσα σε τρα χρνια ξι τυπογραφεα. Το πρτο το φερε ο Δ. Υψηλντης απ την Τεργστη το καλοκαρι του 1821 στην Καλαμτα και τυπογρφος ταν ο Κωνσταντνος Τμπρας, ο οποος εχε σπουδσει στο Παρσι τυπογραφα.

Τα λλα πντε τυπογραφεα ρθαν το 1822 ως το 1824, να απ αυτ φερε ο Αλ. Μαυροκορδτος και τα λλα τσσερα ο συνταγματρχης Στγχοπ με τη χρηματοδτηση του Φιλελληνικο Κομιττου του Λονδνου.

Απ τη στιγμ που στθηκαν τα τυπογραφεα και υπρξαν και οι αντστοιχοι τυπογρφοι ταν πια δυνατ να τυπωθον οι πρτες ντυπες εφημερδες του αγνα. Στην κατηγορα των ντυπων εφημερδων του αγνα περιλαμβνονται οι:

• Σλπιγξ Ελληνικ

Στις αρχς του 1821 (8 Ιουνου 1821), ο Δημτριος Υψηλντης, αποβιβστηκε  στην δρα, απεσταλμνος του αδελφο του Αλξανδρου Υψηλντη, ως υπεθυνος για την προετοιμασα της επανστασης των Ελλνων κατ των Τορκων στην Πελοπννησο. Εχε φρει μαζ του πλα, πολεμικ υλικ κι να πλρες μικρ τυπογραφικ πιεστριο, το οποο εχε πρει απ την Τεργστη, απ’ που πρασε πριν ρθει στην δρα. Ο Ειρηνδης (Ομιλα περ του εφευρτου της τυπογραφικς τχνης, περιοδικ «Μερμνα») το περιγρφει ως εξς:

«Το πιεστριον το ξλινον με δο σιδηρς πλκας , ων η νω εχε το μισυ μγεθος της κτω , διο και το πτημα το διπλον εις την τπωσιν εκστου φλλου χρτου. Εχρει δε η κτω πλαξ οκτ σελδας εις 8ον» και «τα στοιχεα του τυπογραφεου του Υψηλντου σαν των 12 στιγμν, προμηθευμνα εκ Βενετας Λειψας. λα τα φωνεντα (και τα κεφαλαα) σαν χαρακτ, τοι εχον χωριστ τα πνεματα και τους τνους, οτινες προσαρμοζμενοι εις τα χαρακτ λεγμενα απετλουν τον κορμν αυτν ισοπαχ με τα τονα, διο και αι γραμματοθκαι, ελλειπντων των τονουμνων, σαν μικρα και επομνως ευμετακμιστοι».

Δυστυχς μως καννας λληνας τυπογρφος δεν υπρχε στε να λειτουργσει το τσο απαρατητο για τις ανγκες της προετοιμασας του αγνα τυπογραφεο. Αναζητντας επειγντως τυπογρφο, ο Δ. Υψηλντης πληροφορθηκε απ τον Υδραο Νααρχο Γιακουμκη (Ικωβος) Τομπζη Τουμπζη τι στα Ψαρ σθηκε και υπρχει ο Τυπογρφος Κωνσταντνος Τμπρας απ τις Κυδωνες (σημεριν Αβαλ ) της Μικρς Ασας. Αμσως δωσε διαταγ να φρουν τον Τμπρα στην Πελοπννησο για να αναλβει το τυπογραφεο.

Ο Κων/νος Τμπρας συνντησε το Δημτριο Υψηλντη στα Βρβαινα, που ταν το στρατηγεο του. Μαζ του κουβαλοσε συσκευασμνο σε κιβτια και φορτωμνο σε μουλρια το τυπογραφεο που εχε μεταφρει απ την Τεργστη, προκαλντας την περιργεια των αγωνιστν για το μυστριο που κρυβαν τα κιβτια. Εκε αποφσισαν να στηθε το τυπογραφεο στην Καλαμτα στο οποο τυπθηκε η πρτη ντυπη ελληνικ εφημερδα η «Σλπιγξ Ελληνικ».

Εκδτης και συντκτης ταν ο Θεκλητος Φαρμακδης, ο οποος εγκατλειψε τις σπουδς του στο πανεπιστμιο του Γκαττινγκεν της Γερμανας με υποτροφα του φιλλληνα λρδου Γκλφορντ και επστρεψε στην πατρδα μλις μαθε την ναρξη της Επανστασης.

Η σντομη θητεα του ως εκδτη στον «Λγιο Ερμ» το τος 1813 και η συνεργασα του στο περιοδικ με τον Κωνσταντνο Κοκκινκη τα τη 1816-1819, εχαν προσοικεισει τον Θ. Φαρμακδη, με θματα λειτουργας του Τπου, στε την αποφασιστικ αυτ ρα να εναι τοιμος να προσφρει τις υπηρεσες σ' αυτν τον πολ κρσιμο και επκαιρο τομα.

Το σντομο κεμενο, το οποο κυκλοφρησε με τον ττλο «Ανακρυξις» για να αναγγελει την προσεχ κδοση της εφημερδας, με τον ττλο «Σλπιγξ Ελληνικ», ως «επισττης και εκδτης» ορζει το νημα του επαναστατικο κινματος υπογραμμζοντας συνμα την αναγκαιτητα της κοινοποησης, δια του Τπου, τσο στο εσωτερικ μτωπο σο και στους κκλους του εξωτερικο, του δικαιματος των Ελλνων να ανακτσουν την ελευθερα τους.

«Εις τς παροσας περιστσεις της Ελλδος, τε λον το Ελληνικν γνος, μην υπομνον τον βαρυν της τυραννας ζυγν, τον οποον φερεν αναξως αινας ολκληρους, απεφσισεν υπ την προστασαν της θεας Προνοας, να πιση τα πλα, δια να αναλβη την οποαν απλεσεν αυτονομαν, εναι αναγκαιτατη κα εφημερς εις την Ελλδα εκδιδομνη. Το γνος λον αγωνιζμενον τον υπρ της ελευθερας αγνα θλει να βλπη και δια του τπου τους αγνας του κηρυττομνους, τας αρετς των καλν δημοσως επαινουμνας, και τας κακας των κακν εξελεγχομνας, εις αποφυγν και μμησιν. Θλει να μανθνη τα αν πσαν επαρχαν γινμενα, και οτω να βλλωνται δια της εφημερδος λα τα μρη του εις συνφειαν. Προστι τα ξνα θνη γιναν περεργα εις τα πργματα μας, και συχντατα γρφουν περ ημν, κρνουν και επικρνουν, επαινον και κατηγορον, και τατα λα κη-ρυττμενα δια των ιδων εφημερδων θλει να γνωρζη το γνος εις ιδικν του εφημερδα εξ εκενων μεταφραζμενα».

Κεμενο σντομο, που με σαφνεια διατυπνονται οι προθσεις του συντκτη σχετικς με την χρησιμτητα και την ανγκη της ενημρωσης αλλ και με την αποστολ του Τπου, χρη στην παρξη του οποου θα μποροσε να επιτυγχνεται η «συνφεια», με λλα λγια η συσπερωση του αγωνιζμενου θνους, τσο για σα συντελονταν στο εσωτερικ μτωπο αλλ και για εκενα που διατυπνονταν απ εξωτερικς πηγς σχετικ με τον Αγνα.

Την 1η Αυγοστου του 1821 εκδδεται λοιπν η πρτη ντυπη εφημερδα στην Ελλδα στην ελεθερη πια Καλαμτα.

Τυπικ θματα, που αφοροσαν την συχντητα του φλλου («ημραν παρ' ημραν εξαιρουμνης της Κυριακς και των μεγλων εορτν»), τον αριθμ των σελδων («αν τσσρας σελδας»), το ποσν της ετσιας συνδρομς («γρσια πεντκοντα»), αλλ και την αποστολ του φλλου στους συνδρομητς, η οποα θα γνεται «κατ' ευκαιραν, δια την λλειψιν ταχυδρομικν αμαξν», δηλνονται ως κατακλεδα σε κθε ντυπο.

Στα πρτα τρα φλλα δημοσιετηκαν η προκρυξη του Δ. Υψηλντη, το κεμενο «Μχου υπρ Πστεως και Πατρδος» του Αλξανδρου Υψηλντη και λλα συναφ που απευθνεται προς τους λληνες, απ το στρατπεδο του Ιασου, καθς επσης και η κκληση του ιδου προς τους κατοκους της Λειβαδις, μσω της οποας τους καλοσε να προυν τα πλα κατ του εχθρο.

Επσης χουμε κεμενα φρονηματιστικ, προκειμνου να ενδυναμσουν το αγωνιστικ πνεμα των μαχμενων Ελλνων:

«Δεν πρεπεν εις τον πλεμον τοτον να μνη κανες αργς αδιφορος. Επιστηριγμνοι εις την θεαν βοθειαν λοι οι ομογενες λαο εσυμφνησαν και απεφσισαν να πισουν τα πλα, δια να καταστρψουν την παρνομον και απνθρωπον τυρανναν, απ την οποαν το γνος εβασανζετο τσους χρνους.

Τα αναντρρητα δκαια του πολμου μας σεβμενα και λα τα θνη της Ευρπης, στκονται μακρθεν αδιφορα δια τους πολιτικος των δεσμος, με την ψυχν μως μας εχονται οι φιλλληνες κβασιν αγαθν. Και δεν εναι καμα αμφιβολα τι θλομεν λβει την αγαθν τατην κβασιν, εν χομεν μεταξ μας συμφωναν...».

Ενδιαφρον παρουσιζουν κεμενα με τα οποα συνιστοσε στους επανασττες να μην κακοποισουν τους οπλους Τορκους και σους παρδιδαν τον οπλισμ τους. Γιατ σκοπς της Επανστασης εναι να χτυπσει την τυραννα και χι τους αδναμους.

Τλος θα πρπει να αναφρουμε τι στο τρτο φλλο υπρχει η κκληση του Πτρου Μαυρομιχλη και της Μεσσηνιακς Συγκλτου προς τις ευρωπακς δυνμεις σχετικ με την ελληνικ επανσταση με ττλο «Προειδοποησιν εις τας Ευρωπακς Αυλς».

Τταρτο φλλο δεν κυκλοφρησε γιατ η «συμφωνα» στην οποα προτρεπε η εφημερδα τους λληνες δεν σχυσε μεταξ των δο υπευθνων για την κδοση της «Ελληνικς Σλπιγγας»: του εκδτη Θεκλητου Φαρμακδη και του Δημητρου Υψηλντη, εκπροσπου της εξουσας, ο οποος θλησε, σμφωνα με τον Θεκλητο Φαρμακδη, να ασκε κποιο εδος προληπτικς λογοκρισας.

καμπτος και αννδοτος σε ,τι θεωροσε δεσμευτικ για την σκηση του ργου του ο πρτος, αδξια δεσποτικς ο δετερος, πεπεισμνος πως εκπροσωποσε στη χρα την «υπρτατη αρχ», δεν κατρθωσαν να συμφωνσουν. Η διχογνωμα τους ταν η αιτα για τη διακοπ της πρτης, ντυπης εφημερδας που λειτοργησε σε ελληνικ δαφος, στις απαρχς του Αγνα.

Η διακοπ της «Ελληνικς Σλπιγγος» σμανε ουσιαστικ την αναστολ της λειτουργας εφημερδων τα τη 1822 και 1823. Μνη και σντομη εξαρεση η χειρογραμμνη εφημερδα «Ο Αχελος», που κυκλοφρησε στις αρχς του 1822, πως αναφρθηκε και παραπνω.

Διρρευσε συνεπς μα ολκληρη διετα χωρς εφημερδες, μα εκδοτικ ανπαυλα ως το τος 1824, ταν αρχζουν να λειτουργον, περπου ταυτοχρνα δημοσιογραφικ φλλα σε πλεις – κλειδι διεξαγωγς του Αγνα αλλ και τπους που διαμορφνονταν οι πολιτικο σχεδιασμο και η στρατιωτικ δρση.

• Ελληνικ Χρονικ

Η διασημτερη εφημερδα του Αγνα ταν τα "ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ" που εκδθηκε στο Μεσολγγι στις 1 Ιανουαρου 1824. Η κδοση και η επιτυχα της οφελεται σε δο σημαντικτατους φιλλληνες, τον γγλο συνταγματρχη Λσεστερ Στνχοπ (Leicester Stanhope), απεσταλμνο του Φιλελληνικο Κομιττου και τον Ιωννη Ικωβο Μγερ. Ο συνταγματρχης Λσεστερ Στνχοπ (Leicester Stanhope), το φθινπωρο του 1823 φθασε στην Ελλδα, φρνοντας εκτς απ λλα πολλ εφδια, δο τυπογραφεα και δο λιθογραφεα. Ο Στνχοπ ταν θερμς οπαδς των φιλελεθερων ιδεν και της ελευθεροτυπας, γεγονς που τον φερνε συχν σε σγκρουση με τον λρδο Μπιρον. Αφο περιηγθηκε την Πελοπννησο και τη Στερε, οργνωσε ταχυδρομικ υπηρεσα, δρυσε νοσοκομεα, σχολεα κλπ. Το Δεκμβριο του 1823 φθασε στο Μεσολγγι, που επλεξε τον Ιωννη Ικωβο Μγερ ως εκδτη και συντκτη μιας Ελληνικς εφημερδας.

Ο Ιωννης Ικωβος Μγερ, ταν Ελβετς φοιτητς της φαρμακευτικς στη Ζυρχη. Απ το 1821, σε ηλικα 23 ετν, κατβηκε στην Ελλδα και εγκαταστθηκε στο Μεσολγγι, που δωσε τον εαυτ του στην υπηρεσα του αγνα. Αφο πρε την Ελληνικ υπηκοτητα και παντρετηκε Μεσολογγτισσα, εργστηκε ως φαρμακοποις, πολεμιστς και κυρως εκδτης, μχρι τις 10 Απριλου 1826, οπτε σκοτθηκε στη διρκεια της Εξδου, ο διος και η οικογνεια του. Ο Μγερ ταν ο κατλληλος νθρωπος για το συνταγματρχη Στνχοπ.

Ο Μγερ στα δο χρνια ζως της εφημερδας δωσε μχες για την διατρηση της ελευθεροτυπας, χι μνο κατ των απψεων του Λρδου Μπιρον, αλλ ιδως κατ της νοοτροπας των Φαναριτικων κκλων και συγκεκριμνα του Αλεξνδρου Μαυροκορδτου. πως μαρτυρε ο Κασομολης «Ο Μγερ κηρττων εαυτν δημοκρατικτατον ποτ δεν ωνμασεν εκλαμπρτατον πργκηπα τον Μαυροκορδτον ως λλοι, λλ' απλς κριον Μαυροκορδτον».

Για να γνωρσουμε και λγο το Μγερ θα πρπει να ενσκψουμε στα κεμεν του. Γρφει λοιπν «... Αι θραι των δικαστηρων μας εναι ανεωγμναι. Και οι νμοι θεωρον τον δυστυχστερον χωρικν εξ σου με τον πλουσιτερον ρχοντα της Ελλδος. Τουλχιστον τοιουτοτρπως εκφρζεται το εξαρετον πολιτικν ημν Σνταγμα...». Και ο λγος του πντα κρυστλλινος προσθτει: «... Ξερομεν λοι τι εναι τσαι αι βδλαι, αι οποαι σο ρουφον τσο διψον... Τσαι αι σακολαι αι οποαι σο γεμζουν τσο ζητον...». Γι αυτ πρπει «η Βουλ να επαγρυπν...».

Επσης σε λλο κεμεν του αναφερμενος στις διαπλες των αρχηγν λει: «... Τινς εκ των αρχηγν μας οργονται το πρωτεον και το ζητοσιν απ την παρτδα με το σπαθον των, λλοι δε προσπαθον να το αποκτσωσιν με την απτην και τη μυστικτητα. Αλλ' μως οτε αυτο, οτε εκενοι δεν εναι ξιοι δι' αυτ. Δυο και πρπει να αφανιστ εξ σου και το σστημα το κλφτικο αλλ και το σστημα το καταχθνιον του Φαναρου...».

Για το ποιος αγωνστηκε για την ελευθερα της Ελλδας αναφρει χαρακτηριστικ: «... μτε απ τον διεφθαρμνον μακιαβελισμν μτε το τουρκικν στραβν σπαθον δοξζεται η πατρς. Οτε εκενο οτε τοτο ελτρωσαν την πατρδα. Ο λας την σωσεν. Η απφασς του, η σταθερτης του, ο χαρακτρ του, τατα μνο την σωσαν...»

Κρυστλλινος ο λγος του Μγερ γρφει στην εφημερδα του, τα «Ελληνικ Χρονικ», Ιανουριος 1824, «... Οι Ελληνες χουν εις το να γρφωσιν το αυτ επσης δικαωμα καθς και το να πνωσι και να ζσι. Και απ καννα νμον το τοιοτον δεν απαγορεεται. Οι δε περ του Τπου νμοι πρπει να εναι μοιοι με τους περ του προφορικο λγου, διτι η γραφ δεν εναι και αυτ λλο τι ειμ τρπος καθ' ον εκφρζομεν τα διανοματα της ψυχς μας καστος πολτης οποιασδποτε καταστσεως υπκειται εις ευθνας των ργων και λγων του...».

Στις κρσιμες του Μεσολογγου ρες η ποψη του για την πολιτικ εξρτηση κποιων σε ξενφερτα συμφροντα εναι ντοκουμντα πατριωτισμο και ευθνης. «... Δεν εναι - γρφει - πλον καιρς να ευχαριστετε τα πθη και να εξετζετε ποιος εναι ο φραντζεζολτρης (φλος των Γλλων) και ποιος ο εγγλεζολτρης (των Αγγλων) αλλ εναι ρα να σσωμεν την πατρδα μας ημες οι διοι δι' ημς αυτος. Οτε τον Δοκα της Ορλενης οτε τον Κοχρνη χομεν οπο να λθουν να σσουν σμερον αλλ τα πντα εξαρτνται απ ημς τους ιδους».

Η εφημερδα τα «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ» χει στην προμετωπδα της λο το πιστεω του Μγερ αυτ που το σαλπζει σε εφτ μλις λξεις. Ο δημοσιογρφος γρφει κθε μρα ανοιχτ σ' λους τι «Η δημοσευσις εναι η ψυχ της Δικαιοσνης». Η μεσολογγτικη εφημερδα εχε να παλψει με πολλς αντιξοτητες, με τις επεμβσεις της εξουσας αλλ και των καπεταναων.

Τυπογρφος της συγκεκριμνης εφημερδας ταν ο Δημτριος Μεσθενας, ο οποος και διηθυνε το τυπογραφεο. Κοντ του μαθτευσαν οι Μεσολογγτες Ιωννης Πεπονς και Χρστος Ντγκλας, καθς κι ο Σμιος Σπυρδων Παιδκος. Τις μεταφρσεις των ξνων κειμνων κανε ο Δ. Παυλδης, δσκαλος απ τη Σιτιστα κι ο Θανσης Πεπονς βοηθοσε μερικς φορς στη στοιχειοθεσα.

Απ το πρτο ως το τριακοστ πρτο φλλο η εφημερδα τυπθηκε με πρωτοβουλα και εξοπλισμ που διθετε ο Αλξανδρος Μαυροκορδτος, εν απ το τριακοστ δετερο φλλο, αυτ της 20ης Απριλου 1824, ρχισε να τυπνεται στο πιεστριο που φερε με πολλς δυσκολες στο Μεσολγγι ο γγλος συνταγματρχης Λσεστερ Στνχοουπ (Leicester Stanhope).

Τα "ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ" κυκλοφοροσαν δο φορς την εβδομδα κι η τρμηνη συνδρομ κστιζε ξι ισπανικ τλιρα. Εκδτης και διευθυντς της εφημερδας, πως προεπαμε, ταν ο Ελβετς φιλλληνας γιατρς Ιωννης Ικωβος Μγερ και αυτ προκπτει απ σχετικ ειδοποηση: «Ειδοποιονται οι Κριοι Συνδρομητα, ταν λαμβνωσιν οποιανδποτε χρεαν πληροφορας, οτινος λλου αναφερομνου εις την εφημερδα, να διευθνωσι τας επιστολς των προς τον Συντκτην, Δτορ Ιωννην Ικωβον Μγερ». Εκατ φλλα απ κθε κδοση διανμονταν δωρεν στους κατοκους του Μεσολογγου με ξοδα της Διοικσεως Δυτικς Ελλδος, δεδομνου τι η εφημερδα ταν ημιεπσημο ργανο της Διοικσεως Δυτικς Ελλδος

Η κδοση της συγκεκριμνης εφημερδας συνπεσε με την πιο ηρωικ περοδο του Αγνα στη Δυτικ Στερε Ελλδα και πιο συγκεκριμνα για το διστημα απ την Πρωτοχρονι του 1824 μχρι τις 20 Φεβρουαρου του 1826. Στο διστημα μως αυτ σημειθηκαν αρκετς διακοπς στην κδοσ τους που οφελονταν στα δειν του πολμου και τις τραγικς συνθκες που δημιοργησε ο γενικς αποκλεισμς της πλης του Μεσολογγου απ τις στρατις του Κιουταχ και του Ιμπραμ, η λλειψη εφοδων κι ο λιμς που ακολοθησε. Στο φλλο 65-66 της 19ης Αυγοστου 1825, η εφημερδα δικαιολογντας τις διακοπς αυτς γρφει: «Ζητομε συγγνμην απ τους κυρους συνδρομητς μας δι την διακοπν, την οποαν εξ ανγκης μεταχειριζμεθα ενοτε εις την εφημερδα. αι συνεχες ζημαι, τας οποας απ τον εχθρικν πυροβολισμν πσχει η τυπογραφα, γνονται αιται αναπφευκτοι τατης της διακοπς…».

Συνολικ τα "Ελληνικ Χρονικ" κυκλοφρησαν 226 φλλα (106 φ. το 1824, 105 φ. το 1825 και 15 φ. το 1826). Ανατπωση ολκληρης της σειρς των «Ελληνικν Χρονικν» γινε το 1840 απ τον Κ. Λεβδη.

• Εφημερς Αθηνν

Οκτ μνες μετ την απ την κδοση των «ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΧΡΟΝΙΚΩΝ» της εφημερδας του Μεσολογγου, ρθε η στιγμ να αποκτσει και η Αθνα την δικ της εφημερδα. Αυτ συνβη χρη στην φροντδα και στον τυπογραφικ εξοπλισμ που προσφερε ο Λσεστερ Στνχοπ (Leicester Stanhope), πντα «...εξ ονματος του Φιλελληνικο Κομιττου του Λονδνου».

Αν και το νομα του εντπου εναι «ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΑΘΗΝΩΝ», το πρτο τεχος της αθηνακς εφημερδας κυκλοφρησε στις 20 Αυγοστου 1824, ημρα Τετρτη, στη Σαλαμνα, που εχε εγκατασταθε προσωριν το τυπογραφεο εξαιτας των πολεμικν γεγοντων και απ το Σεπτμβριο του διου χρνου το τυπογραφεο μεταφρθηκε στην Αθνα, που και παρμεινε ως το οριστικ κλεσιμο της εφημερδας, τον Απρλιο του 1826, ταν τα στρατεματα του Κιουταχ πολιορκοσαν την πλη της Παλλδος. Εκδτης και συντκτης του αθηνακο φλλου ταν ο Γεργιος Ψλλας, ο Αθηναος, ο οποος ταν γεννημνος το 1794 και βρθηκε σε πολ νεαρ ηλικα, το 1816, υπτροφος της «Φιλομοσου Εταιρεας Αθηνν», να σπουδζει σε πανεπιστμια της Δσης, πως της Πζας αρχικ και αργτερα της Ινας. Η Ινα (Jena) εναι πλη της Γερμανας που βρσκεται στο ομσπονδο κρατδιο της Θουριγγας και εναι η δετερη μεγαλτερη πλη της Θουριγγας μετ την ρφουρτ. Η πλη εναι δισημη κυρως για το ομνυμο πανεπιστμι της και για την εταιρα κατασκευς οπτικν Καρλ Τσις (Karl Zeiss).

Τις σπουδς του τις οφελει στο μητροπολτη, πρην Ουγγροβλαχας Ιγντιο, στον Ιωννη Καποδστρια και στη Ρωξνη Στορτζα, κμισσας δλιγγ, οι οποοι μεριμνοσαν για την προετοιμασα νων Ελλνων, απαρατητων στελεχν, που επρκειτο να καλψουν μελλοντικς ανγκες του θνους. Μετ την Ιταλα ο νεαρς Ψλλας σποδασε νομικ στα γερμανικ πανεπιστμια του Gottingen και του Βερολνου. Στην τελευταα πλη τον βρκε το γγελμα της ελληνικς επανστασης και πως σημεινει ο διος στα Απομνημονεματα του «...αμσως απεφσισα να επανλθω εις Αθνας».

Στην επιστροφ του υπηρτησε ως μλος του «ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΥ ΚΡΙΤΗΡΙΟΥ» ως τον Μιο του 1824, εν δη απ το τος 1822 εχε ονομασθε παρασττης Αθηνν στην Α' και Β' Εθνικ Συνλευση.

Τον Ιανουριο του 1824 ο Στνχοπ, πριν αναχωρσει για την Βρετανα, του πρτεινε να αναλβει την κδοση δημοσιογραφικο φλλου δωρζοντας συνμα το δετερο τυπογραφεο στην πλη των Αθηνν, μαζ και μηνιαο χρηματικ ποσν πενντα λιρν, εκ μρους του Φιλελληνικο Κομιττου του Λονδνου, ως αμοιβ του εκδτη.

πως λες οι εφημερδες του Αγνα, η «ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΑΘΗΝΩΝ» δημοσιεει συστηματικ ειδσεις πολεμικς, θματα σχετικ με τις πολιτικς εξελξεις, τις διπλωματικς προσπθειες της ηγεσας να επιτχει την ενσχυση των δυτικν κυβερνσεων, γενικς λα σα αναφρονται στην επικαιρτητα πολιτικ και στρατιωτικ. Συνμα δημοσιεει ρθρα για το πολτευμα, τους νμους και τους θεσμος, τον Τπο και την ελευθεροτυπα. Στχος της εφημερδας εναι η αφπνιση των συνειδσεων, η σωστ διαμρφωση της κοινς γνμης, «το μνον και μοναχν σχολεον» εν συγχρνως ζητε απ τους λογους του θνους να συνεργσουν «...το κατ δναμιν.,. εις την προδον των ελευθρων εφημερδων, οι οποες εναι οι γγελοι της κοινς γνμης και πρδρομοι της ευτυχας και της ελευθερας των λαν» («Εφ. Αθηνν», τχ. 10, Οκτβριος 1825).

Η σημαντικ λλωστε προσφορ του Γεωργου Ψλλα στην εφημερδα και γενικτερα στον νεοελληνικ βο εναι τι με την γραμμ που χραξε στην «ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΘΗΝΩΝ» και την οποα σταθερ τρησε, απβλεπε να διαφωτσει τον πολτη, να του δσει την δυναττητα να στοχζεται και να ενεργε ως υπεθυνο πολιτικ τομο.

Η δημοσιτητα εξλλου την οποα δωσε σε θματα της παιδεας και των γραμμτων, το ενδιαφρον που εκδηλθηκε και αναδεχθηκε μσα στις σελδες του φλλου για τα σχολεα, για την δισωση των αρχαιοττων, προσδδουν στην «ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΘΗΝΩΝ» τον ιδιατερο χαρακτρα της, σφραγισμνο απ την προσλωση του εκδτη στην προαγωγ των πνευματικν θεμτων. Η χρησιμοποηση εξλλου της δημοτικς γλσσας απ τον Γεργιο Ψλλα εκφρζει την πστη του στην «φυσικ φων του θνους», στο «εθνικ σστημα», κορυφαοι του οποου στθηκαν σμφωνα με τον Γεργιο Τερτστη στα χρνια αυτ «...ο Σολωμς, ο Σπ. Τρικοπης και ο Γεργιος Ψλλας». (Γ. Τερτστης, Ανκδοτοι Λγοι, κδ.β', 1970,τ. 1ος, σσ. 210-212).

Η εφημερδα αυτ κυκλοφρησε κατ διαστματα μχρι τις 15 Απριλου το 1826 οπτε στο 37ο φλλο ο συντκτης Γ. Ψλλας ανακονωσε την διακοπ της κυκλοφορας.

 

• Φλος του Nμου

Το πρτο φλλο της εφημερδας ο «ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ» κυκλοφρησε στις 10 Μαρτου το 1824 και το τελευταο στις 27 Μαου 1827 στην δρας. Εναι η εφημερδα με την μεγαλτερη διρκεια στην ιστορα του ελληνικο Τπου την εποχ του μεγαλειδους εθνικοαπελευθερωτικο Αγνα του 1821.

Τυπωνταν τακτικ δυο φορς την εβδομδα, κθε Δευτρα και Παρασκευ, ως ανεξρτητο φλλο αρχικ και απ το τεχος 12, της 25 Απριλου 1824, με βση το διταγμα 972, της 14 Απριλου του διου τους, ως επσημη εφημερδα της «Διοικσεως και της νσου δρας» σμφωνα με την προσθκη στον αρχικ ττλο της και εχε πλρη ενημρωση με ειδσεις κυρως απ τον αγνα των Ελλνων Ναυτικν Επαναστατν.

Εκδτης ταν ο φιλλληνας Ιταλς Ιωσφ Κιππε ο οποος ξερε πολ καλ ελληνικ. Ο Κιππε ταν απ τους πρτους ξνους που φθασαν στην επαναστατημνη Ελλδα. Αντιπροσωπευτικς τπος του Ευρωπαου επανασττη της εποχς. Εχε σπουδσει νομικ στη Γαλλα και ακολοθησε τον Ναπολοντα στις εκστρατεες του πιστεοντας τι επρκειτο να εναι ο απελευθερωτς της Ευρπης. Μετ την ττα του τελευταου στο Βατερλ, ο Κιππε επστρεψε στην πατρδα του και εργστηκε ως νομικς.

Η επαναστατικ ορμ του εν τοτοις τον φερε και πλι να συμμετχει στην επανσταση της Νπολης τον Ιολιο του 1820 και μετ την αιματηρ καταστολ της τον Μρτιο του 1821 απ τους Αυστριακος, εγκατλειψε το Λιβρνο καταφεγοντας στα Επτνησα. Στην δρα, που φθασε αμσως κατπιν, ζησε λα τα χρνια του Αγνα, μπιστος των αδελφν Κουντουριτη.

Το ιδιατερο χαρακτηριστικ της υδραικης εφημερδας εναι ο συνδυασμς σε διαφορετικ χρονικ διαστματα, του ανεπσημου και του επσημου δημοσιογραφικο οργνου, γεγονς που εχε ως επακλουθο να ακολουθσει διαφορετικ στση απναντι στην Διοκηση, ιδως στην δετερη φση, ταν αποδεσμεθηκε απ την επσημη ιδιτητα και σκησε οξτατη κριτικ εναντον της εξουσας και των φορων της.

Σε κθε περπτωση υπρξε το προσωπικ ργανο του Γεωργου και Λαζρου Κουντουριτη χοντας την αμριστη υποστριξη των δο αδελφν. τσι εξηγεται και ο τοπικς χαρακτρας της εφημερδας, πργμα που χαρακτρισε λλωστε τσο τα «ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ» σο και την «ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΑΘΗΝΩΝ».

Στο διστημα που εκπροσωποσε την Διοκηση, ο «ΦΙΛΟΣ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ» δημοσευε αποφσεις, ψηφσματα, πρξεις και εγκυκλους καθς και τα Πρακτικ του Βουλευτικο εν η ειδησεογραφα, πλοσια και ενδιαφρουσα, αναφερταν σε θματα του πολμου, σε πολιτικος χειρισμος και ιδως στο μεζον θμα της διχνοιας και των εμφυλων συγκροσεων. Κεμενα σχετικ με τις δραματικς προεκτσεις των αντιπαραθσεων, πως παρουσιζονταν στην εφημερδα της δρας αποκτον ιδιατερο ενδιαφρον διτι εκφρζουν επσημες στσεις και απψεις, την πολιτικ και τα μτρα της Διοκησης προκειμνου να αντιμετωπισθε αποτελεσματικ η ανταρσα.

Ας σημειωθε τι και οι λλες εφημερδες αυτν των χρνων αφιρωναν μεγλο μρος της λης τους στο σοβαρ αυτ πρβλημα που θεσε συχν σε κνδυνο την δια την κβαση του Αγνα.

Ιδιατερο ενδιαφρον παρουσιζουν τα περιεχμενα της εφημερδας, ταν τον Οκτβριο του 1825 παψε να εναι το επσημο ργανο της διοκησης και εγκαινασε αυστηρ κριτικ απναντ της και απναντι στο επσημο πια δημοσιογραφικ φλλο, τη «ΓΕΝΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ». Συνεργτες της, πως οι αδελφο Αλξανδρος και Παναγιτης Σοτσος αρθρογραφον επωνμως, υπερασπιζμενοι κατ τα τη 1826 και 1827, τις συνταγματικς ελευθερες και τους συνταγματικος θεσμος. Η εφημερδα περιλαμβνει φθονη αρθρογραφα σχετικ με ευασθητα θματα ελευθερας του Τπου. Εναι χαρακτηριστικ τι δημοσιετηκαν πολλ κεμενα για να υπερασπιστον το Θεκλητο Φαρμακδη, ταν η Διοκηση αποφσισε να του κνει «ξωση» απ την «ΓΕΝΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ».

Η ειδησεογραφα γνεται ιδιαιτρως ενδιαφρουσα σε τοτη την περοδο ταν οι πολιτικς εξελξεις, τα στρατιωτικ γεγοντα, οι εξωτερικς παρεμβσεις αποκτον δραματικ νταση. Στο σημεο αυτ να σημεισουμε τι η γεωγραφικ θση της δρας ευνοοσε την ανεμπδιστη επικοινωνα και επομνως επτρεπε νετη και πλοσια συγκομιδ ειδσεων, γεγονς που διευκλυνε ιδιατερα την πληθρα και την ποικιλα της λης.

 

• Ελληνικς Τηλγραφος Il Telegrafio Greco

Απ το Μρτιο ως το Δεκμβριο του 1824 κυκλοφρησε στο Μεσολγγι ο «ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΤΗΛΕΓΡΑΦΟΣ» απ τον Ιταλ φιλλληνα Κμιτα Πτρο Γκμπα. Η εφημερδα γραφταν στα Γαλλικ, Ιταλικ, Αγγλικ και Γερμανικ και περιεχε ρθρα υπρ του Αγνα.

 

• Γενικ Εφημερς της Ελλδος

Εναι το πρτο, ουσιαστικ, επσημο ργανο της Διοκησης, καλπτοντας για επτ συνεχ τη, απ το 1825 ως το 1832, τα προγρμματα των εκστοτε κυβερνσεων, δημοσιεοντας κατ προτεραιτητα επσημα γγραφα και αποφσεις, τα Πρακτικ του Βουλευτικο, κυβερνητικς ανακοινσεις και λλα συναφ κεμενα.

Πρκειται για το πλον συγκροτημνο φλλο αυτς της περιδου με πλοσια λη και εκτεταμνη ειδησεογραφα, την οποα ο υπεθυνος εκδτης αντλοσε συστηματικ, προκειμνου ιδως για να εξωτερικ, απ δυτικς εφημερδες, χωρς να παραλεπει να παραθτει τις πηγς των πληροφοριν του.

Ο διος διεκπεραωνε το σνολο της συντακτικς εργασας. Πρπει επσης να σημειωθε, τι εχαν καθιερωθε ορισμνοι καννες προς διευκλυνση των αναγνωστν, πως ταν η συνεχς αρθμηση των σελδων του κθε φλλου, η αρθμηση των τευχν, κ.λπ. Συχν ταν και η χρησιμοποηση παραρτημτων, συνθεια που εχε επικρατσει δη απ τις προεπαναστατικς εφημερδες. Μνο που στην περπτωση της «ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΟΣ» τα παραρτματα εναι πολ περισστερα λγω της λης που περσσευε.

Η εφημερδα εκδιδταν λλοτε στο Ναπλιο και λλοτε στην Αθνα και θεωρετο η εγκυρτερη και αρτιτερη εφημερδα της εποχς της, με πολυριθμο επιτελεο συνεργατν. Κυκλοφοροσε δυο φορς την εβδομδα κθε Τετρτη και Σββατο και αποτελετο απ τσσερις σελδες διαστσεως 0,28χ0,22 με να δστηλο η καθεμι. Δημοσευσε πρακτικ του Βουλευτικο και Εκτελεστικο, ειδσεις απ το εξωτερικ, φιλολογικς συνεργασες και ποιματα. Τις ειδσεις του εξωτερικο τις αναδημοσευαν απ τις ευρωπακς εφημερδες που φθαναν στο Ναπλιο με τα πολεμικ πλοα.

Εκδτης της ορστηκε ο Θεκλητος Φαρμακδης, με το Προβολευμα αρ. 130 του Βουλευτικο, δημοσιευμνο στο πρτο φλλο της «ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΟΣ», με την υπογραφ του Αλεξνδρου Μαυροκορδτου, Γενικο Γραμματως του Εκτελεστικο.

Χαρακτηριστικ το πρακτικ του Εκτελεστικο ριζε:

α) Ο κριος Θεκλητος Φαρμακδης διορζεται εφημεριδιογρφος της διοκησης (ο ρος αυτς προρχεται απ τη Δση την εποχ της Διαφτισης, υπρχει ακμα και σμερα αλλ ο σωστς εναι δημοσιογρφος. Γιατ δημοσιογρφος σημανει τι ασχολομαι με τα δημσια και τα γρφω τα καταγρφω προς τρτους δηλαδ το κοιν).

β) Θλει χει υπ διεθυνση του την τυπογραφεα της διοικσεως, συγκεκριμνη απ τρα πιεστρια με λα τα αναγκαα των.

Σ’ αυτ τη θση ο Θεκλητος Φαρμακδης δειξε σνεση και μετριοπθεια, κατανοντας το κρσιμο των περιστσεων και πιστεοντας στην εθνικ εντητα, ταν οι εμφλιες ριδες καταπονοσαν το Πανελλνιο. Ωστσο, η τακτικ του να δημοσιεει κεμενα που ασκοσαν ενοτε κριτικ στις πρξεις της Διοκησης εχε ενοχλσει ορισμνους ηγετικος κκλους, οι οποοι πολ σντομα, σε διστημα ξι περπου μηνν αφτου εχε αναλβει τη «ΓΕΝΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ», δε δστασαν να ζητσουν την «ξωση» του. Η απατηση προκλεσε σλο, διτι, πως σωστ τνισε στην αγρευση του ο Σπυρδων Τρικοπης, με την οποα και επτυχε την ανκληση του μτρου, το Βουλευτικ με αυτ του την ενργεια δε στρεφταν απλς εναντον του «συντκτου» αλλ εναντον της «δημοσιτητος».

Συμπαρασττης προς τον Φαρμακδη και ο εκδτης της εφημερδας της δρας, ο οποος χι μνο υπερασπσθηκε τον Φαρμακδη στο νομα της ελευθεροτυπας αλλ και δημοσευσε την συνχεια της επμαχης διατριβς το πρτο μρος της οποας εχε δημοσιευθε στην «ΓΕΝΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ» και εχε προκαλσει την μνι των πολιτικν. (Γεν. Εφημερς, τχ. 41,27/21826, τχ.27,9/1/1826 σ.106-108, τχ. 32-3727/1/-13/2/1826. Η αγρευση του Σπ. Τρικοπη, στο τχ. 42,3./3/1826,σ.167-168. «Ο Φλος του Νμου» τχ.193,12/3/1826,σ.3-4).

Αυτ η πρτη σγκρουση του Φαρμακδη με τους πολιτικος δεν επρκειτο να εναι η τελευταα. Πριν περσει μεγλο χρονικ διστημα οι αντιπαραθσεις και οι επεμβσεις τον υποχρωσαν να προχωρσει σε διακοπ της συνεργασας του με την εφημερδα. Πργματι, στο τεχος 47, του Ιουνου 1827 της «ΓΕΝΙΚΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΟΣ», δημοσιεει κεμενο με την υπογραφ του για να «ειδοποισει» τι «παραιτεται δια περιστσεις ιδιαιτρας», προσθτοντας τι «τα εμπδια σαν πολλ, και δεν ταν εις την εξουσαν μου να τα νικσω».

Με την αποχρηση του απ την «ΓΕΝΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ» ο Φαρμακδης βαλε τρμα και στις δημοσιογραφικς του επιδσεις. Θα υπηρετσει κτοτε και ως τον θνατο του, στις 21 Απριλου 1860, το θνος απ θσεις δημσιες στους τομες της παιδεας και της Εκκλησας.

Αξζει να αναφερθε τι στο φλλο στις 22 Οκτωβρου του 1825 δημοσιεθηκε φιλολογικ ρθρο, ανλυση στον μνο προς την Ελευθερα του Δ. Σολωμο, με τα αρχικ Σ.Τ., πρκειται για τον Σπυρδωνα Τρικοπη. Στο φλλο υπρχει και η εδηση τι ο μνος προς την Ελευθερα τυπθηκε για τρτη φορ στο Μεσολγγι και ο Διονσιος Σολωμς στειλε να μεγλο αριθμ αντιτπων στο Ναπλιο, στε κποια να μοιραστον δωρεν σε φτωχος πολτες και νας λλος αριθμς να πωληθον στους πλουσιτερους και τα χρματα αυτ να χρησιμοποιηθον για την κατασκευ του νοσοκομεου του Ναυπλου.

Μετ την παρατηση του Θεκλητου Φαρμακδη, στις 4 Ιουνου 1927, η εφημερδα συνεχζει την κδοσ της με τον Γεωργο Χρυσδη. Αλλζει ττλο και ο νος ττλος της εναι ΕΘΝΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΣ. Αλλ και αυτς ο ττλος δεν θα παραμενει για πολ. Θα ξαναλλξει παρνοντας τρα τον ττλο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΜΗΝΥΤΩΡ, μχρι τλος να καταλξει με τον ττλο ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ.

Εφημερς της κυβερνσεως του βασιλεου την Ελλδος

Περιγραφ: http://3.bp.blogspot.com/_8Qn1ApMGCoY/SyQI523VFFI/AAAAAAAAAjk/WLZ_k1wi5ds/s640/%CE%A6%CE%95%CE%9A1.BMPΜετ απ αυτς τις αλλαγς η εφημερδα στις 19 Φεβρουριο του 1833, με την κδοση απ το βασιλι θωνα στο Ναπλιο του σχετικο διατγματος, θα ιδρυθε η ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ με πρτο διευθυντ τον Γεργιο Αποστολδη Κοσμητ. Χαρακτηριστικ αυτς της εποχς εναι τι μχρι να ενηλικιωθε ο θωνας, τα κεμενα που δημοσιεονταν συντσσονταν στα ελληνικ και γερμανικ, λγω και της Αντιβασιλεας των Βαυαρν που κυριαρχοσε εκενη την εποχς στη χρα μας.

τσι η ΓΕΝΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ μετ απ αρκετς παλινωδες καταλγει να γνει το επσημο ντυπο του ελληνικο κρτους πως εναι και σμερα.

Η πρτη εγκατσταση του λεγμενου Εθνικο Τυπογραφεου γινε το 1835 στην οδ Σταδου. Το 1862 μετονομσθηκε σε Εθνικ Τυπογραφεο και την ονομασα αυτ διατηρε απ ττε ανελλιπς μχρι σμερα. Αργτερα το 1907, μετεγκαταστθηκε στην οδ Καποδιστρου 34, εκε που βρσκεται και σμερα.

Σμερα, το Εθνικ Τυπογραφεο με τα ργα εκσυγχρονισμο που χουν γνει αποτελε να σγχρονο τυπογραφικ συγκρτημα που εξυπηρετε τις ανγκες της Δημσιας Διοκησης. Απ το 1986 ρχισε να εισγεται σταδιακ η χρση ηλεκτρονικν υπολογιστν. Απ το 1990 και μετ, διακπηκε η χρση της παλαις τεχνολογας και ρχισε η εγκατσταση Ολοκληρωμνου Πληροφοριακο Συστματος, τετρχρωμης εκτυπωτικς μηχανς, συστημτων ψηφιακς εκτπωσης, κ.λπ. εν η ιστοσελδα, διευκολνει τους χρστες του Διαδικτου σε ,τι αφορ την ηλεκτρονικ διθεση των φλλων της ΕΦΗΜΕΡΙΔΟΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ.

 

• L Abille Grecpye

Εκδτης και αυτς της εφημερδας ταν ο φιλλληνας Ιταλς Ιωσφ Κιππε Η συγκεκριμνη εφημερδα κυκλοφοροσε κθε δετερη εβδομδα και ταν γαλλφωνη. Ο ττλος της ταν «L’ ABILLE EREQUE» και απευθυνταν στην Ευρπη αλλ και στην Αμερικ με σκοπ την διαφτιση των ξνων για τον αγνα των Ελλνων. Η ζω αυτς της εφημερδας ταν δυο χρνια απ το 1827 ως το 1829.

 

• Ανεξρτητος Εφημερς της Ελλδος

Η ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ταν προσωπικ ργανο, χωρς εξρτηση απ την εξουσα, τουλχιστον τον πρτο καιρ της κδοσης της. Κυκλοφρησε για τα δυο χρνια το 1827 ως και το 1828. ταν η εφημερδα του Παντελ Κ. Παντελ που κλυψε για κποιο διστημα τις ανγκες ενημρωσης του κοινο. ταν η περοδος κατ την οποα οι εφημερδες του Αγνα, με μοναδικ εξαρεση την «ΓΕΝΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ», εχαν διακψει οριστικς την κδοση τους. Αλλ και η τελευταα, μετ την αποπομπ του Φαρμακδη, πολ απεχε απ το ζωνταν, πντα ενμερο φλλο, πως εχε διαμορφωθε την περοδο που τη διεθυνε ο Θεκλητος.

Ο Παντελς Κ. Παντελς, υδραος ναυτικς, υπρμαχος των δημοκρατικν ελευθεριν και των συνταγματικν θεσμν δε δσταζε να επικρνει στην πυκν αρθρογραφα του, ανθρπους, ομδες κοινωνικς, πως τους «Κοτζαβσιδες» και τους Φαναριτες ελγχοντας με πολλ οξτητα τη συμπεριφορ τους: «…μαθημνοι να παχνωνται αργο εις τα αματα της Μολδοβλαχας… ετοιμζονται ως λιμοκτονημναι μυαι να πετξωσι εις την ταλαπωρον Ελλδα, με την ελπδα να την φλεβοτομσωσιν».

«Σιωπν, σιωπν απαιτον οι παραβται των νμων... αλλ' η σιωπ των λαν εναι ο πλον απασιος οιωνς των», γραφε στην «ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ» ο εκδτης Παντελς Κ. Παντελς (τχ. 7, 17/9/1827), διαδηλνοντας με το κεμενο του αυτ τις φιλελεθερες, δημοκρατικς του αντιλψεις.

Με ανλογους φραστικος τρπους επκρινε αποφσεις της «Αντικυβερνητικς Επιτροπς» κρνοντας τις αντθετες προς τις δημοκρατικς διαδικασες. Η επιθετικ στση του επσυρε, πως ταν φυσικ, την μνι υπουργν και μελν της εξουσας, η οποα του κοινοποησε, τον Σεπτμβριο του 1827, την παση του φλλου. Η απφαση εν τοτοις δεν εκτελσθηκε και η εφημερδα συνχισε τον βο της ως τον επμενο χρνο, 1828, οπτε σταμτησε οριστικς.

Εδ πρπει να σημειωθε τι ο Παντελς Κ. Παντελς μεταφροντας την δρα της εφημερδος απ την δρα στην Αγινα, την εποχ της φιξης του Καποδστρια, ακολοθησε κπως διαλλακτικ στση απναντι στον πρτο Κυβερντη. Πργμα εν τοτοις που δεν εμπδισε τον τελευταο να αποφασσει την παση του φλλου, την οποα ανακονωσε ο διος «προφορικ» στον εκδτη.

Ενδιαφρον παρουσιζει η κρση του Ι. Φιλμονος για την «ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ» του Παντελ Κ. Παντελ, διτι απηχε την εντπωση την οποα εχαν σχηματσει νθρωποι με σωστ γνση, για τον τελευταο και την εφημερδα του: «Σνθημα φερε την προτμησιν της αληθεας». Ιερς σκοπς της αναφρει ο Φιλμων ταν: «…να εξλειψη, να μετραση τα βρζοντα πθη και τα ελαττματα εκενων, σοι διατελον εις την πολιτικν και στρατιωτικν υπηρεσαν. γραψεν αληθεας πολλς και απετλεσε τω ντι το να συσταλσι τινς την δημοσιτητα...».

Αυτ αποτελε πολ μεγλο παινο για να τομο, πως ο Παντελς Κ. Παντελς, που δεν διθετε ιδιατερα μεγλη πνευματικ καλλιργεια. Απ το Μαρνο Παπαδπουλο Βρεττ χαρακτηρζεται «αμαθς, σχεδν αγρμματος», μως διθετε το πθος να δνει μχες, προκειμνου να στηρξει τους δημοκρατικος θεσμος και το σωστ τρπο διακυβρνησης.

Εφημερδες, 1828-1832

Το τλος της εφημερδος του Παντελ Κ. Παντελ ρθε να σημνει το τλος μιας ιδιαιτρως δημιουργικς περιδου της ελληνικς δημοσιογραφας.

Απ τα «τσσερα φρορια της ελευθερας», σμφωνα με την φρση του Κορα, δεν εχε απομενει τρα παρ μνη η «ΓΕΝΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ», αποδυναμωμνη μετ την αποχρηση του Θ. Φαρμακδη και την χρωμη, συμβατικ διεθυνση του Γεωργου Χρυσδη.

στερα απ μα αισιδοξη αρχ, ο ελληνικς Τπος βρθηκε, την ρα αυτ και πριν ακμη προλβει να εδραισει την παρουσα του στην νεοελληνικ κοινωνα, σε αντιπαρθεση με την εξουσα, που επεδωκε να τον καθυποτξει. Οι ωμς επεμβσεις της καποδιστριακς αρχς εχαν αρνητικ αποτελσματα στην περαιτρω πορεα των εφημερδων. Οι διαμαρτυρες ορισμνων μελν της Γερουσας δεν φεραν αποτλεσμα και η εξουσα επβαλε τους δικος της ρους, επαχθες για να αναπτυχθε ελεθερη, ανεξρτητη δημοσιογραφα.

Εν τοτοις, και παρ τις δυσκολες, τσσερα καινορια δημοσιογραφικ φλλα εκδθηκαν σε τοτη την περοδο, στην Αγινα, στο Ναπλιο και στην δρα.

Τρα περιοδικ γενικς παιδεας:

Η «ΗΩΣ» του Εμμανουλ Αντωνιδη, (Ναπλιο, 1830-1831)

Η «ΑΘΗΝΑ», του Γεωργου Χρυσδη (Ναπλιο, 1831) και

Η «ΑΙΓΙΝΑΙΑ», του Γεωργου Αποστολδη Κοσμητ, (Αγινα, 1831).

Το τταρτο ντυπο ταν πολιτικ εφημερδα, ο «ΑΠΟΛΛΩΝ» του Αναστσιου Πολυζωδη, που εκδθηκε στην δρα, και αυτ το 1831 και με την «Γενικ Εφημερδα της Ελλδος», αποτλεσαν το σνολο της δημοσιογραφικς δραστηριτητες της καποδιστριακς περιδου.

Η «ΗΩΣ» του Εμ. Αντωνιδη «σγγραμμα περιοδικν, ασχολομενον με την φιλολογαν, την φιλοσοφαν, περ τς επιστμας...», ταν το φλλο που υπστη απηνες διωγμος απ την εξουσα. Κατασχσεις του ιδικτητου πιεστηρου, αναγκαστικ διακοπ της κυκλοφορας, καταδκη του υπευθνου εκδτη, οδγησαν το λαμπρ αυτ δεγμα συνεπος και ενμερης δημοσιογραφας, σε οριστικ κλεσιμο. Σε ρθρο, στην πρτη σελδα (τχ.9, Αγουστος 1830) ο εκδτης πληροφορε το κοιν για σα εχαν συμβε, στις 19 Απριλου, μετ την κδοση του τεχους 7 -8 .

Ο Εμμανουλ Αντωνιδης ταν αγωνιστς του 1821, πολιτικς, και δημοσιογρφος απ την Κρτη. Γεννθηκε στην Χαλπα Χανων το 1791, απκτησε σπουδαα μρφωση, μιλοσε μλιστα δο

Περιγραφ: http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e2/Emmanouil_Antoniadis_1865_017.JPG/250px-Emmanouil_Antoniadis_1865_017.JPG
Ξυλογραφα του Εμμανουλ Αντωνιδη απ το Εθνικ Ημερολγιο Βρετο του 1865

γλσσες Ιταλικ και Γαλλικ. Το 1814 πγε στην Κωνσταντινοπολη να εργαστε σαν γραμματας, εκε μυθηκε στην Φιλικ Εταιρεα. Λγω της επαναστατικ του δρσης αναγκστηκε να φγει απ την Κωνσταντινοπολη κυνηγημνος απ τους Οθωμανος και να διαφγει στην Οδησσ, απ εκε μσω Βιννης και Τεργστης βρθηκε στην Πελοπννησο τις παραμονς της επανστασης.

Το 1822 βρσκεται στην Κρτη και μαζ με τον Βαλστη δνουν μχη με 10.000 Τουρκοαιγπτιους στο χωρι Μλαξα που σημεινουν μεγλη νκη. ταν ο Ιμπραμ αποβιβστηκε στην Πελοπννησο με τους Τουρκοαιγπτιους μετβη εκε μαζ με πολλος Κρητικος, λαβε μρος στη νικηφρα μχη με τα στρατεματα του Ιμπραμ στους Μλους Ναυπλου αναγκζοντας τους να γυρσουν στην Τριπολιτσ.

ταν δημοσιογρφος, απ τους πρτους στην Ελλδα, και εκδτης του περιοδικο "ΑΘΗΝΑ", στο περιοδικ του γραφαν ρθρα σπουδαες προσωπικτητες πως ο Θεκλητος Φαρμακδης και λλοι λγιοι.

Πρε μρος σαν πληρεξοσιος Κρτης στην Β' Εθνοσυνλευση στρους το 1823 και στην Γ' Εθνοσυνλευση Τροιζνας το 1827. Μετ την Μχη της Μαλξας γινε μλος του βουλευτικο μχρι το 1825.

 


 

Το ζτημα της ελευθεροτυπας

Περιγραφ: Το πιεστριο του πρτου Εθνικο Τυπογραφεου στο Ναπλιο. Εθνικ Ιστορικ Μουσεο.
.

Το ζτημα της ελευθεροτυπας και της «προληπτικς» λογοκρισας εχε ευθς εξαρχς τεθε απ τις ενδιαφερμενες πλευρς. Η πρτη δισταση, μεταξ του Δημ. Υψηλντη και Φαρμακδη οδγησε στην διακοπ της κδοσης της «ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΣΑΛΠΙΓΓΟΣ». ταν ακμη ενωρς, τους πρτους μνες του 1821, για να διευθετηθον νομοθετικ τα συναφ με τον Τπο θματα, ωστσο η πρτη αυτ σγκρουση δειχνε καλ τις αντιπαραθσεις και διχογνωμες μεταξ των ανθρπων του Τπου και της πολιτικς ηγεσας, οι οποες στα επμενα χρνια επρκειτο να εκδηλωθον με οξτητα. Συνεπς ταν αναγκαα η νομοθετικ κατοχρωση του Τπου, διτι θα δινε την δυναττητα στους υπεθυνους εκδτες να αντιμετωπζουν το ργο τους με λιγτερες επεμβσεις, με καλτερους ρους.

Στην Β' Εθνικ Συνλευση του στρους, στα πλασια αναθεωρσεων που γιναν στο «Πολτευμα της Επιδαρου», υιοθετθηκαν προσθκες σχετικς με την καθιρωση της ελευθεροτυπας. μως οι τρεις περιοριστικο ροι τους οποους επεξεργσθηκαν οι πολιτικο και προσθσανε στο σχετικ ρθρο ταν εκολο να αναιρον τις περ ελευθεροτυπας διατξεις.

Μσα σ' αυτ τα νομοθετικ πλασια πορετηκαν τα δημοσιογραφικ φλλα του Αγνα, με ηπιτερες βιαιτερες συγκροσεις της πολιτικς ηγεσας με τους υπεθυνους εκδτες, χωρς πντα εντελς αρνητικ αποτελσματα εκτς απ την οριστικ απομκρυνση του Φαρμακδη απ την «Γενικ Εφημερδα».

Η ουσιαστικ επιβολ μτρων απαγορευτικν, και χι απλς κατασταλτικν, τα οποα απβλεπαν στην παντελ χειραγγηση του Τπου εκ μρους της εξουσας, πραγματοποιθηκε την περοδο της καποδιστριακς διακυβρνησης, με μτρα απαγορευτικ εναντον εφημερδων και περιοδικν, πως π.χ. της «ΗΟΥΣ» (Φεβρουριος 1830- Απρλιος 1831) του Εμμανουλ Αντωνιδη . Η νομοθετικ ρθμιση στην οποα προβη το καποδιστριακ καθεστς, με την δημοσευση του «Ψηφσματος της 26ης Απριλου, 1831», απβλεπε στον πλρη λεγχο του Τπου, ακμη και με την χρση επαχθν οικονομικν ρων.

Οι νμοι τους οποους εισγαγε αργτερα το οθωνικ καθεστς (Σεπτμβριος, 1833) αποσκοποσαν στην πλρη φμωση του Τπου.

 

ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ 1821 -1828

ΤΙΤΛΟΣ

ΤΟΠΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΕΣ ΕΚΔΟΤΗΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
«Σλτπγξ Ελληνικ» Καλαμτα 1821 Αγουστος Θεκλητος Φαρμακδης Επσημα γγραφα. Πολεμικ ανακοινωθντα απ Πελοπννησο και Στερε Ελλδα
«Εφημερς Αιτωλικ» Μεσολγγι 1821 Αγουστος -Σεπτμβριος Πιθανς ο Νικλαος Λουριτης Χειργραφη. Πλοσια πολεμικ ειδησεογραφα. Πολιτικ να μη ανταποκρινμενα πντα σε πραγματικτητες
«Αχελος» Εφημερς Πολιτικ της Δυτικς Χρσου Ελλδος Βραχρι (Αγρνιο) 1822 Φεβρουριος Νικλαος Λουριτης Χειργραφη. Προτεραιτητα σε κεμενα της διοκησης. Να πολεμικ
«Ελληνικ Χρονικ» Μεσολγγι Ιανουριος 1824 -Φεβρουριος 3826 Ιωννης Ικωβος Μγερ Η εφημερδα της πολιορκας. ρθρα πολιτικς θεωρας και ερμηνεας των θεσμν
«II Telegrafio Greco» Μεσολγγι Μρτιος -Δεκμβριος 1824 Πτρος Γκμπα ρθρα υπρ του Αγνα - Ιταλικ, γερμανικ, αγγλικ, γαλλικ
«Εφημερς Αθηνν» Σαλαμνα - Αθνα Αθνα 20 Αυγοστου 1824 -Απρλιος 1826 Γεργιος Ψλλας Πολεμικς ειδσεις. ρθρα πολιτικς θεωρας, λειτουργας του Τπου, φιλολογικ λη
«Ο Φλος του Νμου» δρα Μρτιος 1824 -Μιος 1827 Ιωσφ Κιπε Εκπροσωπε την Διοκηση και υπερασπζεται τις συνταγματικς ελευθερες. Πλοσια ειδησεογραφα πολεμικ, πολιτικ, διπλωματικ
«Γενικ Εφημερς της Ελλδος» Ναπλιο Αγινα Προς Οκτβριος 1825 -Μρτιος 1832 Θεκλητος Φαρμακδης – Γεργιος Χρυσδης Επσημο φλλο της Διοκησης. Πλοσια λη πολιτικς θεωρας και θεσμν
«L' Abille Grecpye» δρα Αγινα Μρτιος 1827 -Μρτιος 1829 Ιωσφ Κιπε Γαλλφωνη. Ενημρωση των ευρωπακν κρατν, υποστριξη των ελληνικν δικαων
«Ανεξρτητος Εφημερς της Ελλδος» δρα Αγινα 1827- 1828 Παντελς Κ. Παντελς Ανεξαρτησα απψεων. Να και ειδσεις

 

 


 

 

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

ΕΝΤΥΠΕΣ ΠΗΓΕΣ

  • Κ. Σπανς:  ΣΑΛΠΙΞ ΕΛΛΗΝΙΚΗ, εκδσεις βιβλιοφιλα, Αθνα 1975.
  • νωση Δημοσιογρφων Ιδιοκττων Περιοδικο Τπου: Χθες – Σμερα - Αριο 1939/1989.
  • Γεργιος Γιαννοσης: Τμπρας Κωνσταντνος – Ο πρτος λληνας τυπογρφος στην Επανσταση του 1821
  • Ελευθεροτυπα, Περιοδικ Ιστορικ: «1821 Η κρυξη της Επανστασης», τεχος 229, 24 Μαρτου 2004.
  • Αιτωλοακαρνανικ και Ευρυτανικ Εγκυκλοπαδεια: Εκδτης-Διευθυντς Συντξεως: Ιωννης Ν. Κουφς.
  • Σακαλς Κων. Σπυρδων: Μεσολγγι 1826. Τχη Οικογνειας Ι.Μγερ & Κατλογος των Αιχμαλτων της Εξδου. Εκδοτικ λφα, Αθνα 2000.
  • Κολμβας Αθ. Νκος: Μεσολγγι. Η Τραγικ Μορα των Αμχων κατ την τελευταα
  • Κολμβας Αθ. Νικλαος: Μεσολγγι (1821-1829). Οι αθνατοι πρμαχοι. Εκδοτικ λφα, Αθνα 1998.
  • Κνστας Κ.Σ.: παντα. σα βρθηκαν, τ.3ος. Ιστορικ Κεμενα Δημοσιευμνα Απ 7-11-1965 Ως  30-11-1971. Επιμλεια Θ.Μ.Πολτης. Εκδσεις Διογνης, Αθνα 1992.
  • Μχου Αρτμιου (Αγωνιστ του 1821): Απομνημονεματα για την Β'πολιορκα του Μεσολογγου, Ευμορφπουλου Διονσιου (Αγωνιστ του 1821): Απομνημονεματα. Κατλογος Φιλελλνων. Εκδσεις Βεργνα, Αθνα 2005.
  • Νικολου Σαρπολου: Λγος επικδειος εις Εμμανουλ Αντωνιδην εκφωνηθες εν τω ιερ της Μητροπλεως ναω κατ την κηδεαν αυτο την 2 Αυγοστου 1863
  • G. Βohere: Επγγελμα δημοσιογρφος. Εκδ. Μνμη 1985
  • Ελνη Βλχου: Πενντα και κτι τομ. Α-Γ. Εκδ. Καθημεριν
  • Ευγγελος Α. Βουτσινκης:  Εθνικ Τυπογραφεο-Εφημερς της Κυβερνσεως, Εκδσεις Αντ. Ν. Σκκουλα, Αθνα 2005.
  • Γ.Δ. Δημακπουλος:  Η διοικητικ οργνωσις κατ την Ελληνικν Επανστασιν, 1821-1827, εν Αθναις 1966.
  • Κ. Μγερ:  Ιστορα του ελληνικο Τπου, τμος Α (1821 - 1826), Αθνα 1957.
  • Ν. Ε. Σκιαδς, Χρονικ της Ελληνικς Τυπογραφας, τμοι Α' (1476 - 1828) και Γ’ (1863 - 1909), Αθνα 1982.
  • Στ. Κ. Τσντζος, Μεσολγγι κοιτς της Ελευθερας, Αθναι 1936.
  • Κ. Παπαρρηγπουλος (Π. Καρολδης - Γ. Αναστασιδης), Ιστορα του Ελληνικο ‘Εθνους, Θεσσαλονκη 1994.

 

ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ

  • http://zeitungsviertel.de/media/view/70
  • http://toklysma.weebly.com/4/post/2011/3/23-1821.html
  • http://sitalkisking.blogspot.com/2010_04_19_archive.html
  • http://el.wikipedia.org
  • http://argolikivivliothiki.gr
  • http://sottriant.blogspot.com/2009/08/1.html
  • http://truth.freeforums.org/1821-1828-t7725.html
  • http://www.enfo.gr/index.php?page=article&article=92
  • http://www.arcadians.gr/index.php?option=com_content&task=view&id=388&Itemid=41
  • http://www.parliament.gr/1821/ekthesi/politismos2.asp
  • http://www.panellines.gr/ethnika/epanastasi_1821/1_efimerida.htm
  • http://www.i-reportergr.com/2011/06/1821.html
  • http://www.epoxi.gr/memories1.htm
  • http://www.phorum.gr/viewtopic.php?f=51&t=4781&start=60
  • http://www.ert-archives.gr/V3/public/pop-view.aspx?tid=7755&tsz=0&act=mMainView
  • http://www.ert-archives.gr/V3/public/pop-view.aspx?tid=7757&tsz=0&act=mMainView
  • http://www.ert-archives.gr/V3/public/pop-view.aspx?tid=7124&tsz=0&act=mMainView
  • http://www.ert-archives.gr/V3/public/pop-view.aspx?tid=7126&tsz=0&act=mMainView
  • http://www.arxeioskiatha.gr/ip1821typos.asp
  • http://meropitopik.blogspot.com
  • http://www.sansimera.gr/articles/302
  • http://lidoriki.blogspot.com/2008/03/21_23.html

ΠΗΓΑΙΝΕ ΣΤΗΝ ΑΡΧΗ